380 Rozdziała Problemy, antynomie, dylematy i kontrowersje związane z wytwarzaniem wiedzy o edukacji w ramach filozofii
że wszyscy ludzie są sobie równi w momencie urodzenia. Locke wyrażał przetak nanie, że fizyczne i umysłowe różnice między ludźmi w większym stopniu zdeterminowane są naturą niż kulturą (w tym również wychowaniem). Pomimo tegobj^ zwolennikiem celowościowych procesów edukacyjnych. Jako członek Królewskiego Towarzystwa Naukowego, założonego w Londynie w 1660 roku, opowiadał za takim nauczaniem przedmiotów przyrodniczych, w którym stosowano by obserwacje i eksperymenty. Jego przekonania związane z praktyką szkolną sprawuj że Locke'a uznaje się za twórcę empiryzmu, obecnego do dzisiaj w angielskiej my^i filozoficznej dotyczącej wiedzy (jej wytwarzania i przyswajania).
Szczegółowe dyrektywy edukacyjnego działania zostały zawarte w dziele Myśli o wychowaniu (1959). Były one zapisywane od 1684 roku i wydane drukiem w 1693 roku. Dzieło zaczyna się od słów „Zdrowy duch w zdrowym ciełe_" Bardziej szczegółowe rady dotyczące wychowania młodego ziemianina są nastę* pujące:
1. Dziecko powinno zażywać dużo świeżego powietrza, ćwiczeń fizycznych i snu.
2. Jedzenie powinno być proste i skromne, bez trunków i lekarstw, z ograniczali ilością cukru, soli i przypraw, zalecał jabłka, gruszki, jagody, wiśnie, agrest i porzeczki, a ograniczenie śliwek, melonów i winogron.
3. Dobrze by było, aby dziecko chodziło boso, w przemakalnych butach i moczyli nogi w zimnej wodzie, odzież zaś nie powinna być zbyt ciasna.
4. Posiłki nie muszą być podawane o stałych porach, łóżka nie powinny być zbył wygodne, ale należy za to zadbać o regularne wypróżnianie.
5. W procesie nauczania trzeba motywować i zachęcać dzieci do poszukiwania prawdy i właściwych zachowań.
Loćke był zwolennikiem postępowania z dziećmi w sposób surowy i zdecf* dowany, niepoddawania się przemocy ze strony dzieci, ale postulował też, by rm stosować kar fizycznych, raczej zalecał odwoływanie się do emocji i motywae* dzieci.
Pamiętajmy jednak, że uwagi te odnoszą się do wychowania młodego ziemianina, nad którego rozwojem czuwali nie tylko rodzice, ale także specjalnie zatrudnieni guwernerzy i nauczyciele. Do tej grupy społecznej odnosił się też priorytet ustalony przez Locke'a w takiej oto hierarchii: cnota - mądrość - wychowanie - nauczanie.
W pracach tego filozofa spotykamy wiele maksym oraz dyrektyw praktycafl nych związanych z edukacją o uniwersalnej i ponadczasowej przydatności. Afjpfl o wychowaniu doczekały się ponad 20 wydań w języku angielskim oraz licznyd* wydań w innych językach.
li 8.2.1.2. Idee wychował I Jeana-Jacques’a Rouss ■Poglądy Rousseau (1712 Irynie cywilizacyjnej, przed ■ym \Czy odnowienie sztuk w dziele O początku i zasa przedstawiona w wymieni Korą ludzkość płaci za po ^prówność społeczna i zło pzęzęść jest własność pryw ■ Jego poglądy na wychc iiej, przedstawionej międzj lanie traktatów o wychów [politycznej.
■Oryginalność filozofii i cka w centrum procesów ■ogląd, zgodnie z którym ^■skrępowanemu rozwoje pąjdocentryzmem. Rouss pomocą celowościowych [ mediug określonego wzon Kmanistę, urzędnika, du Iniem - jego zdaniem - byt Łalenie. Twierdził, że nie Bnienia bezpieczeństwa, sz Koetard, 2000/s. 332).. a ■Opowiadałsię natomia |śla jako homo educandus21, ■bnomicznie rozwijającą si^ ■liczenia wolności człowid jest zatem obserwowaniem ■Nie może on jednak nigdj uzasadniona jest przekona feroć natury ludzkiej może
P Nawiąże do tego prawie 150 lat i mulecie dziecka, w której zdeńniow P .Homo educandus — pozostaje p< ■mych, politycznych" (Soetard, s. 3