background image

Estetyka I 03 

Arystoteles, Poetyka 

Zakończyliśmy na określeniu „sztuki mimetyczne”. 

Podział poezji (epopeja, tragedia, komedia, dytyramb) – różnią się: środkami, przedmiotem i 

sposobem naśladowania. 

Każda posługuje się: rytmem, słowem i melodią. (sama melodia i rytm – to muzyka, która też 

może się pojawić w sztuce tragicznej, sam rytm – to taniec) – środki 

Przedmioty: ludzie lepsi niż  są w rzeczywistości, gorsi, albo tacy, jakimi są w istocie – 

przedmiot naśladowania, co wynika z późniejszego dookreślenia – tragedia jako 

przedstawienie działających postaci. 

Sposób naśladowania: albo poprzez opowiadanie (Homer) albo przez ukazania faktycznie 

działających postaci. 

Arystoteles pisze o instynkcie naśladowania – także jako podstawie nauki człowieka. Z tego 

powodu też sztuki naśladowcze dostarczają człowiekowi przyjemności.  

 

Źródła sztuk dramatycznych – improwizacja: 

 

background image

 

Definicja tragedii u Arystotelesa: 

 

Problem zróżnicowania języka: 

 

Ponieważ w tragedii pojawiają się działające postacie – istotną częścią tragedii musi stać się 

widowisko teatralna – kosmos opseos, a także śpiew i wysłowienie (jako charakterystyczny 

sposób wypowiadania się). 

Postacie działające muszą się wykazywać pewnymi cechami myślenia i charakteru.  

 

Naśladowczym przedstawieniem akcji jest fabuła: uwaga! Z tego wynika, że akcja jest 

pojęciem szerszym niż fabuła. Tak też jest to pojęcie używane w teorii literatury. Fabuła – u 

Arystotelesa i dla wielu późniejszych badaczy czy krytyków – to jest to, co widać na scenie. 

Układ wydarzeń tak, jak go widzą odbiorcy. Akcja obejmuje także to, czego nie widać 

bezpośrednio na scenie. To także to, co jest jedynie opowiedziane oraz to, czego my się 

możemy jedynie domyślać. 

 

background image

Składniki tragedii: 

 

 

Dla tragedii najważniejsze jest dzianie się: 

 

 

 

 

 

Tragedia potrafi dostarczyć przyjemności bez widowiska i bez aktorów. Czyli w lekturze, bez 

teatru.