Zadania z algebry dwuliniowej (zestaw 1)
P
RZESTRZENIE I PRZEKSZTAŁCENIA LINIOWE
1.
Niech S i T b˛ed ˛
a sko´nczenie wymiarowymi podprzestrzeniami przestrzeni liniowej V . Wyka˙z, ˙ze
(a) Je´sli dim S = dimV , to S = V .
(b) Je´sli dimV = n oraz {v
1
, . . . , v
k
} jest baz ˛
a S, to istniej ˛
a wektory v
k+1
, . . . , v
n
∈ V takie, ˙ze {v
1
, . . . , v
n
} jest baz ˛
a
przestrzeni V .
(c) Je´sli {v
1
, . . . , v
k
} jest baz ˛
a S za´s {v
k+1
, . . . , v
n
} jest baz ˛
a T , to {v
1
, . . . , v
n
} jest baz ˛
a V wtedy i tylko wtedy, gdy
V = S ⊕ T .
2.
Niech U i V b˛ed ˛
a przestrzeniami liniowymi nad ciałem K. Niech {u
1
, . . . , u
n
} b˛edzie baz ˛
a U , za´s {v
1
, . . . , v
n
}
dowolnym układem wektorów przestrzeni V . Wyka˙z, ˙ze:
(a) Istnieje dokładnie jedno przekształcenie liniowe f : U → V takie, ˙ze f (u
i
) = v
i
dla i = 1, . . . , n.
(b) Przekształcenie f jest izomorfizmem wtedy i tylko wtedy, gdy {v
1
, . . . , v
n
} jest baz ˛
a V .
(c) U ∼
= V wtedy i tylko wtedy, gdy dimU = dimV .
3.
Niech K b˛edzie ciałem, A = [a
i j
] ∈ K
n
m
oraz b = [b
i
] ∈ K
n
. Oznaczmy, przez A
u
macierz, której pocz ˛
atkowych
n kolumn to kolumny macierzy A a ostatni ˛
a jest kolumna b = [b
i
]. Rozwa˙zmy układ m równa´n liniowych o n
niewiadomych.
A ·
X
1
..
.
X
n
= b
(?)
Wyka˙z, ˙ze:
(a) Układ (?) ma rozwi ˛
azanie wtedy i tylko wtedy, gdy r(A) = r(A
u
).
(b) Je´sli n = m oraz det A 6= 0, to układ (?) ma dokładnie jedno rozwi ˛
azanie.
(c) Je´sli b = 0, to zbiór rozwi ˛
aza´n układu (?) jest podprzestrzeni ˛
a przestrzeni K
n
o wymiarze równym n − r(A).
4.
Niech V b˛edzie n-wymiarow ˛
a przestrzeni ˛
a liniow ˛
a nad ciałem K, za´s {v
1
, . . . , v
n
} baz ˛
a V . Wska˙z naturalny izo-
morfizm V → K
n
.
5.
Niech V = R[X]
n
= { f ∈ R[X] : deg f ≤ n}, natomiast przekształcenie
δ
: V → V niech przyporz ˛
adkowuje wielo-
mianowi jego pochodn ˛
a. Pokaza´c, ˙ze
δ
jest endomorfizmem przestrzeni V oraz znale´z´c macierz
δ
w bazie:
(a) (1, X , X
2
, . . . , X
n
),
(b) (1, X − c,
(X − c)
2
2!
, . . . ,
(X − c)
n
n!
), gdzie c jest ustalon ˛
a liczb ˛
a rzeczywist ˛
a.
6.
Macierz przekształcenia
ϕ
: K
3
→ K
3
w bazie (
ε
1
,
ε
2
,
ε
3
) ma posta´c
(a)
∗
∗
0
∗
∗
0
∗
∗
1
,
(b)
∗
∗
0
∗
∗
0
∗
∗
0
,
(c)
∗
∗
0
∗
∗
0
0
0
∗
.
Jakie własno´sci przekształcenia
ϕ
mo˙zna st ˛
ad odczyta´c ?
7.
Obliczy´c wielomian charakterystyczny endomorfizmu, który w pewnej bazie ma macierz postaci
−a
n−1
−a
n−2
· · ·
−a
1
−a
0
1
0
· · ·
0
0
0
1
· · ·
0
0
..
.
..
.
. ..
..
.
..
.
0
0
· · ·
1
0
;
(b)
0
0
· · ·
0
−a
0
1
0
· · ·
0
−a
1
0
1
· · ·
0
−a
2
..
.
..
.
. .
.
..
.
..
.
0
0
· · ·
1
−a
n−1
.
Czy ka˙zdy wielomian unormowany, z dokładno´sci ˛
a do znaku, mo˙ze by´c wielomianem charakterystycznym jakiego´s
endomorfizmu ?
8.
Niech
ϕ
: R[X]
3
→ R[X]
3
b˛edzie przekształceniem danym wzorem
ϕ
( f (X )) = ((X + 3) f (X ))
0
. Sprawdzi´c, ˙ze
ϕ
jest
przekształceniem liniowym i obliczy´c jego warto´sci własne i wektory własne.
9.
Dana jest macierz
A =
−3
0
2
−4
1
2
−4
0
3
. Znale´z´c tak ˛
a macierz odwracaln ˛
a C ∈ M
3
(R) aby macierz C
−1
AC była
diagonalna. Obliczy´c A
2001
.
1