2014-03-01
1
Budowa i podział
układu nerwowego
Marcin Wiśniewski
Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej
Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy
Podział układu nerwowego (1)
SOMATYCZNY
AUTONOMICZNY
UKŁAD NERWOWY
2014-03-01
1
Budowa i podział
układu nerwowego
Marcin Wiśniewski
Katedra i Zakład Anatomii Prawidłowej
Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy
Podział układu nerwowego (1)
SOMATYCZNY
AUTONOMICZNY
UKŁAD NERWOWY
2014-03-01
2
Podział układu nerwowego (2)
MÓZGOWIE
RDZEŃ
KRĘGOWY
OŚRODKOWY
I - XII
NERWY
CZASZKOWE
31 par
NERWY
RDZENIOWE
OBWODOWY
SOMATYCZNY
Podział układu nerwowego (3)
SYMPATYCZNY
PARASYMPATYCZNY
AUTONOMICZNY
2014-03-01
3
Wyróżniki homeostazy
•
izojonia – stałość składu jonowego
•
izotonia – stałość ciśnienia osmotycznego
•
izohydria – stałość stęż. jonów H
+
(pH)
•
izohydremia – stałość nawodnienia
•
izotermia– stałość temperatury
•
utrzymanie optymalnych ciśnień
parcjalnych O
2
i CO
2
ukł. sympatyczny
CNS
zwój
krótkie włókno
przedzwojowe
długie włókno
zazwojowe
narząd
docelowy
ukł. parasympatyczny
CNS
zwój
długie włókno
przedzwojowe
narząd
docelowy
krótkie włókno
zazwojowe
Układ Nerwowy Autonomiczny
Różnice w długości włókien
2014-03-01
4
ukł. parasympatyczny
Układ Nerwowy Autonomiczny
Neurotransmitery
rec. N
ACh (+)
rec. α , ß
NE (+ / -)
(ACh
gruczoły potowe)
,
rec. M
ACh (+ / -)
•
wszystkie zakończenia przedzwojowe uwalniają acetylocholinę (ACh)
są pobudzające (+)
•
zakończenia sympatyczne zazwojowe uwalniają norepinephrine (NE)
są pobudzające (+) lub hamujące (-)
•
zakończenia parasympatyczne zazwojowe uwalniają ACh
są pobudzające (+) lub hamujące (-)
ukł. sympatyczny
•
pobudzanie/hamowanie zależy od rodzaju receptora i rodzaju mediatora
Potencjalna modulacja farmakologiczna
zależy od odpowiedzi autonomicznej
rec. N
ACh (+)
JĄDRO POŚREDNIO-BOCZNE Th1 - L2(3)
(nucleus intermediolateralis)
OŚRODKOWY
gałąź łącząca
szara
(30%)
gałąź
naczyniowa
(30%)
GAŁĄŹ
trzewna
(10%)
zwój
śródścienny
zwój
PRZED
kręgowy
NERW
trzewny
(30%)
ZWOJE PNIA WSPÓŁCZULENEGO
(zwoje
PRZY
kręgowe)
GAŁĄŹ ŁĄCZĄCA BIAŁA
OBWODOWY
SYMPATYCZNY
2014-03-01
5
Podział układu nerwowego (5)
jądra
parasympatyczne
nn. III, VIIa, IX, X
CZĘŚĆ
CZASZKOWA
jądro
pośrednio-przyśrodkowe
(S1 - S5)
CZĘŚĆ
KRZYŻOWA
OŚRODKOWY
włókna parasympatyczne
nn. III, VIIa, IX, X
nerwy
trzewne miedniczne
OBWODOWY
PARASYMPATYCZNY
B O D Z I E C
UKŁAD GRZBIETOWO-WSTĘGOWY
pęczki smukły i klinowaty
DROGA RDZENIOWO-
WZGÓRZOWA
DROGA RDZENIOWO-
MÓŻDŻKOWA
MÓZGOWIE / RDZEŃ KRĘGOWY
SOMATYCZNY UKŁAD RUCHOWY
AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY
DROGA POZAPIRAMIDOWA
Drogi czerwienno-rdzeniowa i
siatkowo-rdzeniowa
DROGA PIRAMIDOWA
Droga korowo-rdzeniowa
Cześć współczulna
Cześć przywspółczulna
MIĘŚNIE SZKIELETOWE
MIĘŚNIE GŁADKIE
MIĘSIEŃ SERCOWY
GRUCZOŁY
O D P O W I E D Ź
RECEPTORY CZUCIOWE