background image

Biznesmen do biznesmena:

- Jest wspaniały interes do zrobienia, 

wchodzisz?

a ile można na tym stracić?

background image

Zarządzanie ryzykiem

W systemach bankowych

background image

Autorski komentarz do następujących dokumentów:

Bazylijski Komitet ds. Nadzoru Bankowego:

Nowa metodologia adekwatności kapitałowej

Zasady dobrej praktyki w zakresie 
zarządzania i nadzorowania ryzyka 
operacyjnego

Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego
1.

Rekomendacja D
dotycząca

zarządzania ryzykami towarzyszącymi 
systemom informatycznym i 
telekomunikacyjnym używanym przez banki.

Romuald Kłosiński

background image

Dokąd zmierzamy

czyli Nowa Metodologia Adekwatności Kapitałowej

Trzy filary

I Procedury bankowe pomiaru ryzyka i wprowadzenie 

obciążeń kapitałowych nie tylko dla ryzyka kredytowego

II Badanie adekwatności kapitałowej przez nadzór

III Dyscyplina rynkowa ( globalizacja)
- jawność danych finansowych banku, w tym 

w szczególności adekwatności kapitałowej 

background image

Ad I.

Poszerzenie adekwatności kapitałowej o inne ryzyka       

(poza ryzykiem kredytowym i rynkowym)

stopy procentowej

operacyjne

prawne

reputacji

background image

Ad II

Komitet oczekuje, że wszystkie banki prowadzące działalność w skali 
międzynarodowej będą posiadały efektywne wewnętrzne procesy oceny swej 
własnej adekwatności kapitałowej. W realizacji tego celu banki mogą 
wykorzystać różne techniki, w tym subiektywne miary ryzyka, rygorystyczne 
metodologie alokacji kapitału i wewnętrzne modele. Komitet uważa także, że 
decyzje banków dotyczące rzeczywistego poziomu i metodologii kapitału będą 
nadal odzwierciedlały w znacznym stopniu względy związane z 
oczekiwaniami w stosunku do banku., w tym domniemane lub jasno określone 
oczekiwania rynku oraz inne czynniki jakościowe.  Bez względu na 
preferowaną przez banki metodologię, muszą być one w stanie wykazać, 
że wewnętrzne cele dotyczące kapitału, które sobie stawiają, opierają się 
na solidnych podstawach
. Banki powinny posiadać również efektywny 
proces testowania awaryjnego, wspierający dokonywane przez nie założenia.

Jak człowiek dźwiga własne ciało, a ciężaru jego nie czuje, 

tak nie dostrzega własnych błędów.

A. Schopenhauer

background image

Ad III

Efektywna dyscyplina rynkowa wymaga wiarygodnych i aktualnych 
informacji, które umożliwią kontrahentom dokonywanie dobrze 
ugruntowanych ocen ryzyka. Banki powinny publicznie oraz na czas 
ujawniać wszystkie kluczowe informacje o kapitale 
utrzymywanym jako zabezpieczenie przed stratami oraz poziomie 
zagrożenia ryzykiem, które może takie straty spowodować

Umożliwi to dokonanie przez uczestników rynku oceny zdolności 
banku do pozostania wypłacalnym. Informacje takie powinny być, 
jako minimum, dostarczane w rocznych sprawozdaniach finansowych i 
powinny obejmować szczegóły ilościowe i jakościowe dotyczące 
kondycji finansowej banku i osiąganych wyników, prowadzonej 
działalności gospodarczej, profilu ryzyka i działań podejmowanych w 
ramach zarządzania.

background image

Zarządzanie ryzykiem

Identyfikacja – macierz ryzyka
Pomiar – hierarchia istotności ryzyk
Zarządzanie

monitorowanie

działania zaradcze

minimalizowanie

limity

dywersyfikacja

sekutyryzacja

background image

Ryzyko operacyjne

Definicja ogólna

Zróżnicowane rodzaje ryzyka, które wymieniono powyżej, można 

połączyć w jedną wspólną kategorię „ryzyka operacyjnego”, które 

Komitet zdefiniował jako  „ryzyko poniesienia straty z powodu 

nieodpowiednich lub wadliwych procesów wewnętrznych, winy 

osób i systemów lub zdarzeń zewnętrznych”.Definicja obejmuje 

ryzyko prawne lecz nie ryzyko strategiczne i ryzyko reputacji

Ta definicja została przejęta od branży w trakcie prac Komisji nad 

opracowaniem zaleceń w sprawie minimalnego odpisu kapitałowego 

na pokrycie ryzyka operacyjnego. Mimo, iż dokument ten nie jest 

formalną częścią struktury kapitałowej, Komitet spodziewa się jednak, 

że podstawowe elementy struktury właściwego zarządzania ryzykiem 

przedstawione w niniejszym dokumencie dostarczą informacji na 

temat oczekiwań nadzoru bankowego przy analizowaniu adekwatności 

kapitałowej, na przykład, w ramach procesu analizy dokonywanej 

przez nadzór.

background image

10 zasad

Zarząd powinien znać najważniejsze aspekty ryzyka 
operacyjnego banku jako odrębnej kategorii ryzyka, 
którym należy zarządzać oraz zatwierdzić i okresowo 
analizować ramową strukturę zarządzania ryzykiem 
operacyjnym banku.Taka ramowa struktura powinna 
zawierać definicję ryzyka operacyjnego obowiązują w 
całej firmie i prezentować zasady rozpoznawania, 
oceny, monitorowania i kontrolowania/łagodzenia 
ryzyka operacyjnego.

Zasada 1

background image

Zasada 2

Zarząd powinien spowodować, by struktura zarządzania 
ryzykiem operacyjnym była przedmiotem skutecznej i 
pełnej kontroli wewnętrznej wykonywanej przez 
niezależny pod względem operacyjnym, odpowiednio 
przeszkolony i kompetentny personel. Dział kontroli 
wewnętrznej nie powinien odpowiadać bezpośrednio za 
zarządzanie ryzykiem operacyjnym

background image

Zasada 3

Wyższe kierownictwo powinno odpowiadać za wdrożenie 
struktury zarządzania ryzykiem operacyjnym 
zatwierdzonej przez zarząd. Struktura powinna być
konsekwentnie wcielana w życie w całej instytucji, a 
personel wszystkich szczebli powinien znać swoje 
obowiązki w zakresie zarządzania ryzykiem operacyjnym. 
Wyższe kierownictwo powinno być

również

odpowiedzialne za opracowywanie zasad polityki, 
procesów i procedur zarządzania ryzykiem 
operacyjnym w odniesieniu do wszystkich istotnych 
produktów, czynności, procesów i systemów banku
.

background image

Zasada 4

Banki powinny rozpoznawać i oceniać ryzyko 
operacyjne nieodłącznie towarzyszące (inherentne) 
wszystkim istotnym produktom, działaniom, 
procesom i systemom. Banki powinny również
spowodować, by przed

(!)

podjęciem lub 

wprowadzeniem nowych produktów, działań, 
procesów i systemów, ryzyko operacyjne, które jest 
z nimi nieodłącznie związane, było przedmiotem 
odpowiedniej oceny

background image

Zasada 5

Banki powinny wdrożyć proces regularnego 
monitorowania profilu ryzyka operacyjnego i istotnych 
ekspozycji na straty. Powinna istnieć regularna 
sprawozdawczość 
obejmująca odnośne informacje dla 
wyższego kierownictwa i zarządu, wspomagająca aktywne 
zarządzanie ryzykiem operacyjnym.

background image

Zasada 6

Banki powinny posiadać zasady polityki, procesy i 
procedury kontrolowania i/lub łagodzenia istotnych 
rodzajów ryzyka operacyjnego. Banki powinny okresowo 
analizować limity ryzyka i strategie w zakresie kontroli 
oraz odpowiednio korygować profil ryzyka operacyjnego 
stosując przy tym odpowiednie strategie w kontekście 
ogólnej gotowości do ponoszenia ryzyka i jego profilu

background image

Zasada 7

Banki powinny dysponować planami awaryjnymi i 
planami zachowania ciągłości działalności dla zapewnienia 
sobie zdolności do nieprzerwanego działania 
i ograniczenia strat w przypadku poważnych zakłóceń
działalności

background image

Zasada 8

Organa nadzoru bankowego powinny 
wymagać od wszystkich banków, niezależnie 
od ich wielkości, posiadania skutecznej 
ramowej struktury rozpoznawania, oceny, 
monitorowania oraz kontroli/łagodzenia 
istotnych rodzajów ryzyka operacyjnego, 
która powinna stanowić element ogólnego 
podejścia do zarządzania ryzykiem

background image

Zasada 9

Organa nadzoru winny dokonywać - bezpośrednio lub 
pośrednio - regularnej, niezależnej oceny zasad polityki, 
procedur i praktyk stosowanych w banku w związku 
z ryzykiem operacyjnym. Organa nadzoru powinny 
upewnić się, czy istnieją odpowiednie mechanizmy, 
umożliwiające posiadanie stałej wiedzy o nowych 
wydarzeniach w bankach.

kłania się Schopenhauer...

background image

Zasada 10

Banki powinny ujawniać publicznie informacje w zakresie 
wystarczającym do tego, by umożliwić rynkowi ocenę ich 
podejścia do zarządzania ryzykiem operacyjnym

globalizacja

background image

Komentarz do wybranych tez
z uaktualnionej rekomendacji D

1. Władze banku w ramach wypełniania swoich funkcji są odpowiedzialne 

za opracowywanie strategii banku, w tym strategii w zakresie rozwoju 
i eksploatacji systemów informatycznych i sieci.

analiza trendów

cząstkowe biznes plany

czas jako główny element kosztów i ryzyka

2. Władze banku powinny ustanowić efektywną kontrolę zarządczą 
ryzyk związanych z systemami informatycznymi, w tym ustanowić 
polityki i inne, bardziej szczegółowe regulacje służące zarządzaniu tymi 
ryzykami.

background image

Precyzyjne określenie akceptowanego przez bank poziomu ryzyka w 
zakresie systemów informatycznych

Ustanowienie podstawowych upoważnień i mechanizmów 
podległości, w tym w odniesieniu do procedur zgłaszania przypadków 
wystąpienia incydentów wpływających na bezpieczeństwo, kondycję 
finansową lub reputację banku (np. przypadków penetracji sieci, 
złamania zasad bezpieczeństwa przez pracowników oraz wszelkich 
poważnych przypadków niewłaściwego użycia sprzętu 
komputerowego),
Uwzględnienie unikalnych czynników ryzyka związanych z 
zapewnieniem bezpieczeństwa, integralności, dostępności produktów i 
usług bankowości elektronicznej oraz wymaganie, aby strony trzecie, 
którym banki zleciły sprawy podstawowych systemów lub aplikacji,
podejmowały te same kroki.

background image

Kierownictwo banku jest odpowiedzialne za stworzenie właściwej 

polityki bezpieczeństwa redukującej ryzyko błędu ludzkiego i 

niewłaściwego wykorzystania sprzętu i informacji

Procesy i systemy transakcyjne powinny być zaprojektowane w taki

sposób, żeby uniemożliwiały każdemu pojedynczemu pracownikowi 

lub wynajętemu usługodawcy zainicjowanie, autoryzację i realizację 

transakcji,
Należy zachować podział na osoby inicjujące dane statystyczne ( w 

tym treść strony internetowej) i osoby odpowiedzialne za weryfikację 

rzetelności tych danych
Należy testować systemy bankowości elektronicznej w celu 

upewnienia się, ze nie można obejść podziału obowiązków

Należy zachować podział na osoby opracowujące i osoby 

administrujące systemami bankowości elektronicznej

background image

Zarządzanie ryzykiem w systemach 
technologicznych banku

1. Mapa Ryzyk
2. Kwantyfikacja
3. Ocena akceptowalności ryzyka

akceptowalne

monitorowanie

propozycje rozwiązań podnoszących bezpieczeństwo

ocena kosztów podniesienia bezpieczeństwa na odpowiedni poziom

akceptacja

realizacja

audyt

monitorowanie

nieakceptowalne

background image

Na posiedzeniu rządu, ministrowie 

zapewniają W. Churchilla, że zrobią 

wszystko co w ich mocy.

a na to premier odpowiada:

-nie róbcie wszystkiego, zróbcie tylko 

to co konieczne.