ZASADY PROCESU 

OPIEKUŃCZO- 

WYCHOWAWCZEGO

 ZASADA OPIEKI SPRAWIEDLIWEJ

  należność według słuszności:

•

 antropologiczno-egzystencjalnej

•

 naturalnej

•

 sytuacyjnej

•

 moralnej

•

 społecznej

•

 prawnej

•

 „umownej”

  równa miara- wynikają z niej trzy subnormy:

•

 egalitaryzm (równość) świadczeń opiekuńczych

•

 różnicowanie według potrzeb 

•

 różnicowanie według zasług

  równa zapłata i odpłata

•

 osoba „płacąca” → opiekun

•

 osoba „płacąca” → podopieczny

•

 norma retrybutywna → równa odpłata

 ZASADA OPTYMALIZACJI OPIEKI

Opieka optymalna to taka opieka, która:

•  z jednej strony nie dochodzi do poziomu nadopiekuńczości, a 

z drugiej nie spada do granic deprywacji potrzeb 
podopiecznego,

•  nie ubezwłasnowolnia jednostki poprzez narzucanie jej 

opieki i próbę uczynienia z niej w ten sposób podopiecznym 
wbrew jej możliwościom;

•  nie tworzy układu bezwzględnych sprzeczności potrzeb i 

interesów życiowych stron „trójkąta opieki” : podopieczny – 
opiekun – społeczeństwo;

•  dostosowuje się do realnych i potencjalnych możliwości 

podopiecznego i stymuluje rozwój dyspozycji 
samodzielnościowych;

•  tworzy podopiecznemu dobrze pojętą „szkołę życia”.

 ZASADA AKTYWNOŚCI PODOPIECZNYCH 

W ZASPOKAJANIU ICH POTRZEB

Mając na uwadze stopień i zakres aktywności podopiecznych w procesie 

opieki oraz funkcje opiekuńcze jakie spełnia opiekun, można wyróżnić 
następujące współdziałania podopiecznych w procesie opieki:

• Bierne korzystanie przez podopiecznego z całkowitej opieki nad jego osobą, 

wykonywanej bezpośrednio przez opiekuna;

•  Aktywne zachowanie się w procesie opieki, nie wykraczające jednak poza 

współdziałanie i wykonywanie najprostszych czynności samoobsługowych;

• Samodzielne zaspokajanie wielu swoich potrzeb lub współdziałanie w tym 

zakresie przez stopniowe odchodzenie od czynności opiekuńczych jakie 
wykonuje wobec podopiecznego opiekun , na rzecz czynności pobudzająco 
ukierunkowujących;

• Podopieczny w dużym stopniu lub całkowicie samodzielnie organizuje sobie 

codzienne życie i realizuje stojące przed nim zadania, korzystając wciąż z 
zapewnianych mu środków materialnych;

• Podopieczny przejmuje na siebie zapewnienie materialnych warunków 

swojego bytu i staje się w pełni samodzielny.

  ZASADA WYCHOWAWCZEGO 

CHARAKTERU OPIEKI

 Wychowawcza modyfikacja opieki wskazuje na niezbędność ciągłego 

wzbogacania opieki w wychowawcze formy realizacyjne, czyli formalno- 
wychowawczego modyfikowania sposobów zaspokajania potrzeb 
podopiecznych. Spełniając ten postulat nie zmieniamy zatem zasadniczej 
treści opieki, lecz niejako komplikujemy jej przebieg wychowawczymi 
formami i metodami, które powinny wpływać na przedmiot opieki. 

 Osobotwórcze skutki zaspokojeń potrzeb - sprawujmy dobrze opiekę 

(zaspokajajmy na właściwym poziomie potrzeby) a pożądane wychowawczo 
cechy osobowe podopiecznego „będą nam dane”.

Do następstw określonych zaspokojeń potrzeb podopiecznych można zaliczyć 

kształtowanie się takich cech charakteru, jak zdolność albo niezdolność do:

• Empatii, wczuwania się w stan niezaspokojenia potrzeb innych osób, 

stosownego reagowania na ich stany i sytuacje stresowe;

• Uznawania niezależności i autonomii osób kochanych;
• Zrównoważonego znoszenia doznawanego braku miłości;
• Darzenia miłością innych bez rezygnowania z własnej autonomii i 

niezależności;

• Czułości, pewności siebie, dodatniej samooceny, czucia się bezpiecznym.

 ZASADA ODDZIAŁYWANIA 

WYCHOWAWCZEGO NA POTRZEBY

Zasada wychowawczego oddziaływania na potrzeby 

odnosi się do wielu elementów funkcjonowania 
układu opiekuńczego, wyznaczonych szerokim 
zakresem różnorodnych potrzeb podopiecznych. Jej 
stosowanie wymaga więc rozwiązywania różnych 
problemów, do których można zaliczyć:

• Możliwe konflikty na tle dwóch przeciwnych tendencji 

w opiece: potrzeby zależności podopiecznego od 
opiekuna i równocześnie samodzielności;

• Potrzebę pozytywnej atmosfery opieki i wychowania;
• Opanowanie przez opiekuna najbardziej skutecznych 

metod hamowania i wygaszanie potrzeb 
negatywnych i kreowania pozytywnych.

  ZASADA WŁAŚCIWEGO ŁĄCZENIA 

ŚWIADCZEŃ OPIEKUŃCZYCH Z 

WYMAGANIAMI

Ogólnie mówiąc, od podopiecznego- wychowanka należy 

wymagać przede wszystkim:

• Oszczędności, gospodarności i poszanowania środków 

służących jego potrzebom;

• Coraz większego osobistego wkładu w przysparzanie i 

wzbogacanie tych środków;

• Udzielania na miarę swych możliwości pomocy 

potrzebującym jej ludziom;

• Wykorzystywania w dostatecznym stopniu możliwości 

stworzonych przez opiekę dla możliwie wszechstronnego 
przygotowania się do samodzielnego życie;

• Obiektywnej oceny zrozumienia i szacunku dla wysiłków 

opiekuńczych opiekunów.