Współczesne

przekłady Biblii

Dawid Wielicki

kl.Ia LO

Czym jest przekład???

Przekład- tłumaczenie

tekstu, dzieła z

jednego języka na inny

Języki i przekłady Biblii

1. Oryginalne języki Biblii:

• aramejski

• hebrajski

• grecki
2. Polskie przekłady Biblii:

• Biblia Królowej Zofii

• Biblia Jana Leopolity

• Wulgata

• Psałterze

• Biblia Tysiąclecia

• Biblia Poznańska

• Biblia Warszawsko-Praska

• Biblia Gdańska

Polskie przekłady Pisma Świętego

literaturze

staropolskiej powstawały
przekłady

zarówno

fragmentów,

jak

całości Pisma
Świętego. Najważniejsze,
katolickie to:

• Biblia Królowej

Zofii - powstała z
inicjatywy czwartej żony
Władysława Jagiełły.
Opracował ją w latach
1453-61 Jędrzej z Jaszowic
w oparciu o Wulgatę i
czeskie tłumaczenia Pisma
Świętego.

Biblia Jana
Leopolity - Powstała
około 1560 r.
Przekładu dokonał
krakowski profesor
Jan Nicz, który nie
podał pełnego
nazwiska z obawy
przed władzami
kościelnymi, które w
tych wiekach
zakazywały
wydawania Biblii w
językach narodowych.

Biblia Wujka -
tłumaczenie jezuity
Jakuba Wujka, który w
1593 roku
przełożył Nowy
Testament, a w 1599
roku całość. Została
wydana pośmiertnie.

Psałterz

Oddzielnie wydana księga zawierająca 150 biblijnych
psalmów  używana  jako  modlitewnik,  śpiewnik,  bądź
też  przeznaczona  do  celów  liturgicznych  w
chrześcijaństwie lub judaizmie.
Najstarszym  znanym  polskim  psałterzem  jest
pochodzący z drugiej połowy XIV wieku trójlingwiczny
(polsko-niemiecko-łaciński)

Psałterz

floriański,

kolejnym  samodzielnym  tłumaczeniem  był  Psałterz
puławski  z  drugiej  połowy  XV  wieku.  W  XVI  wieku
pojawiło  się  kilka  nowych  przekładów  psałterzy,  a
wśród

nich

pierwsze

polskie

tłumaczenie

wierszowane:

• Jakuba Lubelczyka (1558) wierszowana parafraza

- Psałterz Dawidów

• Jana Kochanowskiego (1579).

Psałterz floriański – koniec XIV

wieku

• Rymowany Psałterz Dawida

opublikował również Franciszek
Karpiński (1786)

Wulgata

•

Przekład Biblii na łacinę

dokonany

przez

św.

Hieronima w latach 382–406
z oryginałów: hebrajskiego i
greki.

•

Miał na celu dostarczenie

Kościołowi jednolitego tekstu.

•

Tekst Wulgaty szybko

uległ

skażeniu

średniowieczu

dokonano

kilku prób jego zrewidowania,
lecz żadna z nich nie była w
pełni udaną ani nie zmierzała
do odtworzenia oryginalnego
tekstu Hieronima

Biblia Tysiąclecia

• Pierwszy przekład

Pisma Świętego w

języku polskim po Biblii

ks. Wujka

• Wydana przez

Pallottinum w 1965

roku

• Pierwsza Biblia

tłumaczona z języków

oryginalnych

• Ukazało się pięć

głównych wydań

Biblia Poznańska

•

Inicjatorem

powstania był

rogoźnianin ks. prof.

Aleksy Klawek (1960)

• W całości ukazała się

w 1975 roku

• W ankiecie biblistów

polskich z 1999 r.

uznana za najlepszy

przekład Pisma

Świętego

Biblia Warszawsko-

Praska

• Praca nad przekładem

rozpoczęła się w 1961 r.

i zajęła autorowi 35 lat

• W 1976 r. – Nowy

Testament

• W 1997 r. – całość
• Przypisy ograniczone

do minimum

• Pierwsze tłumaczenie z

j. oryginalnych przez

jedną osobę

Biblia Gdańska

•

Przekład Biblii na język polski z

roku 1632 dokonany wspólnie przez
braci czeskich i kalwinistów.

•

Jedno z najpopularniejszych

polskich tłumaczeń protestanckich.

•

Biblia gdańska, w całej swej

karierze,

miała

dla

polskich

protestantów takie znaczenie jak
dla katolików Biblia Jakuba Wujka. Z
tego też powodu do XX wieku
włącznie wydano ją ponad 20 razy.

•

Nowy Testament Biblii gdańskiej

wydany  został  później  w  roku  1686
w  Amsterdamie  pod  zmienionym
tytułem:  Nowy  Testament  to  jest
wszystkie

pisma

Nowego

Przymierza z greckiego języka na
polski znowu wiernie przełożone
przez niektóre sługi Słowa Bożego.

Polskie najbardziej znane

wydawnictwa zajmujące się

rozpowszechnianiem pism

katolickich

• Pallottinum

• Drukarnia i Księgarnia św.

Wojciecha

• TYNIEC Wydawnictwo

Benedyktynów

• W drodze

• Wydawnictwo Księży Marianów

• Wydawnictwo M

• Wydawnictwo WAM (najstarsze

polskie wydawnictwo)

Różnice wynikające z różnych

przekładów Biblii.

Po  pierwsze  trzeba  pamiętać,  że  te  przekłady,
które  mają  Imprimatur  i  nihil  obstat  (czyli
aprobatę, że pismo jest zgodne z nauką Kościoła)
te  przekłady  nie  są  sprzeczne  ze  sobą.  Istnieje
dokument  "O  interpretacji  Pisma  Świętego  w
Kościele",  który  reguluje  zasady  tłumaczenia
Pisma.  Głównie  ze  względu  na  wielką  różnicę
kultur  czasu,  w  którym  zostało  spisane  Pismo
Święte,  a  teraźniejszością.  Poza  tym  chodzi  o
gatunki  literackie  np.  gatunek  literackim,  jakim
jest

Apokalipsa

św.

Jana

NIE

WOLNO

interpretować dosłownie.

Największe  różnice  w  różnych  przekładach
Pisma Świętego wynikają stąd, że języki, w
których spisano Biblię (aramejski, hebrajski
i  grecki)  są  o  wiele  bogatsze  niż  nasz
polski.  Niekiedy  na  tłumaczenie  jednego
słówka greckiego potrzebne jest kilka zdań
po  polsku.  Przykład  różnic  w  językach:  w
polskim  mamy  jedno  słowo  "zamek”,  które
jest  wieeeloznaczne.  Rozumiemy,  o  co
chodzi z kontekstu.

Np. w greckim jest osobne słowo, które
określa „zamek”, jako budowlę, jako zamek
błyskawiczny,

zamek

drzwi

tzw.

homonimy.

Porównanie opisów stworzenia
świata oraz Modlitwy Pańskiej

Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

Ziemia

zaś była bezładem

i pustkowiem:

ciemność

była nad powierzchnią bezmiaru wód, a Duch

Boży

unosił się nad wodami.

(Biblia Tysiąclecia)

Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię.

Ziemia

była [na początku]

bezładna i pusta:

ciemności

zalegały bezmiar przestrzeni i [tylko]

Duch Boży unosił się nad wodami. (Biblia Warszawsko-Praska)

Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię.

ziemia

była zupełnym

pustkowiem, ciemność zalegała głębię wód, a tchnienie Boże unosiło

się nad wodami. (Biblia Poznańska)

Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię.

ziemia

była

niekształtowna i próżna, i ciemność była nad przepaścią, a Duch Boży
unaszał się nad wodami

. (Biblia Gdańska)

Ojcze

nasz,

który jesteś w

niebie

niech

się święci

imię

Twoje!

Niech

przyjdzie
królestwo
Twoje;

niech

Twoja

wola

spełnia się na
ziemi, tak jak i
w
niebie.

Chleba

naszego
powszedniego
daj

nam

dzisiaj;

przebacz

nam

nasze winy,

jak

przebaczamy
tym,

którzy

przeciw

nam

zawinili;

Ojcze

nasz,

któryś jest w

niebie

Niech

będzie
uświęcone

imię

Twoje,

niech

przyjdzie
królestwo  Twoje,
niech  się  dzieje
wola  Twoja,  jak
w  niebie,  tak  i
na
ziemi.

Chleba

naszego
powszedniego
daj

nam

dzisiaj.

Odpuść

nam nasze winy,

jak

odpuszczamy
naszym
winowajcom.

Ojcze

nasz,

któryś

jest w

niebie

niech się święci

Twoje
Imię,

niech

przyjdzie Twoje
królestwo,

niech

spełnia

się Twoja wola
na ziemi, tak
jak

niebie.

Chleba

naszego
powszedniego
daj

nam

dzisiaj

przebacz

nam

nasze winy,

jak

przebaczyliśmy
tym,

którzy

nam zawinili.

Ojcze nasz,

któryś jest w

niebiesiech

Święć się

imię

twoje;

Przyjd

królestwo

twoje;

bądź

wola

twoja

jako w niebie,
tak

ziemi.

Chleb

naszego

powszedniego
daj

nam

dzisiaj.

odpuść

nam

nasze

winy,

jako

odpuszczamy
naszym
winowajcom

;

i nie

dopuść,

abyśmy ulegli
pokusie, ale
nas zachowaj

złego!

Jeśli

bowiem
przebaczycie
ludziom ich
przewinienia, i
wam
przebaczy

Ojciec wasz
niebieski.

Lec

jeśli nie

przebaczycie

ludziom,

Ojciec wasz
nie przebaczy
wam waszych
przewinień

. T

nie

poddawaj nas
pokusie,

ale

wybaw nas ode
złego.

Jeśli

tedy

darujecie
ludziom

ich

przewinienia,
daruje

wam

również wasz

Ojciec
Niebieski.

jeśli wy nie

przebaczycie

ludziom,

to i

wam

nie

przebaczy
Ojciec

wasz

przewinień
waszych

W-P

I nie

dozwól

nam ulec
pokusie, ale
wybaw

nas

od złego.

jeśli

przebaczycie
ludziom ich
przewinienia,
to

i wam

przebaczy
wasz Ojciec
niebieski.

jeśli ludziom

nie
przebaczycie
, to i wasz
Ojciec nie
przebaczy
waszych
przewinień.

I nie

wódź nas

na pokuszenie,
ale nas zbaw

ode złego;

albowiem twoje
jest królestwo i
moc i chwała na
wieki.
Amen.

jeźli

odpuścicie
ludziom upadki
ich, odpuści

wam Ojciec wasz
niebieski;

jeźli

nie

odpuścicie

ludziom

upadków ich, i
Ojciec wasz nie
odpuści wam
upadków
waszych.

Document Outline