O nazwach polskich przekładów Biblii
Pracując nad serią artykułów na Wikipedii poświęconych
polskim przekładom Biblii
zauważyłem rzecz bardzo charakterystyczną. Osobny artykuł na temat jakiegoś przekładu
musi się jakoś nazywać - najlepiej tak jak ów przekład. Co jednak, jeśli przekład NIE MA
nazwy?
W Polsce jak się okazuje, wiele współczesnych przekładów nie ma oficjalnych nazw, a ich
twórcy i wydawcy nie widzą w tym chyba problemu.
Biblia Tysiąclecia - ten tytuł używany był od początku, choć początkowo planowano tytuł
"Biblia tyniecka", który również się przyjął. Ale publikacje powołujące się na ten przekład,
choćby cytujące - nie zawsze używają nazwy "BT". Często mówią o Piśmie świętym
wydanym przez Pallotinum.
Biblia Poznańska - tytuł pojawia się we wstępie do pierwszego tomu. I już w recenzji
"Więzi" z lat 70. nazwa jest obecna. Jednak wydawcy chyba trochę się jej obawiali.
Określenia "Biblia Poznańska" nie ma ani na okładce, ani w tytułach po otwarciu księgi.
Tylko we wstępie. Może to też jedna z przyczyn, że BP przegrała "konkurencję" z Biblią
Tysiąclecia i jest znacznie mniej znana?
Biblia Warszawska - to nie jest oficjalny tytuł. Oficjalny to "Pismo święte. Nowy przekład".
W literaturze powoływano się na "wydanie BiZWB" od skrótu wydawcy. Nawet dziś na
stronach Towarzystwa Biblijnego nie mamy tytułu "Biblia Warszawska". Jest za to "przekład
Warszawski".
Biblia Warszawsko-Praska - tak, tutaj tytuł jest świadomie nadany i używany. Zarzucano
nawet biskupowi Romaniukowi, że wybrał nazwę mylną, bo podobną do Biblii Warszawskiej.
Biblia Ekumeniczna - tu jest bardzo dobrze, jedna, krótka i określona nazwa.
Biblia Paulistów - a to akurat czysta twórczość, bo ten przekład choć powstały już w nowej,
rynkowej rzeczywistości nie ma nazwy. Po prostu "najnowszy przekład z języków
oryginalnych". I jak tę Biblię identyfikować? Czasami Paulińska, czasami Paulistów - od
Edycji Świętego Pawła, która przekład wydała. Wydaje mi się, że trochę przyczyniłem się do
popularności nazwy "Biblia Paulistów", tak właśnie nazywając
swój artykuł na Wikipedii
.
Coraz częściej widzę, że właśnie taka jest używana. Ale wydawca - choć niedawno ukazał się
pełny Stary i Nowy Testament - nadal nie zdecydował się na nazwanie.
Po co tytuły?
Nazwa jest podstawowym wyróżnikiem pewnej marki, jaką każdy przekład zdobywa na
"rynku przekładów Biblii". Jak można mówić o przekładach, jak je porównywać ze sobą, jeśli
nie potrafimy ich jednoznacznie nazwać?
Druga rzecz - ludzie sami nie wiedzą jaki mają przekład. Widzę to na Allegro, gdy ktoś
wyprzedaje kolekcje rodzinne - nie ma często pojęcia co sprzedaje. Po prostu jakaś tam
Biblia. Gdy szukam ciekawych okazji, muszę się domyśleć ze skanu pierwszej strony, lub o
niego poprosić.
