TEORIA POLITYKI

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

1 |

S t r o n a

TEORIA POLITYKI

03.10.2012r.

Polityka – sens, pojęcia i płaszczyzny

Politologia, którą studiujemy nie jest nauką o polityce. Jest to nauka o rzeczywistości politycznej,
której fragmentem jest polityka

Trzy natury polityki



Polityka w ujęciu ogólnym

o Istota – odrębność, rozbieżności i sprzeczności interesów społecznych, zagrażające

równowadze i spoistości społecznej oraz wywołujące walkę o władzę w państwie.

o Polityka jako działanie teoretyczne (wypracowywanie rozwiązań) i praktyczne

(podejmowanie i wykonywanie decyzji), mające na celu utrzymanie równowagi i
spoistości społecznej oraz ochronę przed partykularyzmami.

o Podmioty władzy politycznej są powołane do dokonywania i narzucania wyborów

oraz priorytetów, wynikających z istoty polityki.

Polityka to działalność prowadząca do zdobycia władzy, jest to system zero-jedynkowy.
Polityka nie jest opracowywaniem jakiś rozwiązań (rządzenie za pomocą robienia dobrego
wrażenia). Wzrosło znaczenie spotkań bezpośrednich. Nigdy się nie zdobywa władzy tylko po
to by ją mieć. Zdobywa się ją po to, żeby narzucić rządzonym sposób myślenia, narrację.



W ujęciu filozoficznym (metapolityka)

o Prowadzona przez podmioty o niskim stopniu polityzacji (podmioty zajmujące się

oceną polityki)

o Instytucje

 Aktywność samych obywateli (bezpośrednia), np. rokosz, aby chronić się

przed  władzą  opresyjną,  mają  świadomość,  ze  jest  podział  na  rządzących  i
rządzonych,  aktywność  pojawia  się  w  warunkach  niewielkiej  poprawy
społecznej,  nigdy  w  warunkach  kryzysu  (aktywność  ludzka  koncentruje  się
wtedy na „polowaniu”)

 Izby kontroli, sądy administracyjne, niektóre powszechne (trybunał

konstytucyjny)

  Organy ochrony praw obywatela (rzecznicy)
  Ośrodki badania opinii publicznej
  Media



W ujęciu szczegółowym

o Istota – zróżnicowane interesy i potrzeby społeczne odnoszące się do szczególnych

dziedzin życia społecznego, określające aktywność podmiotów politycznych
(państwowych i niepaństwowych)

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

2 |

S t r o n a

o Polityka jako aktywność podmiotów politycznych w szczegółowych dziedzinach życia

społecznego, za pomocą różnych form i kanałów artykulacji interesów społecznych
oraz regulacji procesów zaspokajania potrzeb społecznych

o Podmiotami polityk szczegółowych są: organy państwa oraz inne podmioty

społeczne, np. ruchy, partie, organizacje, komitety, grupy interesu

17.10.2012r.

Polityka – sens pojęcia i płaszczyzny

U nas język parlamentarny oznacza język wysoki, kulturalny. Na zachodzie jest zupełnie inaczej.

Stanowienie prawa, narzucanie priorytetów realizowanie interesów podmiotów popierających

24.10.2012r.



Uwarunkowania ideologiczne
W  sensie  szczegółowym:  Wybór  problemu  jest  ideologiczny;  np.  budowa  dróg  –  PiS  –
państwo,  PO  –  przedsiębiorstwa  prywatne,  SLD  –  samorządy.  Każdy  z  problemów  jest
analizowany  pod  kątem  ideologii,  nie  ma  jednej  wiedzy  naukowej,  którą  można  by
zastosować.
W sensie ogólnym: np. zdobywanie władzy metodami demokratycznymi



Uwarunkowania filozoficzne

o Filozofia normatywna (normatywistyczna) – nie ma refleksji na temat podmiotów

politycznych, uwaga koncentruje się nad budowa dobrego porządku, na warunkach
życia człowieka, spełnianie własnych ideałów i wartości. Często podejmuje się
decyzje w drodze kompromisu.

o Filozofia egzystencjalna – koncentracja wokół istnienie podmiotów politycznych,

decyzje są podporządkowane podmiotom, nie zajmują się dobrem życia. Politycy
przygotowują się na czas kryzysu – wychodzi się z założenia, że w warunkach
stabilizacji bardzo prosto wydaje się decyzje.

Polityka jako działalność stronnicza i interesowna

Dążenie do realizacji własnych wizji w długim czasie za pomocą wszystkich dostępnych w danym
czasie środków



Polityka Partykularna – Podmiot polityczny postanawia zrealizować własne wartości w
stosunku do grup społecznych, które reprezentuje; wysiłki na rzecz przeforsowania
partykularnego interesu i systemu wartości określonej grupy społecznej



Polityka Organiczna – działalność na rzecz dobra wspólnego, czyli przynosi pożytek
wszystkim; takie dobro akceptują wszyscy żyjący mieszkańcy danego państwa. Co to jest

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

3 |

S t r o n a

dobro wspólne? Albo się je „wydyskutuje”, albo najsilniejsza strona narzuca sposób
pojmowania dobra wspólnego



Polityka Samoobsługi

o W początkowych stadiach emancypacji (samo upodmiotowienia) danej grupy czy

wspólnoty jako niezbędna przesłanka uzyskania zdolności do uczestnictwa

o W warunkach marginalizacji względnie izolacji społecznej grupy
o W warunkach alienacji i degeneracji elit politycznych, wtedy społeczeństwo dąży do

samoorganizacji wokół podziału „my” i „oni”

Wartości kierunkowe a wartości regulatywne:



Wartości kierunkowe

o Charakter subiektywny, związane ściśle z ideologią
o Katalog

  Kryteria preferencji i hierarchizacji wartości
  Idee stanów rzeczy – wizje idealnego i dobrego ładu w różnych dziedzinach
  Aspektowe kryteria oceny słuszności i możliwości gwarantowania idealnego

ładu

 Wzorce kulturowe i wzory osobowe



Wartości regulatywne

o Charakter intersubiektywny, wymuszone przez warunki
o Katalog

 Zasady określające pożądany sposób współistnienia i współdziałania różnych

podmiotów polityki

  Zasady określające pożądany sposób funkcjonowania systemu politycznego
  Idee praw zbiorowych
  Idee praw jednostkowych

Metapolityka – zakreślanie granic polityki

07.11.2012r.

Pojęcie polityczność

Kiedy do rzeczywistość otaczającej nas dodamy przymiotnik polityczna, jest to część rzeczywistości,
rzeczywistością społeczna. Na bezludnej wyspie nie ma rzeczywistości politycznej bo nie ma
rzeczywistości społecznej.

Zakres polityczności ma granice zmienne. Występuje zjawisko polityzacji – nadania obiektom cech
polityczności. Depolityzacja – odbieranie cech polityczności obiektom i zjawiskom.

Obiekty muszą odnosić się do grupy ludzi a nie do jednostki, to co odnosi się do Jana Kowalskiego nie
jest polityczne

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

4 |

S t r o n a

Byt polityczny:



Istnieje w wielkiej przestrzeni – najczęściej przestrzeń państwa, lub takie regiony gdzie
istnieją więzy inne niż tylko rodzinne



Istnieje długi czas



Grupa powinna wyzwalać własne emocje i symbole, musi być nosicielem wizji świata; symbol
doskonale łączy

Jeżeli dodamy do jakiegokolwiek słowa przymiotnik „polityczny” – zyskujemy wrogów

Każda grupa społeczna żeby zawładnąć przestrzenią sięga po wszelkie środki i zasoby

Istota polityczności



Wszystkie obiekty którym nadajemy przymiotnik polityczności powstaje w wyniku łączenia i
dzielenia

Gospodarka, siła zbrojna, idea, kultura, społeczeństwo – tym się posługują podmioty polityki

Kryterium polityczności – Schmidt

Polityczność wiąże się z państwem

Polityzacja obiektów – potrzebne jest:

Depolityzacja – przejście do historii.

14.11.2012r.

Polityka – koncepcje definiowania i rozumowania

Polityka jest jakąś formą działalności, czynność dostępna tylko ludziom. Nie ma zgody czemu ta
działalność służy

Koncepcje definiowania



Klasyczna

o Rodowód – Arystoteles, powstała przed czasami Chrystusa, upowszechniona przez

filozofów starogreckich, później przywędrowała do Rzymu. Ciągle jest najbardziej
popularna

o Założenia

 Każdy obywatel przynależy do dwóch porządków: prywatnego (indion) i

publicznego (koi non)

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

5 |

S t r o n a

 Dla realizacji polityki jest niezbędne istnienie wspólnoty obywateli

powiązanych różnymi więzami, ukierunkowanych na wspólną realizację
dobrego życia

 Celem polityki jest wspólne dobro oraz kształtowanie dobrych i

sprawiedliwych obywateli

 Drogą do osiągnięcia dobra wspólnego jest roztropne zarządzanie państwem
 Zarządzanie państwem wymaga wiedzy, umiejętności i predyspozycji

o Istota

 Klasycznym punktem odniesienia jest państwo, jego instytucje, ustrój, rola w

życiu społecznym

 Modernistycznym punktem odniesienia jest system polityczny

o Dwa ujęcia klasyczne polityki

 Starożytne (bios politicos – życie polityczne)

Zagrożenia:



Prywatyzacja bios polioticos



Niemoc działania z powodu strachliwości i obawy przed ryzykiem



Instrumentalizacja polityki (postawa banauzyjska – mentalność
kupca i rzemieślnika) – wszystko na sprzedaż i do kupienia

 Współczesne



Gra interesów w państwie w celu wygrania



Sztuka podejmowania decyzji w państwie



Sprawowanie władzy państwowej



Regulacja zachowań jednostek i zbiorowości w państwie



Działalność państwa, jego struktur politycznych i administracyjnych
na rzecz swoich celów



Relacje między podmiotami istniejącymi w systemie politycznym,
pełnione przez nich role, związki z otoczeniem zewnętrznym

o Antypolityka

 Antypolityka prowadzi do tyranii
 Techniki wprowadzania antypolityki



Depolityzacja osiągana specjalnymi technikami

o Generowanie podziałów oraz rozpraszanie związków między

ludźmi

o Kontrolowanie poddanych przy jak najmniejszych nakładach

środków



Osłabianie cech thymos (odwagi) na rzecz patios (kupiec, wytwórca)
ukierunkowuje ludzi w określoną stronę, wtedy agora zamienia się z
miejsca spotkań na plac handlowy

o Pogoń za dobrobytem zastępuje wolę utrzymywania więzi

obywatelskich oraz izoluje ludzi od siebie



Strategia zajmowania i wypełniania czasu wolnego poprzez
utrzymywania ubóstwa i zamożności sobie przeciwstawnych



Krzewienie wzorców hedonizmu, któremu towarzyszy wielość
tożsamości i sposobów życia

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

6 |

S t r o n a

28.11.2012r.



Definiowanie koercyjne

o Rodowód klasyczny
o Założenia:

 Najważniejsze jest bezpieczeństwo i ład publiczny
 Państwo poszukuje instrumentów do osiągnięcia tych celów (Państwo jako

jedyny  byt  jest  suwerenne!  Suwerenność  nie  podlega  stopniowaniu!  O
suwerenności  stanowi  to,  kto  stanowi  prawo  –  podmiot  wewnętrzny  czy
zewnętrzny;  kolejnym  elementem  jest  zbieranie  podatków;  swoboda
posługiwania  się  zasobami  i  środkami  w  obrębie  własnego  obszaru  w  tym
siłą. Normy prawa są tylko po to, by nimi manewrować)

 Koncentrowanie się na przymusie (ład publiczny zapewnia się przy pomocą

siły, władza może zastosować przymus)

o Sens polityki

 Prawomocne stosowanie środków publicznej regulacji wobec człowieka i

dóbr przez niego posiadanych stosowane przez władzę państwową w celu
utrzymania ładu politycznego (demokratycznego)



Definiowanie konsensualne

o Rodowód klasyczny
o Założenia

 Nawiązuje do dobra powszechnego
 Najważniejsze jest porozumienie i współpraca na rzecz utrzymania

równowagi

o Sens polityki

 Sztuka dochodzenia do kompromisu w stosunkach społecznych
 Umiejętność prowadzenia dialogu i komunikowania się

(zagrożenia – dialogowanie jako cel sam w sobie; prawda nie znosi
kompromisu, nie ma kompromisu między katem a ofiarą; nauka również nie
znosi kompromisu)



Definiowanie instytucjonalne

o Rodowód klasyczny
o Założenia:

 Najważniejsze są instytucje sprawujące władzę polityczną
 Centralną kategorią jest instytucja państwa (politike – umiejętność rządzenia

państwem) praz ustrój państwa, określony normami prawa

 Podejście formalno-prawne do polityki
 Koncentrowanie się na badaniu wzorców działań politycznych, zawartych w

aktach prawnych

 Łatwa delimitacja polityki od innych sfer życia społecznego, oddzielenie

następuje poprzez treść norm konstytucyjnych instytucje państwowe

 Redukcja sfery polityki do formalnego charakteru

o Cechy

 Kluczowym pojęciem jest instytucja polityczna – zespół norm prawnych,

regulujących zasady określonej formy działania politycznego

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

7 |

S t r o n a

 Ukierunkowanie sensu polityki na instytucje państwowe i ich rolę w życiu

społecznym, zasady formowania i funkcjonowania struktury władzy

 Państwo i władza traktowane jako instytucje wdrażające zasady ładu

moralnego za pomocą monopolistycznego stanowienia prawa

 Współcześnie w miejsce państwa i władzy wprowadza się pojęcie systemu

politycznego

 Obowiązkiem instytucji jest przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa i

utrzymywanie porządku publicznego za pomocą stosowania instrumentów
publicznej regulacji

 Normy prawne podstawą wszelkiej działalności politycznej



Podejście formalnoprawne do polityki



Definiowanie funkcjonalne

o Rodowód socjologiczno-antropologiczny

 Wg Herberta Spencera istnieje analogia między organizmem a

społeczeństwem,  gdyż  oba  te  byty  dąż  do  adaptacji  w  środowisku
zaspokajającym  potrzeby  związane  z  dostosowywaniem  się  do  otoczenia,
stąd  powstają  prawidłowości  w  kształtowaniu  się  struktur,  które  muszą
zaspokajać te potrzeby, czyli realizować funkcje



Zapewnienie i krążenie zasobów



Wytworzenie treści



Regulowanie i integrowanie działań wewnętrznych za pomoczą
władzy i symboli

 Odrzucono sposób określania polityki w kategoriach konfliktu związanego z

walką o władzę oraz w kategoriach formalnoprawnych

o Założenia

 Kluczowymi pojęciami są: funkcja determinowana przez uniwersalne wymogi

(imperatywy), homeostaza, potrzeby struktury

 Dynamiczne patrzenie na rzeczywistość, krępowane jedynie przez

uniwersalne schematy teoretyczne

 Badanie poszczególnych segmentów systemu społecznego pod względem ich

wpływu na zaspokajanie potrzeb całego systemu społecznego, a system
polityczny podsystemem systemu społecznego

 System polityczny definiuje się jako całokształt zorganizowanych,

zinstytucjonalizowanych

skoordynowanych

działań

politycznych

wyznaczanych przez potrzeby i interesy grupowe, związane z procesem
wytwarzania, dystrybucji i alokacji dóbr w ramach szerszego układu, jakim
jest system społeczny

 Kategoria funkcji – jest to ogół skutków działania podmiotów systemu

politycznego ukierunkowanych na zaspokajanie potrzeb i interesów
społecznych w wymiarze politycznym.

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

8 |

S t r o n a

12.12.12r.



Definiowanie konfliktowe

o Rodowód starożytny,

 W sensie wewnętrznym pojawił się w socjologii. Karol Marks i konflikt klas.

Autorytet, bogactwo, Był jeszcze Weber i Maltus – wg Niego przyczyną
konfliktowości jest przyrost ludności, ludzie walczą o żywność. Tylko ta
zbiorowość która będzie liczna i zdobędzie pola pod uprawę – przeżyje.

o 3 przyczyny

  Podstawą jest konflikt, jest nieunikniony,
  Biorą się ze sprzeczności interesów,
  Konflikt toczy się o dobra (najczęściej deficytowe)

o Inne przyczyny

  Wojny między płciami
  Mniejszości kulturowe z większością
  Dokonanie  alokacji  dóbr,  władza  środkiem  do  zdobycia  bogactwa,  dóbr

materialnych (np. podatki),

  Dystrybucja dóbr w skali regionów
  Dystrybucja prestiżu autorytetu
  Pozycja bycia celebry tą (wpływanie na sferę życia społecznego na której się

kompletnie nie zna)

o Polityka sposobem zarządzania konfliktami – władza to ci, którzy konfliktami

zarządza

o Definiowanie konfliktów

  Behawioralne
  Psychologiczne – stan wrogości między różnymi podmiotami politycznymi
  Socjopolityczne – konsekwencja w podziale politycznym
  Strukturalne – sprzeczności między interesami grupowymi (np. pracodawcy –

pracobiorcy)



Definiowanie decyzyjne

o Rodowód R. Sneider lata 50 XX wieku, w starożytności też pisano o decyzjach ale nie

politycznych a władców.

o Decyzje podejmuje się w państwie i na poziomie państwa
o Pojawiło się w sferze wojskowej np. Hanibal (atakowanie przeciwnika w najsłabsze

miejsce) vs Napoleon (umocnienie w najmocniejszy punkt przeciwnika, centrum
decyzyjne)



Definiowanie Behawioralne

o Rodowód nowoczesny, lata 30-te XX wieku, Koło Wiedeńskie wymyśliło

behawioryzm – sprowadzenie życia do reakcji na bodźce. Należy badać tylko politykę
jako  reakcję  na  bodźce,  to  co  jest  obserwowalne.  Wyrzucono  wszelkiego  rodzaju
normy i wartości, bo to reakcja na myślenie,  a nie na bodźce. Polityka  to dziedzina
zachowań  podmiotowych  i  jednostkowych  w  przestrzeni  publicznej,  będącą  reakcją
na  bodźce  publiczne,  ukierunkowaną,  zawartą  w  jednostkach  władzy,  konfliktową,
zorientowaną na skutki polegająca na sprawowaniu władzy publicznej (czyli często na
sprawowaniu prawa)

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

9 |

S t r o n a

o Reakcja na bodźce a nie nauka



Definiowanie „rynkowe” (prakseologiczne – nauka o dobrym postępowaniu)

o  Wymyślono w XX wieku przenosząc wiele rozwiązań z ekonomii
o  Między zachowaniami homopoliticus a homoeconomicus jest wiele analogii.
o  Zerwanie  związków  między  polityką  a  ideologią,  wprowadzono  w  to  miejsce  rynku

politycznego – kupujący, sprzedający, cena. Kupić można wszystko, każdy towar,
kwestia opakowania. Pomogła TV. Można wylansować obiekty które początkowo
wydają się nie do wylansowania.

o Nie ma jednej definicji tak traktowanej polityki

 Teoria wyboru publicznego – myślenie o rynku politycznym jak o rynku

ekonomicznym, istnieje racjonalność w wyborach ludzkich, ludzie kierują się
racjonalnością (głosowanie przeciw komuś częstsze, łatwiejsze niż za kimś),
łatwiej oddziaływać na emocje niż na rozum, kultura symboli

 Teoria gry (?) – polityka to gra

19.12.2012r.

Teorie w politologii

Termin teoria

1. Definicja – generalizujące zdanie, w którym twierdzi się, ze dwie (lub więcej) rzeczy,

czynności lub zdarzenia w określonych warunkach zmieniają się w związku ze sobą.

a. Teoria zawiera trzy elementy:

i. System wzajemnie powiązanych wypowiedzi na temat określonego

fragmentu rzeczywistości politycznej

ii. Informacje o założeniach i warunkach brzegowych, przy których ważne są

wypowiedzi

iii. Możliwości tworzenia hipotezy co do przyszłych wydarzeń i zmian (jeżeli-to)

w oparciu o dokładnie określone założenia, przy których może nastąpić
określona zmiana

b. Teoria wielokrotnie potwierdzona nazywana jest prawem, teoria wymagająca

dalszych testów jest określona jako hipoteza

2. Cechy

a.  Są abstrakcyjne
b.  Są ogólne
c.  Są uniwersalne – nie zależy od miejsca, czasu, osoby, kontekstu kulturowego
d.  Ograniczenie zakresowe – granice, w których teoria obowiązuje
e.  Bardzo precyzyjny język – pojęcie należy zdefiniować
f.  Powiązana z rzeczywistością – coś tłumaczyć i wyjaśniać w rzeczywistości
g.  Teorie są zmienne – można dokonywać w nich różnego rodzaju poprawek

3. Stopień ogólności

a. Pojedyncza generalizacja – teoria jednozdaniowa
b. Teorie cząstkowe – odnoszące się do pewnego zestawu rzeczywistości

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

10 |

S t r o n a

c. Teorie odnoszące się do całego systemu politycznego

Struktura teorii

1. Warstwy

a. Mata teoretyczna – zawierająca założenia filozoficzne, mają charakter ontologiczny,

odnoszą się do bytu i epistemologiczny – świat jest poznawalny

b. Zestaw kategorii analitycznych, wątków, hipotez, tworzące pewien model pojęciowy
c. Opisowa – różnego rodzaju twierdzenia empiryczne, że byty istnieją, są tendencje,

zjawiska, obiekty itp.

2. Język teorii – dwa typy terminów

a. Obserwacyjne – opisujemy to co widzimy
b. Teoretyczne – odnoszą się do przedmiotów których nie rozpoznajemy zmysłami, ale

umysłowo – pojęcia abstrakcyjne

Nauki nomotetyczne (?) – formułuje się prawa

Idiograficzne – wynik obserwacji rzeczywistości

Funkcje teorii



Deskryptywna – (chyba opisuje rzeczywistość)



Eksplanacyjna – wyjaśniająca, wytłumaczenie poprzez teorię zjawisk występujących w
rzeczywistości



Prognostyczna – za pomocą teorii określa się stany przyszłe



Pragmatyczna – teoria pozwala nam funkcjonować, działać



Aksjologiczna – np. teoria praw człowieka spowodowała zmiany w myśleniu o pozycji
jednostki w społeczeństwie

Trzy typy teorii



Polityki –  odnosi się  do zdarzeń w  rzeczywistości politycznej,  przedmiotem odniesienia jest
polityka  czyli  działalność,  tylko  taka  teoria,  która  pojmuje  politykę  w  sensie  analityczno-
empirycznym (bez kontekstu aksjologicznego, normotwórczego), część politologii, bada się w
niej  realną  politykę,  realną  działalność  stosując  dedukcję  i  indukcję,  zadanie  pytania  „co  to
jest polityka” jaka jest jej logika wewnętrzna, mechanizm



Polityczne  –  odnosi  się  do  zdarzeń  w  rzeczywistości  politycznej,  przedmiotem  odniesienia
jest polityczność, czyli rzeczywistość, jaki jest status rzeczywistości politycznej,  jak  wygląda,
skąd  się  wzięła,  formułowanie  norm  dla  zbudowania  dobrej  rzeczywistości  politycznej,
pojawiają się też przeciwnicy tej teorii (np. Marksizm), związana z filozofią



Politologiczne – zespół ogólnych teorii występujących w nauce politologia

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

11 |

S t r o n a

Każda teoria polityki jest teorią polityczną, ale nie każda polityczna jest teorią polityki (polityka jest
szersza)

Poziomy (politologicznego poznania?)



Metawiedza –



Esencja – uchwycenie istoty zjawisk politycznych, z czego zjawiska się składają, jaką mają
strukturę, skąd się wzięły



Forma – sposób uzewnętrznienia się zjawisk politycznych, dotykamy, widzimy formę



Pragmatyka – skuteczna realizacja celów w rzeczywistości politycznej, realizacja działań

3 grupy teorii:



Normatywne (aksjologiczne) – wywodzi się ze starożytności, uwaga się skupia na polityce
jako praktycznej działalności opartej na moralności, wiedzy, umiejętnościach, występuje
pojęcie cnoty (zdolność dobrego rządzenia)

o Cechy

 Normy - jak ma wyglądać ład, szuka się ich w przeszłości
 Polityka jest przedłużeniem etyki – minister jest służebny wobec

społeczeństwa

  Celem jest poprawa życia społeczeństwa, polityka dla ludzi
  Rozważania co to jest prawda, jak do niej dojść
  Odrzuca  się  pozytywizm  i  neopozytywizm  –  twórcy  nie  uważają,  że  można

badać tylko świat empiryczny bez ocen – trzeba oceniać

 Celem poznania jest działanie polityczne, by zbudować dobry ład



Analityczno-empiryczne (instrumentalne) – to one są nazwane teoriami polityki, wzięła się z
tradycji krytycznej (oświecenie), przede wszystkim w pozytywizmie i neopozytywizmie,, bada
się to co można zważyć, zobaczyć, to co mogą ogarnąć zmysły i tylko to.

o Cechy

 Politykę się bada dedukcją i indukcją
 Dwie tradycje:



Weber – tworzenie tzw. typów idealnych (idealne typy panowania,
władzy), można tworzyć model idealny danego zjawiska



Golthaim – nie należy tworzyć modelów idealnych, należy
modelować rzeczywistość i prognozować

  Skomplikowany język
  Nie bada się wartości, moralności, etyki
  Wiele prób formułowania prawa
  Politologia  zredukowana  do  dziedziny  zarządzania,  ma  unikać  debat

politycznych, politolog – technokratą, osobą dostarczającą wiedzy politykom





Dialektyczno-krytyczne – najsłabiej rozwinięte, najbardziej zwariowane, uznano, ze teoria
ma być normatywna, ale nie może być tworzona według dawnych ładów, bo wszystkie były
złe. Lata 60-te USA, 80-te reszta

TEORIA POLITYKI

Prepared by Pols

12 |

S t r o n a

o Cechy

 Poszukiwanie nowych rozwiązań modelowych
 Większość z nich nie budowała rzeczywistości politycznej

Fazy rozwoju teorii politycznych

Po II W.Ś.

Skoncentrowano naukę na pozytywizm

Później teoria normatywna (USA)

Komunizm stał się bardziej atrakcyjny

Zachód odpowiedział na to rewolucją behawioralną – człowiek jednostką reagującą na bodźce

W latach 60-tych wielkie teorie wróciły – komunizm znowu wygrywał, ZSRR w kosmosie

Hipisi finansowani z ZSRR (mieli za co ćpać ;) )

W latach 70-tych zachód „uwiądł” – politycy nie mogli nikomu się przeciwstawić, nie umieli

Lata 80-te – zachód wraca do teorii normatywnych – Regan chciał skompromitować komunizm

Postpolityka jest kontynuacją

Samuel Hantington – zderzenie się cywilizacji