background image

Pielęgniarstwo chirurgiczne – przygotowanie pacjenta do zabiegu operacyjnego oraz 
diagnostycznego w chirurgii ogólnej i chirurgii jednego dnia. 
mgr Sylwia Durlej-Kot 
 
Założenia dotyczące pobytu chorego na oddziale chirurgicznym: 
- głównym celem pobytu chorego na oddziale chirurgicznym jest leczenie zabiegowe 
- okres oczekiwania pacjenta na zabieg chirurgiczny jest skracany do minimum 
-  badania  diagnostyczne  oraz  leczenie  zachowawcze  powinny  być  prowadzone  w  warunkach 
ambulatoryjnych lub przez lekarza rodzinnego 
- ze względu na rodzaj schorzenia zabiegi przeprowadzane są w trybie planowym (ze skierowaniem) 
lub nagłym 
 
Prawidłowo  przeprowadzony  proces  przygotowania  pacjenta  do  zabiegu  operacyjnego  
i diagnostycznego stanowi o bezpieczeństwie pacjenta i pomyślnym przebiegu zabiegu. 
 
Na  przygotowanie  pacjenta  do  zabiegu  operacyjnego  i  diagnostycznego  składają  się  dwa  istotne, 
ściśle ze sobą powiązane elementy, które wdrażamy jednoczasowo: 

- przygotowanie psychiczne (nawiązanie komunikacji z chorym, wyjaśnienie nurtujących kwestii) 

 

- rozpoznanie potrzeb chorego dotyczących informacji na temat okresu okołooperacyjnego 

 

- wspólne z pacjentem zaplanowanie sposobów zaspokajania tych potrzeb 
- pozyskanie chorego do współpracy z zespołem terapeutycznym 
- uzyskanie od chorego akceptacji zaproponowanych działań 
- zdobycie zaufania oraz nawiązania więzi terapeutycznej 
-  umożliwienie  chorego  kontaktu  z  innymi  członkami  zespołu  terapeutycznego,  rodziną, 
osobami znaczącymi 
- zapoznanie z realizowanym modelem opieki pielęgniarskiej 
-  prowadzenie  edukacji  pacjenta  związanej  z  prawidłowym  przebiegiem  okresu 
okołooperacyjnego 
- uspokojenie chorego 

-  przygotowanie  fizyczne  – 

może  odbywać  się  w  trybie  ambulatoryjnym  lub  w  trakcie  pobytu  na 

oddziale. Należy do niego: 
 

- szczepienie przeciwko WZW typu B 

 

- oznaczenia antygenu HBsAg 

 

- zapis EKG 

 

- prześwietlenie klatki piersiowej 

 

- badania i konsultacje specjalistyczne 

 

- oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh, ewentualna rezerwacja krwi 

 

- oznaczenie czasu krwawienia, krzepnięcia, protrombinowego 

 

- oznaczenie poziomu elektrolitów, glukozy, morfologii oraz innych niezbędnych badań  

 

biochemicznych 

 

- wykonanie specjalistycznych  

 

 

W dniu poprzedzającym zabieg: 

 

- wizyta anestezjologa 

 

- edukacja chorego i nauka pacjenta czynności, które złagodzą okres pooperacyjny  

 

(fizjoterapia oddechowa, ćwiczenia w łóżku) 
- wykonanie pomiaru wzrostu i masy ciała 
- kontrola higieny ciała (pępek, paznokcie, higiena intymna!!!) 
- przygotowanie przewodu pokarmowego (czopek, enema szczególnie przy znieczuleniu  
obwodowym, chory na czczo – zniwelowanie odruchu wymiotnego) 
- przypomnienie choremu o oddaniu cennych rzeczy do depozytu bądź rodzinie 
- premedykacja (środki nasenne dzień przed zabiegiem 

background image

W dni zabiegu: 

- przypomnienie o pozostaniu na czczo 
- wykluczenie przeciwwskazań (kontrola wyników badań etc.) 
- pomoc w spakowaniu rzeczy 
- poranna toaleta (niepomalowane paznokcie – pulsoksymetr / powrót włośniczkowy) 
- przypomnienie o usunięciu metalowych elementów (protez, kolczyków etc.) 
- przypomnienie o oddaniu moczu przed premedykacją 
- profilaktyka p/zakrzepowa 
- przebranie pacjenta w bieliznę operacyjną po toalecie porannej 
- wykonanie zleceń dotyczących przygotowania zgodnie z kartą zleceń (cewnikowanie,  
profilaktyczna antybiotykoterapia – wysycenie antybiotykiem potencjalnych źródeł zakażeń) 
- pomiar ciśnienia 
- kontrola dokumentacji 
- premedykacja – zgoda pacjenta + zlecenie lekarskie 

 
Chirurgia jednego dnia – zalety. 
Skrócenie  okresu  (maksymalnie  3  dni,  minimalnie  3-4  godziny),  w  którym  pacjent  przebywa  w 
szpitalu  oraz  troskliwa  opieka  okołooperacyjna  korzystnie  wpływają  na  psychikę  i  stan  fizyczny 
pacjenta. Znacznemu skróceniu ulega nie tylko czas w jakim pacjent przebywa w szpitalu, ale również 
czas niezdolności do pracy. Tym samym zmniejszają się koszty leczenia. 
 
Zalety zabiegów małoinwazyjnych:  
- krótki czas zabiegu 
- krótki czas znieczulenia ogólnego 
- możliwość zastosowania znieczulenia miejscowego i analgosedacja 
- wysoka skuteczność i powtarzalność zabiegu 
- komfort aktywnego funkcjonowania pacjenta 
- znacznie zmniejszone ryzyko powikłań ze strony układu oddechowego i krążenia 
 
Usługi świadczone w ramach chirurgii jednego dnia: 
- endoskopia 
- chirurgia ogólna (laparoskopia) 
- chirurgia naczyniowa (żylaki kończyn dolnych, owrzodzenia żylne) 
- chirurgia proktologiczna (żylaki, przetoki, szczeliny odbytu etc.) 
- operacje w schorzeniach tarczycy 
- usuwanie kaszaków, tłuszczaków i torbieli 
- chirurgia onkologiczna 
- chirurgia ortopedyczna (artroskopia, leczenie następstw złamań kości oraz wad wrodzonych stopy) 
- chirurgia plastyczna i kosmetyczna 
 
Postępowanie po zabiegu chirurgicznym. 
Pacjent po zabiegu przekazywany jest na oddział z sali operacyjnej lub sali wybudzeń (pooperacyjnej) 
w pełni wydolny oddechowo, krążeniowo a także świadomy.  
W bezpośrednim okresie pooperacyjnym (sala pop): 
- pomiar parametrów życiowych 
- ogrzewanie pacjenta 
- przetaczanie płynów fizjologicznych 
- obserwacja opatrunku i kontrola drenażu 
- działania p/bólowe 
- kontrola diurezy (oddanie moczu najpóźniej do 8godzin) 
- zapewnienie bezpieczeństwa 
- profilaktyka oddechowa 

background image

- profilaktyka powikłań zakrzepowo-zatorowych 
- wczesna pionizacja 
- odżywianie (płyny po 6 godzinach w dowolnych ilościach, sucharki i kleik po 8-10 godzinach, dieta 
lekkostrawna – perystaltyka powinna powrócić do 48h) 
- usunięcie drenu w pierwszej dobie po zabiegu 
 
Przed wypisem do domu pacjent otrzymuje zalecenia, wskazówki dotyczące samoopieki: 
- przestrzeganie zasad aseptyki i antyseptyki 
- samoobserwacja objawów 
- postępowania w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów 
- przestrzeganie zasad dietetycznych 
- zachowanie równowagi między aktywnością ruchową a odpoczynkiem 
- zgłoszenie się do kontroli po 7 dniach 
 
eutyroza – stan równowagi hormonalnej tarczycy