Emigranci (1974)

  1. Jeden z najważniejszych dramatów powojennego okresu

  2. Połączenie przytłaczającego naturalizmu z reminiscencjami teatru absurdu

  3. Miejsce: suterena w mieście zachodniego państwa

  4. AA - wybrał emigrację z przyczyn politycznych, chce napisać studium niewolnictwa

  5. XX - przebywa za granicą w celach zarobkowych, „chłoporobotnik” przy wykopach

  6. Arena zamknięta (o zewnętrznym świecie informują nas odgłosy

  7. Groteskowa wizja zachodniego miasta (wypowiedzi XX)

  8. XX - marzenia o powrocie do domu

  9. AA - uświadamia swojemu partnerowi jego zniewolenie umysłowe

  10. Żyją w symbiozie (wykorzystują się wzajemnie)

  11. Zderzenie subkultur

    1. AA jest mentorem, sfrustrowany jałowością swoich planów

    2. XX zarabia by być szanowanym, awansować społecznie, targa pieniądze żeby udowodnić, że nie jest uzależniony od posiadania

  12. Edek, a XX - Edek był negatywnym bohaterem, uosobieniem człowieka zezwierzęconego, XX reprezentuje naturę, która ocala

  13. Świat XX ma silniejsze podstawy niż teorie AA

  14. Ostatnia scena jest syntezą wzniosłych ideałów AA i prostych, przyziemnych celów XX (płacz i chrapanie)

  15. Próżnia wokół bohaterów skupia uwagę na nich

  16. Rezultaty systemu: zachłanny robotnik i agresywny, bezproduktywny intelektualista

  17. Refleksja nad nowym systemem wartości

  18. Kształtowanie się współczesnej świadomości narodowej

  19. Wzrost świadomości narodowej wśród robotników i niepokoje wśród inteligentów

  20. Potrzeba przymierza pomiędzy dwoma obozami („Solidarność”)

  21. Emigracja - pryzmat romantyczny, cierpienie jednostki

  22. Dwie sytuacje: praca zarobkowa i ucieczka od systemu politycznego

  23. Kwestionowanie mitów cierpiącego emigranta oraz mit robotnika dorobkiewicza

  24. Świat zewnętrzny jawi się emigrantom jako nieosiągalny

  25. Wymiar autobiograficzny

  26. Postacie zestawione na zasadzie kontrastu

  27. Autoparodia (dwa wcielenia autora)

  28. Parodia polskiej prowincji i subkultur

  29. XX - zbiorowy portret środowiska wiejskiego, z którym mógł zetknąć się Mrożek

  30. AA - typ dysydenckiego inteligenta

  31. Uniwersalny charakter sztuki

  32. Dramat egzystencjalny, komedia- parodia

  33. Problem alienacji emigrantów

  34. Były to też problemy Mrożka i jego znajomych

  35. Dwie hierarchie wartości

    1. System wartości wyobcowanej inteligencji

    2. System proletariatu o chłopskich korzeniach

  36. Psychologiczne realia dramatu są polskie

  37. Premiera odbyła się w Paryżu w grudniu 1974 roku w przekładzie na język francuski

    1. dla zachodniej publiczności bohaterowie byli imigrantami, a nie emigrantami

    2. społeczne tło dyskusji bohaterów nie zostało wydobyte

  38. Problemy z tłumaczeniami (nie w każdym języku można oddać koloryt emigracji wskazany przez Mrożka)

  39. Dramat był szeroko komentowany na różne sposoby, wzbudzał niepokój w kontekście trwającej dyskusji na temat imigracji i emigracji

  40. Mrożek odszedł od ukazywania problemów lokalnych, problemy uniwersalne, problemy wędrowca

  41. Pozornie uniwersalna sztuka osiąga swą pełną realizację w kontekście polskim

  42. Rosnąca popularność dramatu w dobie migracji międzypaństwowych