31

O jakie 

pojazdy

chodzi?

●

Sà to pojazdy policji, stra˝y po-

˝arnej, pogotowia ratunkowego,
bioràce udzia∏ w akcji ratunkowej. 

●

Policja zapewnia bezpieczeƒstwo

na drogach publicznych. Jest na
miejscu wypadku, w którym sà ran-
ni lub wzywa si´ jà w celu stwier-
dzenia, z czyjej winy nastàpi∏a koli-
zja/wypadek. 

●

Pogotowie ratunkowe i stra˝ po-

˝arna ratujà ofiary wypadków dro-
gowych. 

Obowiàzki pieszego 

●

Po us∏yszeniu i/lub zobaczeniu

pojazdu uprzywilejowanego nie
przechodziç przez jezdni´. 

●

Gdy znajdujesz si´ ju˝ na przej-

Êciu, nie nale˝y zatrzymywaç si´
ani biec, ale przejÊç na drugà stro-
n´ drogi rozglàdajàc si´ na prawo
i na lewo i starajàc si´ nawiàzaç
kontakt wzrokowy z kierowcà po-
jazdu (patrz karta tematyczna Wi-
dzieç, s∏yszeç). 

Obowiàzki kierujàcego 
pojazdem

●

Po zauwa˝eniu pojazdu uprzywi-

lejowanego nale˝y go przepuÊciç
nawet wtedy, kiedy sygnalizacja
wskazuje, ˝e mamy pierwszeƒstwo
przejazdu.

Czy 

wiesz,

˝e

?

●

We Francji, w 1996 roku, stra˝

po˝arna interweniowa∏a ponad 

3 miliony razy

! W tym 1,2 miliona

razy w wypadkach drogowych. 

●

...a gdybyÊmy tak nie przem´-

czali stra˝aków zachowujàc 

wi´kszà ostro˝noÊç

na drodze? 

Jak je

rozpoznaç?

●

Udajàc si´ na miejsce wypadku,

pojazdy uprzywilejowane w∏àczajà
sygna∏ dêwi´kowy (syrena) i Êwietl-
ny (obracajàce si´ niebieskie Êwia-
t∏o na dachu pojazdu, w∏àczone
Êwiat∏a mijania lub drogowe). 

●

Gdy s∏yszymy zbli˝ajàcy si´ po-

jazd uprzywilejowany, nale˝y wzro-
kowo okreÊliç jego po∏o˝enie i pod-
jàç odpowiednie dzia∏ania. 

UWAGA! Pojazd uprzywilejowany
podczas jazdy musi zawsze u˝ywaç
sygna∏u dêwi´kowego. Jedynie
podczas postoju „syrena” mo˝e byç
wy∏àczona. Zawsze nale˝y widzieç,
co dzieje si´ dooko∏a (patrz karta
tematyczna Widzieç, s∏yszeç). 

PrzepuÊciç pojazdy

uprzywilejowane

●

Aby jak najszybciej mog∏y wype∏-

niaç swoje zadania. Nie sà one zo-
bowiàzane do przestrzegania nast´-
pujàcych znaków i przepisów o ru-
chu pojazdów: 
– przestrzegania 

ograniczenia

pr´dkoÊci, 

–  zatrzymywania si´ przed czer-

wonym Êwiat∏em, 

–  nieprzekraczania linii ciàg∏ej

przy wyprzedzaniu pojazdów, 

–  zatrzymywania si´ przed zna-

kiem „Stop”, 

– ust´powania 

pierwszeƒstwa

przejazdu pojazdom nadje˝d˝ajà-
cym z prawej strony. 

▼

Umiem odró˝niaç pojazdy

uprzywilejowane

Cel zaj´ç

Wdra˝anie dzieci do rozpoznawania
ró˝nych pojazdów uprzywilejowanych
(wzrok, s∏uch).
Rozwijanie umiej´tnoÊci stawiania
pytaƒ – wizyta w jednostce stra˝y
po˝arnej.
Kszta∏towanie umiej´tnoÊci
konstruowania d∏u˝szych wypowiedzi
(np. notatka, sprawozdanie, referat).

wiedzieç powinno

Co dziecko

wiedzieç powinno

● 

Nale˝y te pojazdy przepuÊciç i ustàpiç im pierwszeƒstwa

przejazdu.

PRZEMIESZCZANIE SI¢

2

Pojazdy udzielajàce
pomocy w nag∏ych

wypadkach

●

Nale˝à one do innej kategorii po-

jazdów. Nie majà prawa do pierw-
szeƒstwa przejazdu na skrzy˝owa-
niach, ale inni kierowcy winni im
u∏atwiç przemieszczanie si´. 

●

Sà to pojazdy lekarzy jadàcych

do chorego, pogotowie elektryczne,
pogotowie gazowe, wozy bankowe,
samochody transportujàce wi´ê-
niów, pojazdy PKP, prywatne karetki
oraz pojazdy odÊnie˝ajàce (np. pia-
skarki). 

Jak nale˝y si´ 

zachowaç?

●

Zauwa˝yç pojazd uprzywilejowa-

ny, uwa˝nie si´ rozglàdajàc i s∏u-
chajàc tego, co si´ dzieje na ulicy. 

●

PrzepuÊciç je.

åwiczenie

2 

Praca pisemna 

●

Dzieci przygotowujà w ma∏ych

grupach opis pojazdów uprzywilejo-
wanych. Na jego przygotowanie
majà tydzieƒ. Nauczyciel wyznacza
ka˝dej grupie pojazd, jakim ma si´
ona zajàç. 
Opis obejmuje: 
–  wyglàd (rysunek, zdj´cie), 
–  tekst – omówienie roli pojazdu, 
–  tekst – omówienie szczególnych

zasad poruszania si´ tego pojaz-
du po drogach, 

– rysunek przedstawiajàcy pojazd

w typowej dla niego akcji. 

●

W starszych klasach nauczyciel

daje do dyspozycji uczniów ksero
stron z kodeksu drogowego dotyczà-
cych pojazdów uprzywilejowanych.
Uczniowie dzielà mi´dzy sobà zada-
nia do wykonania. 

●

Po tygodniu ka˝da grupa przed-

stawia swój opis. 

åwiczenie

3

åwiczenie praktyczne w terenie

●

Zorganizowaç zwiedzanie jed-

nostki stra˝y po˝arnej. Przygotowaç
z uczniami pytania. Uczniowie robià
notatki w czasie zwiedzania, a star-
sze klasy piszà krótkie sprawozda-
nie.

åwiczenie

1

●

Dzieci naÊladujà znane im odg∏osy syren alarmowych i starajà si´ okreÊliç,

jaki pojazd u˝ywa jakiej syreny. Nauczyciel poprawia ewentualne b∏´dy, a na-
st´pnie powtarza çwiczenie, by si´ upewniç, czy dzieci dobrze zapami´ta∏y.
(Je˝eli nauczyciel nie zna g∏osu syren pojazdów uprzywilejowanych, mo˝e si´
tego dowiedzieç od ich u˝ytkowników: policji, stra˝y itd.) 

KOMENTARZ DO  

çwiczeƒ

Cel: sprawdzenie, czy dzieci potrafià

rozpoznaç i nazwaç pojazdy uprzywilejowane oraz
czy rozumiejà ich rol´. 

Cel: upewnienie si´, czy dzieci rozró˝niajà

role poszczególnych uprzywilejowanych s∏u˝b ratun-
kowych. 

åwiczenie 3

Cel: sprawdzenie, czy dzieci rozumie-

jà, ˝e pojazdy uprzywilejowane nie sà obowià-
zane przestrzegaç przepisów ruchu. 

åwiczenie 1

åwiczenie 2

znajdujàcych si´ w zeszycie ucznia

PRZEMIESZCZANIE SI¢

2