Test osiągnięć szkolnych

Obejmuje wszelkiego typu zjawiska

społeczne o znaczeniu istotnym dla

wychowania, ponadto stany

świadomości społecznej, opinii i

poglądów określonych zbiorowości

Najczęściej występujące techniki to :

•

Ankieta

•

Wywiad

•

Techniki statystyczne

•

Analiza dokumentów osobistych

Czym jest metoda

sondażu?

To metoda badań,

której podstawową funkcją

jest gromadzenie informacji

o interesujących badacza problemach

w wyniku relacji słownych

osób badanych,

nazywanych respondentami.

Główna cecha:

„

wypytywanie”

bądź

sondowanie opinii.

Kiedy się stosuje?

Metodę sondażu zaleca się

stosować wtedy, gdy pragniemy

dowiedzieć się o opiniach

respondentów na temat

interesujących nas spraw,

jak oni je widzą i oceniają.

Pytania w metodzie

sondażu są:

•

wynikiem przyjętej

koncepcji badań tzn.

pozostają w zgodzie

ze sprecyzowanym

bliżej problemem

badawczym

•

wyrażone w formie

grzecznościowej

•

sformułowane jasno,

jednoznacznie

i dokładnie

•

jednakowo rozumiane

przez osoby badane

i wyrażone

używanym

przez nich,

potocznym języku

Przed zadaniem pytań

informujemy:

•

kto jest inicjatorem badań i ponosiła nie

odpowiedzialność oraz kto je przeprowadza,

•

jaki przyświeca im cel,

•

jak należy odpowiadać na postawione

pytania,

•

w jakim stopniu zapewnia się badanym

anonimowość i dyskrecję ich wypowiedzi

Rodzaje pytań sondażowych:

•

otwarte

– pozostawiają respondentowi

całkowitą swobodę wypowiedzi

•

pytania zamknięte

– pytania z ustalonymi z

góry możliwymi odpowiedziami

•

pytania półotwarte

–najczęściej pozostawia

się wolne miejsce na dopisanie lub

powiedzenie „innych” wypowiedzi

ANKIETA

To technika zdobywania informacji

polegającą na wypełnianiu

najczęściej samodzielnie przez

badanego specjalnych

kwestionariuszy, na ogół o wysokim

stopniu standaryzacji w obecności

lub częściej bez obecności ankietera.

Ma zazwyczaj charakter anonimowy,

a co za tym idzie można liczyć

na dużą otwartość i szczerość.

Istotna jest poprawność pytań: zazwyczaj

są konkretne, ścisłe i jednoproblemowe.

Najczęściej pytania są zamknięte

i zaopatrzone w tzw. kafeterię, czyli

zestaw wszelkich możliwych odpowiedzi.

Ważna jest nie tylko treść,

lecz także forma

zadawanych pytań

•

jakość papieru,

druk, układ

graficzny,

•

liczba pytań

•

troska o staranny

wydruk zestawu

pytań

•

zwracanie się w

formie

grzecznościowej,

•

kolejność pytań,

Podział badań ankietowych

ze względu na

sposób rozprowadzenia

kwestionariuszy

ankietowych wśród

badanych:

Ankieta audytoryjna

(środowiskowa):

Przeprowadza się ją zazwyczaj

w miejscu pracy osób badanych

np. w szkole, fabryce,

a także miejscu zamieszkania

np. internat, dom dziecka

Ankieta pocztowa

Polega na rozsyłaniu drogą

pocztową

jej kwestionariusza wraz

z instrukcją do specjalnie

wyselekcjonowanych osób.

Ankieta prasowa

Wymaga zamieszczenia

kwestionariusza ankiety i

instrukcji

na łamach jakiejś gazety

lub czasopisma

Jawna

Anonimowa

Ujawnia się nazwisko

respondenta

lub zamieszcza się

w niej dane

ułatwiające jego

identyfikację

(bardzo rzadko

stosowany)

Bez podawania

nazwiska

lub innych danych

ułatwiających

identyfikację

Ankieta jest niezastąpiona

w badaniach pedagogicznych

jako narzędzie poznawania

cech zbiorowości, faktów,

opinii o zdarzeniach,

danych liczbowych.

Trudniej zaobserwować za jej

pomocą bardziej złożone problemy

środowiska wychowawczego.

Nie w pełni może być wykorzystana

do poznawania układów

i zależności społecznych, przebiegu

i uwarunkowania procesów społecznych

w środowisku.

Może spełniać pożyteczną rolę

w początkowym etapie

badań, gdy pragniemy

zdobyć wiedzę wyjściową, a w

miarę ogólną do przygotowania

szczegółowych badań wywiadem

lub za pomocą obserwacji.

Nie powinno się zatem badań

pedagogicznych, których

celem jest budowanie

pewnych uogólnień lub

wyznaczanie kierunków

działania, opierać w

całości na ankiecie.

WYWIAD

To rozmowa badającego

z respondentem lub

respondentami według

opracowanych wcześniej

dyspozycji lub w oparciu o

specjalny kwestionariusz.

Wśród pedagogów utarła się nazwa

wywiadu środowiskowego

. Różni się

on od innych zakresem i celem.

Wykorzystuje się go przy poznawaniu

układów, charakteru i zależności

środowiska wychowawczego, a także

przy poznawaniu wszelkiej

problematyki środowiska i aspektów

wychowania w środowisku

społecznym.

Służy przede wszystkim do

poznawania faktów, opinii i postaw

danej zbiorowości. Materiał uzyskany

drogą wywiadu pozwala na analizę

układów i zależności między

zjawiskami.

Najważniejszym warunkiem

poprawnego przeprowadzenia

wywiadu są właściwie przygotowane

dyspozycje, określane zazwyczaj

mianem kwestionariusza.

Musi to być jednak zestaw pytań

zbudowany według pewnych zasad.

Tendencje panujące we współczesnej

pedagogice zmierzają do opierania

wywiadu na

kwestionariuszu

skategoryzowanym.

Celem tych badań jest jak najbardziej

wszechstronne i dogłębne poznanie

istoty zjawisk zachodzących w

środowisku.

Do tego celu lepiej służą swobodne

rozmowy według dyspozycji

(pytania otwarte), które można

ukierunkowywać. Często jednak

pewne sprawy wymagają

precyzyjnego i

konkretnego poznania, czemu lepiej

służy kwestionariusz

skategoryzowany.

Respondent, ze strony, którego

możemy uzyskać celowo fałszywe

informacje, bądź zostać mimowolnie

wprowadzeni w błąd lub

możemy pewnych wiadomości nie

uzyskać, jeśli respondent ich nie

posiada,

Kwestionariusz, który może nie

obejmować wszystkich ważnych

zagadnień, a więc być

niewyczerpujący.

Może posługiwać się niejasnymi lub

niezrozumiałymi pojęciami. Może

wreszcie być niedostatecznie

skategoryzowany, co prowadzi do

różnych interpretacji tego samego

zagadnienia.

Sam prowadzący badania - przy

kompletowaniu ekipy badawczej należy

pamiętać, że sam ankieter jest również

swoistym narzędziem badawczym.

Należy zatem podporządkować jego

indywidualne cechy wymaganiom reguł

badania.

Chodzi tu głównie o jednoznaczne

pojmowanie pytań, a także o

przywiązanie jednakowej wagi do

wszystkich problemów.

Skategoryzowany

nieskategoryzowany

Różnią się od siebie

zasadami

konstrukcji.

Narzucają

określony sposób

prowadzenia

wywiadu.

Jeden daje możliwość

swobody w

formułowaniu pytań

oraz zmieniania ich

kolejności.

Natomiast drugi

ogranicza kolejność i

brzmienie

stawianych pytań

Jawny, ukryty i jawny

nieformalny

Wywiad jawny

to rozmowa, w której badany

poinformowany jest o prawdziwych celach,

charakterze i przedmiocie wywiadu.

Musi on być skategoryzowany.

Ankieter w trakcie luźnej rozmowy próbuje tak ją

ukierunkować by wydobyć interesujące go

dane.

W przypadku zagadnień drażliwych lub

jeśli rola społeczna badanego w danej

zbiorowości ściśle określa jego opinie

lub postawy, które niekiedy mogą być

różne od osobistych, celowe jest

przeprowadzenie

wywiadu ukrytego

Badany nie jest wtedy poinformowany

o roli ankietera, celach i

przedmiocie rozmowy.

Odmianą takiego wywiadu jest

wywiad jawny nieformalny

, a

właściwie wywiad ukryty formalny.

Polega on na tym, że badany,

orientując się w fakcie prowadzenia z

nim wywiadu, nie jest

poinformowany o właściwym jego

przedmiocie.

Indywidualne i zbiorowe

Wywiad zbiorowy ma sens, gdy przedmiotem

badań są opinie lub fakty jednorodnej grupy.

Wiedza jest wtedy obszerna i w miarę

wszechstronna, nie stwarzająca jednak

możliwości oceny poszczególnych opinii i

postaw.

Wywiadom zbiorowym towarzyszą też emocje

dodatnie lub ujemne mogące wpływać na

wiarygodność badań.

Wywiad stosowany jest tam, gdzie

pragniemy poznać postawy,

motywacje i zależności, tam,

gdzie nie możemy uzyskać pełnej

wiedzy o przedmiocie na innej

drodze, kiedy zależy nam na

pogłębionym poznaniu środowiska

wychowawczego.

Wywiad daje bardzo cenny materiał

badawczy.

Techniki statystyczne

To jedne z technik badawczych

obok: ( wywiadu, ankiety,

analiza dokumentów

osobistych), które stosuje się

w sondażu

diagnostycznym.

Używa się ich wszędzie tam, gdzie

chodzi o poznanie prawidłowości

w zakresie zjawisk

masowych – tam, gdzie bada się

problemy np. demograficzne.

Działania statystyczne stosuje

się do opisu zjawisk masowych.

Zestawienia danych do opisu

zjawisk masowych dostarczają

między innymi urzędy

statystyczne przez spisy

powszechne.

Zestawienia te mają postać

tabel, z których można

dowiedzieć się, w

jakim procencie dane zjawisko

występuje; tabel

publikowanych między innymi

w rocznikach statystycznych.

Dzięki owym danym można ustalić

zmienność zjawisk masowych,

tendencji ich przekształceń w

czasie. Sporządza się w tym celu

wykresy

, ilustrujące krzywą

rozwoju danego zjawiska czy też

to, jaką część stanowi większej

całości.

Część danych dostarcza badanie

metodą grup

reprezentacyjnych

: zbiera się

dane nie od wszystkich, ale od

odpowiednio wybranej grupy,

określanej jako

grupa

reprezentacyjna

Celem analizy statystycznej

jest pozyskanie jak największej

wiedzy z pozyskanych danych.

Aby zbiór danych był dobrą

bazą do analizy statystycznej

należy:

•

zaplanować badanie

•

podsumować zbiór danych z

obserwacji, podkreślając

tendencje, ale rezygnując ze

szczegółów

•

uzgodnić, jaką wiedzę o badanym

zjawisku mają dostarczyć dane.

Metoda reprezentacyjna jest

częściowym

badaniem statystycznym

opartym na próbie pobranej ze

zbiorowości generalnej

w sposób losowy.

Z teoretycznego i

praktycznego punktu widzenia metoda

ta jest najbardziej prawidłową formą

badania częściowego. W metodzie

reprezentacyjnej dokonuje się wyboru

próby na dwa sposoby. Może to być

wybór przez losowanie, albo przez

celową selekcję.

Statystyka opisowa

•

Celem stosowania metod statystyki

opisowej jest podsumowanie zbioru

danych i wyciągnięcie pewnych

podstawowych wniosków i uogólnień

na temat zbioru.

•

Statystykę opisową stosuje się

zazwyczaj jako pierwszy i podstawowy

krok w analizie zebranych danych.

Do technik statystyki opisowej

można zaliczyć:

1. Opis tabelaryczny

Dane przedstawiane są w postaci tabel

2. Graficzna prezentacja wyników

Dane prezentowane są w formie

graficznej. Podstawowymi

narzędziami są tutaj np: histogram.

3. Wyznaczanie miar rozkładu.

Do opisu służą miary rozkładu.

Badanie dokumentów

•

Analiza dokumentów to uporządkowanie i

interpretacja zawartych w nich treści pod

kątem celu badawczego lub hipotezy

roboczej.

•

Dokumenty są tu szeroko rozumiane,

obejmują nie tylko materiały archiwalne, ale

również wytwory dzieci i młodzieży np.

rysunki, zeszyty szkolne, listy czy pamiętniki.

Podział dokumentów ze

względu na

formę:

•

pisane (werbalne)

np. protokoły i

sprawozdania z rad

pedagogicznych,

świadectwa

szkolne,

opracowania

naukowe

•

cyfrowe (statyczne)

dotyczą zestawień

statystycznych na

tematy związane z

oświatą,

kształceniem w

kraju i na świecie

●

obrazowo-dźwiękowe (pozapisemne)

np. rysunki, nagrania magnetofonowe

i wideomagnetofonowi, filmy,

fotografie

Podział dokumentów ze

względu na

pochodzenie:

•

zastane

(przypadkowe)

dokumenty

powstające

niezależnie od

intencji badacza

•

intencjonalnie

tworzone

(systematyczne)

dokumenty

powstające z

inspiracji badacza

np. rysunki,

KLASYCZNA

analiza

dokumentów:

Polega głównie na ich historycznej i

literackiej interpretacji. Jest

poszukiwaniem indywidualnych

właściwości charakterystycznych dla

analizowanego dokumentu i jego

twórcy. Badacz polega tu w dużej

mierze na własnym wyczuciu i intuicji.

Ogranicza się głównie do jakościowego

opisu i analizy dokumentów.

NOWOCZESNA

analiza

dokumentów:

Polega na ilościowym opisie i analizie

dokumentów. Przy czym opis i analiza

taka nie ograniczają się wyłącznie do

posługiwania się liczbami absolutnymi

lub procentami. Badacz dużą wagę

przywiązuje do dokładnego określenia

wartości poznawczej dokumentów, w

tym zwłaszcza do potwierdzenia ich

wiarygodności i autentyczności.

TECHNIKA ANALIZY

TREŚCIOWEJ

Polega na interpretacji zawartych w nich

treści. Stosując ją, usiłujemy odpowiedzieć

na takie m.in. pytania, jak:

co chciał ukazać autor analizowanego

dokumentu;

jakie zawarł w nim treści;

czego mogą być one świadectwem;

na czym polega ich oryginalność.

W wyniku analizy treściowej np.

zeszytów szkolnych można

dowiedzieć się m.in. o

zainteresowaniach ucznia, o jego

sposobie wyrażania myśli lub

innych przejawach rozwoju

umysłowego.

TECHNIKA ANALIZY FORMALNEJ

Dotyczy zewnętrznego opisu ich wyglądu, sposobu

sporządzania, stopnia trwałości.

Analiza taka np. zeszytów uczniów pozwala bliżej poznać

ich:

okładki (czy są obłożone, zabrudzone, podpisane);

wygląd kartek (czy są pozaginane, zatłuszczone, starannie

zapisane, z marginesem);

kształt i formę pisma (czy jest staranne i czytelne);

zamieszczone tam rysunki, schematy, szkice (czy są wykonane

czysto i schludnie) itp.

Na podstawie analizy formalnej

można wnosić m.in. o

zamiłowaniu ucznia do

porządku, jego

obowiązkowości,

zdyscyplinowaniu i cechach

temu przeciwnych.

Document Outline