Diagnoza w pracy 
socjalnej i resocjalizacji

Wykłady 15 ew. 25 godzin
Ćwiczenia 15 godzin

PROGRAM

 

 

Cele  przedmiotu



Zapoznanie się z problematyką 

diagnostyczną w pedagogice społecznej i 

resocjalizacyjnej



Implikacje różnych podejść do 

diagnozowania dla diagnozy pedagogicznej



Sposoby sporządzania opinii diagnostycznej 

oraz programu pracy socjalnej i 

resocjalizacji



„Instrumentarium” diagnosty w pedagogice 

społecznej i resocjalizacyjnej

 

 

Efekty  kształcenia



Znajomość cech i funkcji diagnozy oraz jej 

różnych modeli wykorzystywanych w 

resocjalizacji i pracy socjalnej



Świadomość czynników wpływających na 

trafność diagnozy na różnych etapach 

diagnozowania



Orientacja w metodach i narzędziach 

diagnozy socjalnej i resocjalizacyjnej



Świadomość konsekwencji osobistych i 

społecznych opinii diagnostycznej dla osoby 

i grupy diagnozowanej

 

 

I. Teoretyczne ujęcia diagnozy



Pojęcie diagnozy i diagnozowania



Etapy procesu diagnozowania: 
prediagnostyczny – badanie - opis i 
wyjaśnianie - formułowanie propozycji  działań 
i planu interwencji



Modele funkcjonowania diagnostów w praktyce 
socjalnej i resocjalizacyjnej



Typy diagnoz



Podejścia diagnostyczne



Problemy etyczne w diagnozowaniu

 

 

II. Etapy diagnozowania: 
protodiagnoza i badanie



Protodiagnoza: 
nastawienie, role, oczekiwania, style 
poznawcze, kryteria doboru metody



Badanie: 
- kliniczne: komunikacja (rozpytanie, wywiad, 
obserwacja, analiza wytworów i dokumentów); 
- statystyczne (testy – analiza istniejących i 
konstruowanie trafnych i rzetelnych narzędzi 
diagnozy)

 

 

 

III. Etapy diagnozowania: opis i 
zalecenia



Opis wyników i ich interpretacja – ocena 

wiarygodności zeznań i wyników, kryteria 

trafności interpretacji, sposoby interpretacji



Orzekanie prognostyczne: prognoza 

podstawowa, operacyjna i pragmatyczna



Interwencja: selekcja,komunikowanie i 

modyfikacja

 

 

IV. Specyfika diagnozy  
resocjalizacyjnej



Założenia  teoretyczne  i metodologiczne diagnozy  w 

resocjalizacji



Podmiotowe i przedmiotowe uwarunkowania 

przebiegu procesu diagnostycznego w resocjalizacji



Płaszczyzny, sfery i obszary diagnozy resocjalizacyjnej



Podstawowe  metody, techniki i narzędzia 

diagnostyczne wykorzystywane  w  diagnozie 

resocjalizacyjnej



Diagnoza  warunków  procesu resocjalizacji  i  

weryfikacja efektów  oddziaływań resocjalizacyjnych

 

 

V. Specyfika diagnozy  w  pracy  
socjalnej



Indywidualnego przypadku 
(analiza sytuacji bytowej człowieka i ocena możliwości 

udzielenia mu pomocy przewidzianej przepisami)



Grupowa
(analiza  warunków bytu rodziny, źródeł jej 

utrzymania, poziomu zaspokojenia potrzeb, kierunków 

ewentualnej kompensacji)



Środowiska  lokalnego
Zakres zapotrzebowania na pomoc społeczną w 

środowisku, dzielnicy, osiedlu, wsi, miasteczku, 

określenie możliwości samopomocy, rozeznanie 

potencjału społeczności lokalnej)

 

 

LITERATURA  PODSTAWOWA



Wysocka E.: Diagnoza w resocjalizacji, PWN, 
Warszawa, 2008



Jarosz E., Wysocka E.: Diagnoza 
psychopedagogiczna, podstawowe 
problemy i rozwiązania, Żak, Warszawa, 
2006



Wysocka E.: Człowiek a środowisko życia: 
podstawy teoretyczno- metodologiczne 
diagnozy, Żak, Warszawa, 2007

 

 

LITERATURA  PODSTAWOWA



Stanik J.M.: Diagnozowanie 
niedostosowania społecznego i 
asocjalności; W: Urban b., Stanik J.M. (red.): 
Resocjalizacja , t. 1, PWN, Warszawa, 2007 



Szałański J.: Przedmiot diagnozy 
penitencjarnej i zmodernizowanej; W: Urban 
b., Stanik J.M. (red.): Resocjalizacja, t. 1, 
PWN, Warszawa, 2007

 

 

LITERATURA  UZUPEŁNIAJĄCA



Paluchowski W.J.: Diagnoza psychologiczna, 
Scholar, Warszawa 2001



Stemplewska – Żakowicz K.: Diagnoza 
psychologiczna, GWP, Gdańsk 2009



Pytka L.: Pedagogika resocjalizacyjna, 
wybrane zagadnienia teoretyczne, 
diagnostyczne i metodyczne, ASP, 
Warszawa 2008

 

 

LITERATURA  UZUPEŁNIAJĄCA



Witkowski T.: Psychologia kłamstwa; UNUS, 

Wrocław 2002



Antas J.: O kłamstwie i kłamaniu; 

Universitas, Kraków 1999



Walters S.B.: Kłamstwo, cała prawda o…; 

GWP, Gdańsk2002



Draheim Sz.E.: Makiawelistyczna 

osobowość niepełnoletniego świadka; UAM, 

Poznań 2004

 

 

LITERATURA  UZUPEŁNIAJĄCA



Ciosek M.: Psychologia sądowa i 
penitencjarna; PWN, Warszawa 2001



Hołyst B.: Psychologia kryminalistyczna; 
LexisNexis, Warszawa 2006



Kulicki M., Kwiatkowska – Darul V., Stępka 
L.: Kryminalistyka; UMK, Toruń 2005



Strykowska J.: Niedostosowanie społeczne 
dzieci w wieku szkolnym; Milenium Gniezno 
2005

 

 

LITERATURA  UZUPEŁNIAJĄCA



Radochoński M.: Osobowość antyspołeczna, 
WSiP, Rzeszów 2000



Pospiszyl K.: Psychopatia, Żak, 2002



Urban B.: Zachowania dewiacyjne 
młodzieży, Kraków, 1997



Urban B.: Zaburzenia w zachowaniu a 
przestępczość młodzieży, Częstochowa, 
2002

 

 

LITERATURA  UZUPEŁNIAJĄCA



Ostrowska K., Milewska E.: Diagnozowanie  

psychologiczne  w  kryminologii, ATK, 

Warszawa, 1986



Ziemski S.: Problemy dobrej diagnozy, 1974



Hasła z Encyklopedii Pedagogicznej red. 

Pomykało W. oraz Encyklopedii 

Pedagogicznej XXI wieku, red. Pilch T.