background image

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNA, 
ANTROPOLOGIA 

WSPÓŁCZESNOŚCI… (czyli 

historii ciąg dalszy)

Paulina Bilińska

Aleksandra 
Grabowska

background image

ANTROPOLOGIA 
KLASYCZNA

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNOŚCI

Społeczeństwa pierwotne, 
przedpiśmienne, małe

Intersubiektywne sensy- 
dialogi, przekłady, projekcje, 
problemy

background image

ANTROPOLOGIA 
KLASYCZNA

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNOŚCI

Społeczności małe, na 
określonym terenie, badanie 
ukształtowanych tradycji

Świat płynny, niejednoznaczny, 
otwarty

background image

ANTROPOLOGIA 
KLASYCZNA

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNOŚCI

Długie opowieści poszerzające 
wiedzę

Tekstualizacja, odwołania do 
innych tekstów, porównywanie 
różnych sposobów 
przedstawiania Innego

background image

Naukowe przedstawianie, 
pisanie, naukowe podejście

Eseizm 

ANTROPOLOGIA 
KLASYCZNA

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNOŚCI

background image

Badania terenowe, 
ciekawe, pełniejsze, 
prowadzone dogłębnie, 
czasochłonne

Badania terenowe 
niepraktykowane, choć 
uważane za ideał

ANTROPOLOGIA 
KLASYCZNA

ANTROPOLOGIA 
WSPÓŁCZESNOŚCI

background image

ANTROPOLOGIA WSPÓŁCZESNOŚCI

- To nauka pogranicza- etnologia, folklorystyka, socjologia (każda 
inny przedmiot badań)

- Pierwsze badania w antropologii klasycznej- różnorodność 
kulturowa, to co niespotykane

- Kolejne pokolenia chcą stworzyć megateorię- holizm

Antropologia współczesności ma badać społeczności 
nowoczesne , ale tak jakby były społecznościami 
pierwotnymi, dzikimi

Wyczulenie na sferę symboliczną i stosowanie metod 
jakościowych

cele antropologii współczesności:

a) Poznawczy (zbadać 

społeczeństwa nowoczesne w 
antropologicznej perspektywie)

b) Krytyczny (rozliczyć „stare” 

nauki etnologiczne)

background image

POSTMODERNISTYCZNA - kalejdoskopowa, 
przepełniona wieloma sensami, dająca się 
uchwycić za pomocą intuicji

Konteksty, w których termin postmodernizm pojawił się we współczesnej 
antropologii:

- postmodernizm jako demistyfikacja i relatywizacja 
dotychczasowych podejść, debata filozoficzna wokół nowoczesności 
i ponowoczesności, obiekcje wobec:

a)pojmowania wiedzy jako wiernej reprezentacji 
obiektywnie i niezależnie od nas
, istniejącego świata
b) kategorii autonomicznego, racjonalnego podmiotu 
poznania, który jest w stanie postrzegać ów 
obiektywnie istniejący świat w oderwaniu od 
wszelkich uwikłań
 społecznych i kulturowych
c) przestawiania rządzonej racjonalnymi, transcendentnymi 
zasadami logiki retoryce jako formie przekonywania, w 
której zasady logiki nie grają pierwszorzędnej roli

d) przekonania o uniwersalności rozumu poznającego 
obiektywnie istniejący świat

background image

- lata ’80 odrębności- zwrot 
antropologii ku literaturze-
 
podważenie ideału wiedzy 
antropologicznej jako wiernej 
reprezentacji rzeczywistości

- postmodernizm jako ożywianie, 
zestawianie ze sobą różnych 
gatunków, form, narracji, część 
ale nie całość

- praca etnografa oceniana przez 
odwołania do innych tekstów

- obecnie etnografia oznacza wtórny proces tekstualizacji

background image

- tworzenie sensów jako intersubiektywny 
proces- dialog, przekład, projekcja

Zadanie współczesnej antropologii- 

przedstawienie w narracyjnej formie 

rzeczywistości społecznej i kulturowej

- postulat uwolnienia antropologii od 
niewłaściwej naukowej retoryki w postaci 
kategorii takich jak przedmioty, fakty, 
opisy, generalizacja, weryfikacja, 
eksperyment, prawda
- nie posiadają one 
żadnego odniesienia ani do doświadczenia 
będącego udziałem antropologa w trakcie 
badań terenowych

- etnografia dąży do zdania sprawy z 
jakości doświadczeń
 jej przedmiotów, 
uwolnionych od zwyczajów i instytucji, oraz 
pojęć, które niesie ze sobą głęboko 
zakorzeniona ludzka skłonność by widzieć 
ład tam, gdzie na poziomie doświadczenia 
nie odczuwa się jego istnienia

background image

Przede 
wszystkim 
antropologia 
współczesna 
zajmuje się:

dzisiejszą sztuką, 
tradycją, 
mniejszościami 
społecznymi, 
etnicznymi, 
problemami 
społecznymi

background image

A N T R O P O L O G I A   jako nauka interpretatywna 
poszukująca 
     

 z n a c z e n i a 

Clifford James Geertz – najwybitniejszy twórcą antropologii 

interpretatywnej

background image

„ Człowiek jest zwierzęciem zawieszonym w 
sieciach znaczeń, które sam utkał, pojmuje 
kulturę jako owe sieci..”

„ Kultura mieści się  w umysłach i sercach 
ludzi”

Analiza podporządkowana jest strukturom 
znaczeniowym. 

background image

O P I S   G Ę S T Y

•skupienie się na  p r a k t y c e

•Ustanowienie kontaktów, dobór informatorów

•Prowadzenie mapy pól, pisanie dziennika

 ustratyfikowana hierarchia znaczących struktur

•Problem wczucia się

• nabieranie d o ś w i a d c z e n i a

Celem antropologii jest poszerzenia uniwersum ludzkiego 
dyskursu.

Kultura jest  k o n t e k s t e m, w obrębie którego można 
„gęsto” pisać.

background image

Dwóch chłopców mrugających powiekami:
1)Mimowolny tik
2)Umówiony sygnał

Celowe zaciskanie powieki jest porozumiewawczym 
mrugnięciem.

I N T E R P R ET A C J A

Zadanie antropologa współczesnego jest 
odkrywanie struktur pojęciowych, które ożywiają 
działania osób badanych.

background image

Przedmiotem współczesnej 

antropologii jest opis gęsty. 

Poszukiwanie ustratyfikowanych 

hierarchii znaczących struktur.

background image

3 cechy charakterystyczne opisu 
etnograficznego:

• Interpretujący

•To, co jest interpretowane,  to strumień 
dyskursu społecznego

•Interpretowanie polega na próbie 
uratowania tego co  powiedziane dyskursu 
przed przepadnięciem

background image

KREOWANIE MAORYSA 

- tradycja rozumiana jako 
wynalazek, który służy 
współczesnym celom- próba 
odczytania teraźniejszości w 
terminach przeszłości- ludzie 
tworzą kulturę i tradycje innym, 
dlatego kultura to wynalazek

- tworzenie kultury maoryjskiej na 
przestrzeni 100 lat

- tematy pokrewieństwa, kolor skóry, 
cechy fizyczne, gościnność (myśl o 
aryjskim pochodzeniu Maorysów)

- różnice w kultach wynikające z odległości i różnic 
terenowych- kult Io i Wielkiej Flotylli- jedni dążyli do 
bycia godnym asymilacji z białą ludnością, drudzy 
dążyli do własnej odrębności etnicznej i wartości

background image

MAORYSI

background image
background image

N I G E R I A – Ulf 
Hannerz


Document Outline