Dr n med. Adam Parfieńczyk

Zakład Medycyny Nuklearnej AM w 

Białymstoku

DIAGNOSTYKA 

RADIOIZOTOPOWA 

ZATOROWOŚCI PŁUC

 

 

Zator płuc – jedna z głównych 
przyczyn powikłań i zgonów u 

chorych hospitalizowanych

Definicja: 
      Niedrożność tętnic płucnych 

spowodowana zatorem (zakrzep, 
komórki tłuszczowe, powietrze 
lub ciała obce).

 

 

Wskazania do badania 

scyntygraficznego 

zatorowości płuc

1. Dodatni wywiad np.:

     zakrzepica, zabieg operacyjny, 

złamania kości, długotrwałe 
unieruchomienie chorego 

 2.   

Wystąpienie objawów klinicznych: 

a) duszność spoczynkowa z 

przyspieszonym oddechem (85%) 

b) ból w klatce piersiowej (85%)

c) częstoskurcz (60%) 

d) Inne ( kaszel, lęk i niepokój, napady 

potów, omdlenia, wstrząs)

 

 

Dodatniego wywiadu i wystąpienia objawów 

klinicznych 

pomimo:

1. Jedynie niewielkich odchyleń w parametrach 

biochemicznych: 

a) ↑ stężeń D-dimerów 

b) ↓ pO

2

 i ↓ pCO

2 

(w badaniu gazometrycznym)

2. Braku odchyleń w badaniu neurologicznym 

3. Braku odchyleń w badaniu Rtg klatki 

piersiowej

4. Braku odchyleń w Ekg (np. częstoskurczu 

zatokowego)

Badanie scyntygraficzne płuc 

zalecane jest również w 

przypadku:

 

 

50% CHORYCH Z ZAKRZEPICĄ ŻYŁ 

50% CHORYCH Z ZAKRZEPICĄ ŻYŁ 

GŁĘBOKICH WYKAZUJE 

GŁĘBOKICH WYKAZUJE 

SCYNTYGRAFICZNE

SCYNTYGRAFICZNE

 

 

OBJAWY 

OBJAWY ZATORÓW PŁUCNYCH

ZATORÓW PŁUCNYCH

  

  

BEZ 

BEZ 

WSPÓŁISTNIEJĄCYCH OBJAWÓW 

WSPÓŁISTNIEJĄCYCH OBJAWÓW 

KLINICZNYCH!!!

KLINICZNYCH!!!

 

 

Radioizotopowe badania 

płuc

1. SCYNTYGRAFIA PERFUZYJNA  

-

pozwala na obrazowanie krążenia płucnego       

Znaczenie praktyczne: 

wykrywanie nawet niewielkich zatorów 

obwodowych

2. SCYNTYGRAFIA WENTYLACYJNA    

-    pozwala na obrazowanie dróg oddechowych      

Znaczenie praktyczne:  

Prawidłowa wentylacja przy niezaburzonej 

perfuzji pozwala wykluczyć zatorowość płuc

 

 

Radiofarmaceutyki

W BADANIU PERFUZYJNYM:

99m

Tc- makro-agregaty albuminy ludzkiej

 

(MAA)          (T1/2 = 6 godzin, γ =140 keV)

99m

Tc - mikrosfery albuminy ludzkiej

W BADANIU WENTYLACYJNYM:

99m

Tc-DTPA aerozol

, 

99m

Tc technegaz,

133

Xe gaz, T1/2 = 5 dni, 80 keV

81m

Kr gaz, T1/2 = 13 sekund, 190 keV

127

Xe gaz,  T1/2 = 36 dni, 300 keV

 

 

Mechanizm wychwytu

99m

Tc - MAA 

• ś

rednica

 

cząsteczki 10 - 55 mikrona, 

•

podawane  dożylnie  (i.v.)  Ich  dystrybucja  jest 
proporcjonalna  do  przepływu  naczyniowego  w  obrębie 
narządu

99m

Tc-DTPA (aerozol)

 

•

Średnica cząsteczek około 1 mikrona, umożliwia 
ich inhalację aż do pęcherzyków płucnych

133

Xe (gaz)

           

Obrazuje  dystrybucję  wentylacji  w  układzie 

oddechowym. 

 

 

Wykonanie badania

1. Badanie perfuzji płuc

• Podanie i.v. 

99m

Tc- MAA 

• Badanie  wykonuje  się  w  6  projekcjach 

(A-P,  P-A,  BP,  BL,  TSL,  TSP)

  około  30 

minut po podaniu radiofarmaceutyku

Najczęstsza lokalizacja zmian:

 prawe płuco oraz dolne płaty obu płuc

 

 

Ryc. 1. Scyntygrafia perfuzyjna płuc.  Obraz prawidłowy.

 

 

Wykonanie badania

2. Badanie aerozolowe płuc

a) 99mTc-DTPA

• Pacjent  wdycha  aerozol  przez  około  3 

minuty 

• Badanie  wykonuje  się  w  6  projekcjach 

(A-P,                            P-A,  BP,  BL,  TSL,  TSP)

 

bezpośrednio 

po 

podaniu 

radiofarmaceutyku

3.   Badanie wentylacyjne płuc

a) 

133

Xe 

• Badanie wykonuje się w 1 projekcji 

(A-P)

 

    bezpośrednio po podaniu 

radiofarmaceutyku

 

 

Ryc. 2. Scyntygrafia aerozolowa płuc (

99m

Tc-DTPA). 

Obraz prawidłowy.

 

 

Cechy charakterystyczne obrazu 

scyntygraficznego w zatorowości 

płuc

a) W badaniu perfuzyjnym:

       ubytki gromadzenia 

99m

Tc-MAA: 

       subsegmentarne i/lub segmentarne i/lub 

płatowe

b)   W badaniu aerozolowym i wentylacyjnym:

      prawidłowe rozmieszczenie znacznika 

i/lub ubytki wysycenia 
radiofarmaceutykiem mniej rozległe niż w 
badaniu perfuzyjnym

 

 

Pacjent A. Scyntygrafia perfuzyjna płuc. Zmiany o 
charakterze 

                  subsegmentarnym w płucu prawym.

 

 

Pacjent A. Scyntygrafia aerozolowa płuc 

99m

Tc-DTPA. 

Brak zmian w badaniu.

 

 

Pacjent B. Scyntygrafia perfuzyjna płuc.  Zmiany o 
charakterze 

             subsegmentarnym, segmentarnym i płatowym.

 

 

Pacjent B. Scyntygrafia aerozolowa płuc. Obraz 
uzyskany  po inhalacji 

99m

Tc-DTPA. 

 

 

Pacjent B. Scyntygrafia  perfuzyjno-aerozolowa płuc. 
Obraz otrzymany po nałożeniu na siebie obrazów 
wykonanych obiema technikami.

 

 

Pacjent C. Scyntygrafia perfuzyjna płuc.  Zmiany o 
charakterze 

             subsegmentarnym, segmentarnym i płatowym)

 

 

Pacjent C. Scyntygrafia aerozolowa płuc. Obraz 
uzyskany po inhalacji 

99m

Tc-DTPA. 

 

 

Napotykane problemy

1. Stopniowe  napadowe  skrócenie  oddechu 

związane z np.:

a)  Obturacją  dróg  oddechowych  (np.  współistniejąca 

astma),

b) Gorączką (np. współistniejące zapalenie płuc) 

2. Brak 

właściwej 

współpracy 

pacjenta 

uniemożliwia wykonanie badania.

3. Interpretacja badań jest utrudniona u 

pacjentów ze zmianami w badaniu Rtg. U 
takich pacjentów może okazać się pomocne 
CT spiralne. 

 

 

Interpretacja wyników

1. Wyniki prawidłowe

 (brak zmian w scyntygrafii płuc) 

=> 

Pacjent nie wymaga leczenia

2. Małe prawdopodobieństwo

 (zmiany 

subsegmentarne) =>             

Wdrożenie leczenia jedynie w przypadku grup 

wysokiego ryzyka

Ewentualnie wykonania badania angiograficznym płuc

3. Średnie prawdopodobieństwo 

(zmiany 

subsegmentarne                        i segmentarne) =>          
Wdrożenie leczenia 

Ewentualnie wykonanie angiografii płuc

4. Wysokie prawdopodobieństwo 

(zmiany 

subsegmentarne, segmentarne i płatowe) => 

WDROŻENIE  LECZENIA