Rozwiazywanie 

problemów

 

i 

podejmowanie 

decyzji.

 

 

     Problem

 jest rodzajem 

zadania, którego osoba nie 
potrafi bezpośrednio 
rozwiązać za pomocą 
posiadanych wiadomości, 
umiejętności i nawyków. 
Rozwiązywanie problemów 
polega zwykle na 
poszukiwaniu zasady, która 
może być ogólnym 
sposobem przy 
rozwiązywania podobnych 
do siebie problemów 
(Zimbardo, Ruch 1997).

 

 

 

T

rzy podstawowe rodzaje 

problemu:

 problemy orientacyjne 

(poznawcze)

 problemy decyzyjne
 problemy wykonawcze

 

 

 

I

nny podział rodzajów 

problemów:

 OTWARTE

: zbyt mało informacji do 

rozwiązania zadania. Konieczne jest 

gromadzenie dodatkowej informacji, 

stawianie hipotez, formułowanie pomysłu, 

próby rozwiązania.

 ZAMKNIĘTE

: ilość informacji jest 

wystarczająca oraz dany jest pełny zestaw 

możliwych sposobów rozwiązania tego 

problemu jak, np. znalezienie przyczyny 

awarii komputera lub rozwiązywanie 

równań z dwiema niewiadomymi.

     

      

 

 

W

yróżniamy również 

problemy:

 KONWERGENCYJNE- mają 

one jedno i tylko jedno 
rozwiązanie. Jest ono 
ukierunkowane na 
poszukiwanie jedynego 
rozwiązania, które kryje się w 
gąszczu różnorakich 
możliwości.

 

 

    Dywergencyjne

 -

mają wiele 

rozwiązań,  wymagają przeto 
innego sposobu myślenia. 

Właściwe w takich przypadkach jest 
myślenie dywergencyjne, które 
charakteryzuje :

 

1)dążenie do wytworzenia możliwie 

wielkiej ilości pomysłów rozwiązania 

problemu

2)wybór najlepszego spośród nich

3)praktyczna weryfikacja przyjętego 

rozwiązania

 

 

 

Z

asadnicze fazy 

rozwiązywania 

problemów 

 

 

1)DOSTRZEŻENIE PROBLEMU: 

problem zaistnieje wtedy , gdy go 

sobie uświadomimy. Trudniej jest 

sformułować problem niż go 

rozwiązać.

2)ANALIZA SYTUACJI PROBLEMOWEJ: 

po dostrzeżeniu problemu człowiek 

analizuje posiadane informacje oraz 

cel, który chciałby osiągnąć.

3)WYTWARZANIE POMYSŁÓW:

 

ma 

podstawowe znaczenie w 

rozwiązywaniu problemów;

 

 

W procesie wytwarzania 

pomysłu wykorzystujemy 

dane 

 dane , czyli posiadane 

informacje, którymi 

będziemy operowali 

 operacje myślowe , które 

posłużą nam do posługiwania 

się informacjami

 metody ( reguły) myślenia 

decydujące o kolejności 

wykonywania 

poszczególnych                      

                                 operacji

 

 

S

trategie rozwiązywania 

problemów:

 

 

  1) 

IDENTYFIKOWANIE 

PROBLEMU

 – 

osoba potrafiąca 

skutecznie rozwiązywać problemy 
umie rozpatrywać wszystkie 
odpowiednie możliwości nie 
przeskakując przedwcześnie do 
wniosków.

 

 

2) 

PROCES WERYFIKACJI: polega na stopniowej 

zmianie prawdopodobieństwa subiektywnego 
hipotez pod wpływem napływających informacji. W 
procesie tym prawdopodobieństwo jednej hipotezy 
rośnie ,a innych maleje.

    

Czynniki działające w fazie 

weryfikacji:

• „efekt emocjonalny”:

 polega na 

tym, że człowiek po sformułowaniu 

hipotezy przywiązuje się do niej , 

poszukując tylko informacji 

potwierdzających, równocześnie unikając 

tych, które podważają jej prawdziwość.

• „efekt pierwszeństwa”.

 Polega ona 

na przecenianiu przez ludzi wartości 

informacji początkowej , a niedocenianiu 

informacji napływającej później .

 

 

W przypadku hipotezy 

mogą być cztery rodzaje 

rezultatów:

Przyjęcie

Odrocznie

Odrzucenie

Powrót do wcześniejszych faz 

rozwiązywania problemu. 

 

 

   3) 

WYBÓR STRATEGII-  

trzeci składnik rozwiązywania 
problemu wymaga wyboru 
odpowiedniej strategii.

 

 

Algorytmy

 są wzorami 

czy procedurami podobnymi 
do tych których uczyłeś się na 
fizyce lub matematyce, mogą 
one pomóc Ci w rozwiązywaniu 
określonego rodzaju problemu 
dla których posiadasz 
wszystkie potrzebne dane

Film

 

 

Heurystyki

 są prostymi 

podstawowymi zasadami ,, spod 
dużego palca” które pozwalają nam na 
przedarcie się przez skomplikowane 
sytuacje.

Trzy podstawowe heurystyki: 
  * Kroczenie wstecz  
  * Poszukiwanie analogii
  * Dzieleniu dużego problemu na 

mniejsze 

 

 

T

ypy myślenia

     Jeżeli osoba spotyka się po raz 

pierwszy z zadaniem i rozwiązuje go 
w sposób nieprzypadkowy , mówimy 
o 

myśleniu produktywnym.

       Natomiast , gdy rozwiązanie 

polega na odtworzeniu 
wykonywanych wcześniej działań, 
mówimy o 

myśleniu 

reproduktywnym.

 

 

Proszę dodać w pamięci 

kolejno podane liczby:

• 1000
• 40
• 1000
• 30
• 1000
• 20
• 1000
• 10

 

 

     Ślimak wchodzi na górę. 

Zbocze ma 10 metrów 
długości. W dzień, gdy jest 
jasno wejdzie 2 metry, w 
nocy, śpiąc, zsunie się 1 metr. 

     Po ilu dobach znajdzie się na 

szczycie?

 

 

„OLŚNIENIE”  jako jedno z ciekawszych 
zjawisk powstające w fazie wytwarzania 
pomysłów: inaczej zwane też „wyglądem”

 olśnienie występuje przeważnie w 

przerwie między etapami myślenia

 częstotliwość występowania 

olśnienia zależy od rodzaju 

problemu oraz różnic 

indywidualnych

 mechanizm olśnienia jest częściowo 

lub najczęściej całkowicie 

nieświadomy;

 

 

P

rzeszkody w rozwiązywania 

problemów

# Nastawianie umysłowe

# Fiksacja funkcjonalna

# Ograniczenie nałożone samemu 

sobie

# Inne przeszkody

 

 

Ćwiczenie- nastawienie 

umysłowe

 

 

Ćwiczenie 

fiksacja funkcjonalna

    
    Czy uda Ci się połączyć dwa sznurki 

zwisające z sufitu bez ściągania ich 

na dół . Kiedy chwytasz koniec 

jednego sznurka i pociągasz ku 

drugiemu stwierdzasz ze nie 

możesz dosięgnąć tego drugiego. W 

pokoju masz jedynie następujące 

przedmioty : piłeczkę do ping ponga 

, pięć śrubek , śrubokręt, szklankę  

wody i papierową torebkę. Co 

możesz zrobić aby złapać oba 

sznurki naraz i związać je ze sobą ? 

 

 

   Ograniczenie nałożone samemu 

sobie- Potrafimy być dla siebie samych 

najgorszymi wrogami gdy nakładamy 

sobie niepotrzebne ograniczenia . 

    Inne przeszkody : Brak specyficznej 

wiedzy wymagany przez dany problem , 

brak zainteresowania , niskie poczucie 

własnej wartości , zmęczenie , wpływ 

narkotyków lub Nawet leków jak środki 

nasenne. Stres i pobudzenie jest także 

poważnym blokiem przy rozwiązywaniu 

problemów. 

 

 

Podejmowanie    

decyzji

 

 

 

 

Decyzją 

nazywamy wybór 

jednej spośród co najmniej 

dwóch możliwości.

 

 

Etapy podejmowania decyzji

• Faza przed decyzyjna- w której 

człowiek definiuje problem i zbiera 

informacje niezbędne do podjęcia 

decyzji.

• Właściwy proces decyzyjny, polega 

na wyborze jednej możliwości spośród 

tych.

• Dysonans postdecyzyjny

 

 

    Klasyczna teoria decyzji 

przedstawia zachowanie doskonałe 

racjonalnego człowieka , który 

dysponując pełną wiedzą o 

dostępnych możliwościach, ich 

użyteczności i prawdopodobieństwie 

zaistnienia określonych skutków 

swej decyzji, dokonuje lepszego 

wyboru. Doskonale racjonalny 

człowiek kieruje się zasadą 

użyteczności, ponieważ wybiera to 

co przyniesie mu większą korzyść.

 

 

   

Podejmowani

e decyzji w 

realnych 

sytuacjach

 

 

O

cenianie i 

podejmowanie 

decyzji.

   Niezależnie od tego kim 

jesteś:

   studentem, profesorem 

czy prezesem korporacji – 
codziennie podejmujesz 
decyzje

 

 

N

ajpowszechniejsze przyczyny 

słabego oceniania:

× Efekt potwierdzenia

× Błąd wstecznej pewności

× Błąd zakotwiczenia

× Błąd reprezentatywności

× Błąd dostępności

× Tyrania wyboru

 

 

Podsumowanie

      

Ogólnie mówiąc, nasze 

rozważania na temat 
rozwiązywania problemów i 
podejmowaniu decyzji pokazują , 
ze ludzie łatwą przeskakują do 
wniosków, wyciąganych na 
podstawie swojej wiedzy, ale 
uwzględniających też jednostkowe 
motywy, emocje i spostrzeżenia, a 
więc nie w pełni obiektywnych 

 

 

Wykonały:

 Katarzyna Stakun
 Paulina Masiulaniec
 Agnieszka Olkowska
 Marta Turulska
 Magdalena Stokowska

Bibliografia: