Fizjologiczne
uwarunkowania
wydajności pracy
Fizjologiczne
uwarunkowania
wydajności pracy
Olga Bytnar
Grzegorz Banaś
Fizjologiczne
uwarunkowania
wydajności pracy
Fizjologiczne
uwarunkowania
wydajności pracy
Olga Bytnar
Grzegorz Banaś
BIBLIOGRAFIA
•
KRAUSE M. (1992): Ergonomia. Praktyczna wiedza o człowieku i jego środowisku, ŚOT,
Katowice
•
ROSNER J. (1982): Podstawy ergonomii, PWN, Warszawa
•
Ergonomia, pod red. Pacholskiego L., Politechnika Poznańska, Poznań 1986.
•
GRANDJEAN E.: Fizjologia pracy. Zarys ergonomii, Państwowy Zakład Wydawnictw
Lekarskich, Warszawa 1971.
•
GÓRSKA E.: Ergonomia: projektowanie, diagnoza, eksperymenty, Oficyna Wydawnicza
Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2002.
•
KANIA J.: Wybrane zagadnienia z ergonomii, Wydawnictwa Politechniki Warszawskiej,
Warszawa 1979.
•
KRAUSE M.: Ergonomia. Praktyczna wiedza o pracującym człowieku i jego środowisku,
Śląska Organizacja Techniczna, Katowice 1992.
•
NAWARRA L.: Materiały do nauczania ergonomii i ochrony pracy, Skrypty uczelnianie
AGH, nr 782, Kraków 1980.
•
http://docs5.chomikuj.pl/2838406053,PL,0,0,Fizjologia---wyklad-1---Fizjologia-i-postacie-
pracy.doc
•
http://www.sigma-not.pl/publikacja-66392-fizjologia-pracy-atest-ochrona-pracy-2012-3.html
•
http://www.pg.gda.pl/podstawy_ergonomii_i_bihp_charakterystyka_pracy_i_jej_fizjologii_ob
ciazenie_człowieka _praca
* http://docs5.chomikuj.pl/2838406053,PL,0,0,Fizjologia---wyklad-1---Fizjologia-i-
postacie-pracy.doc
Z punktu widzenia Fizjologii Praca
to taki stan organizmu w którym na
wskutek jakiegoś wysiłku zostaje
zużyta większa ilość energii niż w
stanie spoczynku organizmu.
Narząd
bezwzględne
zużycie dobowe
energii przez
narząd w czasie
wskaźnik w
stosunku do zużycia
energii przez cały
organizm w czasie
ilość kalorii
przypadająca na
kilogram wagi
poszcze-gólnych
narządów w czasie
spoczynk
u
pracy
spoczynk
u
pracy
spoczynk
u
pracy
kcal/dobę
%
kcal/dobę
mięśnie
456
2500
38
70
18
102
wątroba
149
79
12
2
57
30
żołądek i
jelita
91
58
8
2
32
20
nerki
90
26
7
1
171
50
serce
53
160
4
5
83
250
mózg
36
40
3
1
36
36
Tabela przedstawiająca dobowe zużycie energii w kilokaloriach /kcal/
przez człowieka w spoczynku i w czasie średnio ciężkiej pracy
fizycznej.
Praca
ta odbywa się dzięki uruchomieniu mechanizmów
psychicznych które powodują przestawienie się ustroju w toku
wykonywanej czynności roboczej na nowy poziom czynności
które wyrażają się przede wszystkim w charakterze i
intensywności przemiany materii oraz w zmianach
parametrów cechujących poszczególne narządy czy układy.
Czym zajmuje się
Fizjologia pracy?
• Fizjologia pracy jest odrębnym działem Fizjologii
ogólnej .
• Fizjologia pracy zajmuje się również badaniem
wpływu pracy wykonywanej przez człowieka na
jego ustrój jako całości a także na funkcjonowanie
jego narządów ,organów oraz na bioenergetykę.
*
http://www.sigma-not.pl/publikacja-66392-fizjologia-pracy-atest-ochrona-pracy-2012-3.html
Najczęściej mierzone są następujące
parametry :
układ krążenia
:
częstotliwość tętna, objętość wyrzutowa serca,
EKG, ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.
układ mięśniowy
:
zapis prądów czynnościowych mięśnia EMG
mózg
:
zapis pądów czynnościowych EEG, tomografia
komputerowa , scyntygrafia
*
Bogdan Rączkowski- bhp w praktyce wyd. VII
Wydolność człowieka
to
zdolność organizmu do ciężkiej i długotrwałej pracy bez
głębszych zmian w środowisku wewnętrznym.
Miarą wydolności człowieka jest tzw. pułap tlenowy (VO2max),
czyli zdolność pochłaniania tlenu przez organizm.
*http://www.pg.gda.pl/podstawy_ergonomii_i_bihp_charakterystyka_pracy_i_jej_fizj
ologii_obciazenie_człowieka _praca/
Czynnikami decydującymi o
wydolności fizycznej człowieka są:
- energetyka wysiłku;
- koordynacja nerwowo-mięśniowa różnych grup
mięśniowych;
- termoregulacja ustroju;
- czynniki psychologiczne (motywacja, subiektywna
tolerancja zmian
wywołanych zmęczeniem), charakterologiczne i zdrowotne.
*http://www.pg.gda.pl/podstawy_ergonomii_i_bihp_charakterystyka_pracy_i_jej_fizj
ologii_obciazenie_człowieka _praca/
Jak już wiemy praca wpływa na zmiany czynnościowe
organizmu.
O ich obrazie decyduje zarówno intensywność
wysiłku, jak i czas jego trwania.
Stosujemy dwa określenia tego stanu organizmu.
W przypadku zmian dotyczących w przeważającym
stopniu:
układu mięśniowego człowieka, określa się jako
zmęczenie fizyczne
systemu nerwowego - jako
zmęczenie psychiczne
.
http://www.ergonomia.agh.edu.pl/Skrypt_Ergonomia-
M.Wykowska/ergonomia/index.htm
Zmęczenie fizyczne charakteryzuję się następującymi
objawami :
• zmiany w układzie biochemicznym mięśnia,
• wzrost produktów przemiany materii,
• wyczerpanie zapasów energetycznych organizmu (m.in.
pojawienie się długu tlenowego),
• pocenie się (odwodnienie organizmu, utrata elektrolitów, co
znacznie przyspiesza rozwoju zmęczenia),
• pogorszenie koordynacji ruchowo-wzrokowej (spowolnienie
ruchów, spadek sił mięśni i dokładności ruchu),
• spadek wydajności (wzrost liczby błędów, czasu reakcji),
• wzrost zagrożenia urazowego czy wypadkowego.
*http://www.ergonomia.agh.edu.pl/Skrypt_Ergonomia-
M.Wykowska/ergonomia/index.htm
Zmęczenie psychiczne charakteryzują następujące objawy:
• zmniejszenie stopnia koncentracji,
• utrudnione myślenie,
• spowolnienie i osłabienie postrzegania,
• spadek motywacji,
• zaburzenia emocjonalne (apatia lub rozdrażnienie),
• nastawienie systemu nerwowego na odpoczynek
(ziewanie, senność),
• spadek wydajności pracy (wzrost: t
R
, liczby błędów),
• spadek formy fizycznej, energii organizacyjnej,
• wzrost zachorowań, urazów i wypadków.
*http://www.ergonomia.agh.edu.pl/Skrypt_Ergonomia-
M.Wykowska/ergonomia/index.htm
DZIĘKUJEMY ZA
UWAGĘ