84

RTYKUŁ SPONSOROWANY

A

WETERYNARIA

W PRAKTYCE

MAJ-CZERWIEC • 3/2005

Leczenie 

zapalenia spojówek 

u małych zwierząt

Zapalenie spojówek to najczęściej 

przewlekła choroba, która zaczyna 
się podstępnie bez wyraźnych oznak 
bólu czy utraty wzroku. Mogą ją po-
wodować czynniki fizyczne, takie jak 
dwurzędowość rzęs, rzęsa ektopowa 
(Helper i Magrane, 1970), entropium 
i trichiasis (Miller i Albert, 1988), czyn-
niki immunologiczne doprowadzające 
do grudkowego zapalenia spojówek 
u psów lub czynniki zakaźne – Pseu-
domonas (Gram-) u psów, Staphylococci 
i Streptococci (Gram+) u psów i kotów, 
Chlamydia i Mycoplasma (Gram-) oraz 
herpes wirus u kotów (Gerding i Kako-
ma, 1990). Oznaki zapalenia spojówek 
(przekr wienie, łzawienie, fotofobia, 
wydzieliny z worków spojówkowych) 
są zawsze wskazaniem do dokładnego 

badania okulistycznego, ze zwróceniem 
szczególnej uwagi na gałkową stronę 
trzeciej powieki. Często zapalenie spo-
jówek trwa długo po usunięciu czynnika 
je powodującego, ponieważ skupione 

po wewnętrznej stronie trzeciej powie-
ki grudki chłonne ulegają przerostowi 
w wyniku pierwotnego zapalenia spojó-
wek i reakcji immunologicznych, i same 
chronicznie wtórnie drażnią resztę 
spojówek i gałkę oczną. W takiej sytuacji 
powinny być one usunięte poprzez ich 
starcie (zeskrobanie) z powierzchni spo-
jówki za pomocą gazika, po uprzednim 
znieczuleniu miejscowym oka (Alcaina, 
Alcon) (Dolowy, 1987).

Leczenia zapalenia spojówek nigdy 

nie powinno się zaczynać od zastosowa-
nia leków sterydowo-antybiotykowych. 
Stosowanie wielu leków jednocze-
śnie może, mimo ustąpienia objawów, 
nie pozwolić na jednoznaczne ustale-
nie przyczyny choroby. Zastosowanie 

miejscowe leków sterydowych u ko-
tów, w przypadku zapalenia spojówek 
spowodowanego infekcją FHV-1, może 
zamienić delikatną infekcję spojówek 
w chroniczną, zagrażającą widzeniu in-

Fot. 2. Zapalenie spojówek u psa. 

Fot. 1. Grudkowe zapalenie trzeciej powieki.

Fot. 3. Zapalenie spojówek u kota.

fekcję zrębu rogówki z jej zapaleniem, 
neowaskularyzacją i obrzękiem.

Leczenie zapalenia spojówek tła bak-

teryjnego u psów w większości przypad-
ków opiera się na miejscowym stosowa-
niu mocnych antybiotyków z grupy ami-
noglikozydów, takich jak tobramycyna 
(Tobrex, Alcon) lub chinolonów (Ciloxan, 
Alcon). Wynika to z faktu wytworzenia 
bardzo szybkiej lekooporności, zwłaszcza 
przez Pseudomonas, na słabsze antybiotyki 
typu gentamycyna.

Stosowanie mieszanych leków anty-

biotykowo-przeciwzapalnych (antybio-
tykowo-sterydowych) u psów (Maxitrol,  
Tobradex, Alcon) ma uzasadnienie przy 
zapaleniach spojówek wywołanych ich 
urazami. 

Zapalenie spojówek (i często rogów-

ki) u kotów spowodowane zakażeniem 
chlamydią i mykoplazmą najlepiej leczy 
się miejscowo stosowanymi tetracykli-
nami. W związku z tym, że na naszym 
rynku farmaceutycznym brakuje kropli 
do oczu z tej grupy leków, stosowane 
są z dobrym skutkiem aminoglikozydy 
(Tobrex, Alcon) oraz fluorochinolony 
(Ciloxan, Alcon). 

Koci herpes wirus (FHV-1), powodują-

cy zapalenie spojówek i rogówki u tego 
gatunku zwierząt, niezmiernie trudno 
poddaje się leczeniu. W tym przypadku 
stosuje się przeciwwirusowe krople do 
oczu – idoxyridine lub trifluorothymidine 
– w połączeniu z miejscowo i ogólnie po-
dawanym interferonem alfa. W ostatnich 
latach, mimo doniesień o nieskuteczności 
tego leku w zwalczaniu FHV-1 in vitro 
(Nasisse, 1989), podejmowane są, z do-
brymi rezultatami, próby leczenia FHV-1 
przy wykorzystaniu miejscowo stosowa-
nego acyklowiru (Cusiviral, Alcon). 

 

‰

WETERYNARIA

W PRAKTYCE

lek. wet. Jacek Garncarz

Okulistyczny Gabinet Weterynaryjny, Warszawa