Wyższa Szkoła Bankowa 

W Toruniu 

 

 

 

 

 

 

 

 KULTUROWE  UWARUNKOWANIA 

KOMUNIKACJI 

 cz. V 

Kultura organizacji 

 

 

 

 

 

                                                                                                            dr  Barbara  Bielicka 

                                                                                                     

 

 

b2b2@poczta.onet.pl

                                                                                                                    

 

 

Toruń  2010 

 

 

 

 

 

Organizacja to:  

 

system dynamiczny –  to żywy organizm angażujący ludzi do 

                                           działania, 

                                     –  wyrastający  z  potrzeb ludzi,  

–  z warunków narzuconych przez otoczenie,  
–  z  czynników sytuacyjnych;  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Organizacja – wytwarza dobra i usługi a jednocześnie wytwarza 

                               przejawy kultury takie jak: 
                                      - rytuały, 
                                      - ceremonie, 
                                      - normy,  
                                      - wartości; 
 

 

 

 

 

 

organizacja – zapewnia sposób życia: 
                                     - oferując sposób istnienia, 
                                     - realizując potrzeby ludzkie (w tym duchowe), 
                                     - zapewniając ludziom tożsamość jednostkową  

                                        (np. „pracuję w Toyocie”), 
                                     - tożsamość grupową; 
 

 

 

 

 

     

 

 

 

 

 

 

Uczestnictwo ludzi w organizacji może mieć charakter 
moralny lub kalkulacyjny (wg  Etzioniego, 1975)  
    

 

 

 

 

 

 

 

 

Uczestnictwo moralne 

 

Więzi emocjonalne 

-  potrzeba przynależności 
-  potrzeba bezpieczeństwa 
-  poszanowanie hierarchii 
-  charyzmatyczny przywódca 
-  preferencja  modelu stabilizacji w firmie, od „kołyski do grobu” 

(Hofstede), czyli dożywotnie zatrudnienie. 

 

-  nie ma miejsca na żadne kalkulacje. 

 
 

 

Uczestnictwo kalkulacyjne 

 

Kalkulacja:  na  ile  uczestnictwo  pozwoli  na  zaspokojenie  potrzeb 

(głównie  finansowych)  Zakłada  się  określone  wymierne  proporcje   

między własnym wkładem a korzyściami z bycia w firmie. 

 

-  nacisk na wymierność wkładów i korzyści pozwala na stosowanie 

zasady ekonomiczności;  

 

-  regulowanie  wielkości  własnego  wkładu,  aby  osiągnąć  maksy-

malnie zadowalającą proporcję;  

 

-  jeśli wynik netto ocenia się jako niezadowalający, pracownik bez 

większych oporów poszukuje nowej pracy.  

 

 

 

 

Pojęcie kultury organizacyjnej 

 

„kultura organizacji jest zwyczajowym tradycyjnym sposobem 

myślenia  i  działania,  który  muszą  poznać  nowi  członkowie            
i przynajmniej częściowo go zaakceptować, jeśli sami chcą być 
zaakceptowani jako pracownicy. Nowi członkowie w mniejszym 
lub  większym  stopniu  zaczynają  się  do  tego  stosować.  Sposób 
myślenia i działania wynika częściowo ze wspólnych poglądów, 
wartości,  norm  –  od    typowego    ubioru    do    przestrzegania  
obecności  na  zebraniach.” 

 

                                   

[- jedna z najstarszych definicji kultury organizacyjnej  

                                           z 1951 r. wg  E Jacguesa] 

 

Pojęcie kultury organizacyjnej 

(c.d.)

 

 

„kultura  organizacji  to  wszelkie  pojęcia,  wartości  normy              

i  przekonania,  które  są  w  firmie  akceptowane  i  przestrzegane 
przez wszystkich lub przez większość. Działają one jako system, 
tzn. że elementy oddziałują na siebie wzajemnie i są od siebie 
zależne.  Owa  kultura  jest  jednym  z  centralnych  czynników  
pozwalających  firmie  przetrwać.” 

 

                                                                            [ wg Schenpleina  1988 ] 

 

 

 

 

 

 

 

Czym jest kultura organizacyjna 

 

kultura  jest  zbiorem  norm,  wartości  do  których  pracownicy  się 

stosują,  zawiera  w  sobie  hierarchę  wartości,  wynagrodzenie 
rozwój  konieczny,  lojalność  i  władzę,  współuczestnictwo, 
wzajemne komunikowanie  się,  innowacyjność; 

 
 
 

 

 

 

 
 

Czym jest kultura organizacyjna 

(c.d.)

 

 
kultura jest zawarta i jednocześnie (ukryta) w umysłach i sercach 

ludzi, którzy tworzą organizację, są organizacją; 

 
 
 
 
 

 
 

Czym jest kultura organizacyjna 

(c.d.)

 

 
kultura  ma  charakter  wspólnego  podzielania  poglądów, 

współodczuwania, reagowania. Uwypukla to, co wspólne, scala, 
jednoczy, stabilizuje, zmniejsza niepewność. To „społeczny klej”, 
spoiwo każdej organizacji (firma, przedsiębiorstwo, instytucja); 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Czym jest kultura organizacyjna 

(c.d.)

 

 
kultura  to  całość  ludzkich  sposobów  życia  w  grupach,  całość 

stosunków  międzyludzkich,  postaw,  wartości,  przekonań,  norm, 
sposobów 

poznawania 

świata, 

sposobów 

reagowania, 

zaspokajania  potrzeb    bezpieczeństwa,    pewności,    komfortu  
psychicznego; 

 
 
 

 

 

 



 

Kultura organizacyjna wg Scheina  

 

- „to  zespół  odkrytych,  ustanowionych  i  rozwiniętych  przez 

grupę  reguł  postępowania  przy  rozwiązywaniu  problemów 
zewnętrznego dostosowania się oraz wewnętrznej integracji 
na  tyle  niezawodnych,  że  dla wszystkich nowych członków 
stanowią  wyznacznik  właściwego  sposobu  postrzegania, 
myślenia i odczuwania w relacji ze wspomnianymi powyżej 
problemami”. 

  

 

 

 

 

 Kultura organizacyjna wg Zbiegień-Maciąg, to:  

- podzielone wzorce zachowań, 

 

- system podzielanych znaczeń i wspólnego ich rozumienia, 

 

- sposób myślenia i wzory myślenia, 

 

- sieć znaczeń kierujących bądź wyjaśniających obserwowalne 

zachowania, 

 

- filozofia i logika organizacji, 

 

- potoczne  i  często  nieuświadomione  założenia  oraz  związane         

z nimi reguły działania obowiązujące członków danej organizacji, 

 

- sfera  symboliczna  funkcjonowania  organizacji – język organiza-

cyjny, przekonania rytuały, system wiedzy.