Pierwiastki biogenne (makro i mikroelementy) niezbędne dla roślin i zwierząt.

Wiele związków mineralnych jest niezbędnych

dla prawidłowego funkcjonowania zarówno

organizmów zwierzęcych jak i roślinnych.

Braki minerałów w otoczeniu organizmu

mogą wywołać poważne zaburzenia w jego

rozwoju i doprowadzić do dysfunkcji wielu

organów.

Najważniejszymi pierwiastkami, które w

największych ilościach budują wszelkie

struktury organizmów żywych są tak zwane

pierwiastki biogenne, do których zalicza

się

węgiel ( C ), wodór (H), tlen (O), azot (N),

siarkę (S) oraz fosfor (P).

Oprócz pierwiastków biogennych w skład

organizmów wchodzi wiele innych, które

dzieli się, zależnie od ilości, w jakiej

występują oraz od funkcji, jaką pełnią,

na :

MAKROELEMENTY - pierwiastki, których jest

najwięcej w organizmie. Są to :

C, H, O, P, N, K, Ca, Mg, Na, S, Cl.

MIKROELEMENTY - pierwiastki, których jest

w organizmie o wiele mniej niż

makroelementów, często występują jedynie

śladowo, ale mimo te małe ilości są

organizmowi bardzo potrzebne. Są to :

Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, B , J , F, Se.

Różne pierwiastki pełnią odmienne role u

poszczególnych gatunków roślin. Mówiąc o

roli pierwiastków w organizmach roślinnych

należy zaznaczyć, że wyróżnia się dla nich

nie tylko mikro i makroelementy ale i

ultraelementy. Zalicza się do nich rad, selen

oraz złoto. Są to pierwiastki, których udział

w suchej masie rośliny nie przekracza

0,0001%. Nie znane są jeszcze wszystkie

ewentualne skutki ich niedoborów, nie

wiadomo też do końca, na czym polega ich

rola w organizmach roślinnych.

PIERWIASTKI U ROŚLIN

SKUTKI NIEDOBORU



Tlen, wodór i węgiel

warunkują wszelkie życie na Ziemi.



Zbyt mała ilość

fosforu

hamuje procesy metaboliczne (fotosyntezę,

oddychanie komórkowe) oraz procesy wzrostu roślin. Następuje

nekroza organów roślin.



Zbyt mała ilość

azotu

hamuje wzrost i kwitnienie rośliny, powoduje

bledniecie liści.



Zbyt mała ilość

wapnia

powoduje rozpadanie się błon komórkowych,

zaburzenia w rozwoju liści, pędów i korzeni, chlorozę i martwicę.



Zbyt mała ilość

sodu

powoduje zmniejszenie i całkowitą utratę

pobudliwości komórek wywołanych przez zaniknięcie różnicy

potencjałów.



Zbyt mała ilość

potasu

powoduje hamowanie wzrostu pędów i

korzeni, chlorozę i martwicę.



Zbyt mała ilość

siarki

hamuje syntezę chlorofilu.



Zbyt mała ilość

magnezu

hamuje fotosyntezę, powoduje chlorozę i

powstawanie bordowych smug na liściach.



Zbyt mała ilość

chloru

zakłóca fotosyntezę i oddychanie komórkowe.



Zbyt mała ilość

żelaza

powoduje chlorozę młodych liści i zaburzenia

w procesach oddychania i fotosyntezy.



Zbyt mała ilość

cynku

powoduje chlorozę liści.



Zbyt mała ilość

boru

powoduje zatrzymanie procesów zapylania i

zapłodnienia. Przy braku boru nie powstają owoce i nasiona

PIERWIASTKI U ZWIERZĄT

Brak związków mineralnych w środowisku

pośrednio wpływa bardzo niekorzystnie na stan

organizmów zwierzęcych. Zwierzęta są

organizmami cudzożywnymi, mikroelementy

pobierają wraz z tkankami zjadanych roślin i

zwierząt. Jeżeli w roślinach, które stanowią ich

pokarm będzie brakowało pewnych pierwiastków,

niedobory te pojawią się również w organizmie

roślinożercy. Roślinożerca pozbawiony

wystarczającej ilości minerałów będąc

pokarmem zwierząt mięsożernych i człowieka

wywołuje również u nich niedobory pierwiastków.

Zatem braki minerałów w środowisku i idące za

tym braki w organizmach roślinnych stanowią

pierwsze ogniwa łańcucha niedoborów i ich

niekorzystnych konsekwencji u wielu zwierząt.

SKUTKI NIEDOBORU



Podobnie jak u roślin obecność

węgla, tlenu i wodoru

warunkuje

wszelkie życie.



Niewystarczająca ilość

azotu

powoduje wychudzenie organizmu

zwierzęcego. Jeżeli niedobory utrzymują się przez dłuższy okres

czasu mogą doprowadzić nawet do marskości wątroby i martwicy.



Niewystarczająca ilość

fosforu

prowadzi do zahamowania wielu

procesów metabolicznych i do krzywicy.



Niewystarczająca ilość

wapnia

prowadzi do kruchości kości, do

krzywicy, osłabienia szkliwa zębów a nawet do chorób

metabolicznych, np: do tężyczki, której objawy to silne drgawki.



Niewystarczająca ilość

sodu

powoduje utracenie możliwości

pobudzenia komórek poprzez zaniknięcie różnicy potencjałów.



Niewystarczająca ilość

potasu

powoduje ogólne osłabienie całego

organizmu i osłabienie mięśnia sercowego. Potas jest potrzebny do

prawidłowej kurczliwości mięśni.



Niewystarczająca ilość

magnezu

powoduje zaburzenia w działaniu

układu nerwowego, zwiększa nerwowo- mięśniową pobudliwość, co

wywołuje nieprzyjemne skurcze. Silne niedobory wywołują tężyczkę

i osłabiają pracę mięśnia sercowego.



Niewystarczająca ilość

siarki

powoduje zaburzenie równowagi

mineralnej w organizmie,



Niewystarczająca ilość

chloru

powoduje zakłócenia w procesie

oddychania i w trawieniu.

Document Outline