Dług publiczny
Dług publiczny
PODPISZ SIĘ TU!!
PODPISZ SIĘ TU!!
Dług publiczny
Dług publiczny
PODPISZ SIĘ TU!!
PODPISZ SIĘ TU!!
Dług publiczny
Dług publiczny
to
to
nominalne zadłużenie
nominalne zadłużenie
podmiotów
podmiotów
finansów sektora publicznego, ustalone po
finansów sektora publicznego, ustalone po
wyeliminowaniu przepływów finansowych
wyeliminowaniu przepływów finansowych
pomiędzy podmiotami należącymi do tego
pomiędzy podmiotami należącymi do tego
sektora (skonsolidowane zadłużenie
sektora (skonsolidowane zadłużenie
brutto)
brutto)
W rozumieniu ekonomicznym
W rozumieniu ekonomicznym
:
:
finansowe zobowiązanie władz publicznych
finansowe zobowiązanie władz publicznych
(skarbu państwa, jednostek samorządu
(skarbu państwa, jednostek samorządu
terytorialnego i innych sektorów z tytułu
terytorialnego i innych sektorów z tytułu
zaciągniętych pożyczek publicznych).
zaciągniętych pożyczek publicznych).
Czym się różni się dług
Czym się różni się dług
publiczny od deficytu
publiczny od deficytu
budżetowego?
budżetowego?
Na
Na
dług publiczny
dług publiczny
składają się długi rządu,
składają się długi rządu,
samorządów i FUS-u.
samorządów i FUS-u.
Na koniec 2009 r. wyniósł
Na koniec 2009 r. wyniósł
on ok. 670 mld zł.
on ok. 670 mld zł.
Z tego 624 mld zł
Z tego 624 mld zł
przypadały na budżet centralny (odpowiada
przypadały na budżet centralny (odpowiada
za niego rząd), 39 mld zł na samorządy i 7
za niego rząd), 39 mld zł na samorządy i 7
mld zł na FUS.
mld zł na FUS.
Deficyt budżetowy
Deficyt budżetowy
to z kolei różnica
to z kolei różnica
pomiędzy wydatkami a dochodami rządu,
pomiędzy wydatkami a dochodami rządu,
samorządów i innych instytucji publicznych
samorządów i innych instytucji publicznych
w konkretnym roku. Deficyt budżetowy jest
w konkretnym roku. Deficyt budżetowy jest
częścią deficytu finansów publicznych.
częścią deficytu finansów publicznych.
W ramach całego budżetu-
W ramach całego budżetu-
dług publiczny
dług publiczny
występuje zawsze w związku podjęcia decyzji
występuje zawsze w związku podjęcia decyzji
dokonywania wydatków publicznych w rozmiarze
dokonywania wydatków publicznych w rozmiarze
przekraczającym możliwość sfinansowania ich
przekraczającym możliwość sfinansowania ich
dochodami publicznymi.
dochodami publicznymi.
W sektorze finansów publicznych-
W sektorze finansów publicznych-
dług
dług
powstaje w skutek zaciągnięcia kredytów
powstaje w skutek zaciągnięcia kredytów
bankowych oraz decyzji inwestycyjnych bez
bankowych oraz decyzji inwestycyjnych bez
pokrycia w planach finansowych.
pokrycia w planach finansowych.
Dług publiczny jako ujęcie
Dług publiczny jako ujęcie
podmiotowe
podmiotowe
Dług publiczny wynika z
Dług publiczny wynika z
zaciągania:
zaciągania:
pożyczek
pożyczek
kredytów
kredytów
przyjętych depozytów
przyjętych depozytów
zobowiązani domagalnych
zobowiązani domagalnych
papierów wartościowych
papierów wartościowych
Co jest groźnego w polskim
Co jest groźnego w polskim
długu publicznym?
długu publicznym?
Największym problemem jest szybki
Największym problemem jest szybki
przyrost długu, bo im wyższe mamy
przyrost długu, bo im wyższe mamy
zadłużenie, tym więcej musimy płacić
zadłużenie, tym więcej musimy płacić
za jego obsługę.
za jego obsługę.
Gdyby dług publiczny przestał rosnąć
Gdyby dług publiczny przestał rosnąć
i ustabilizował się na obecnym
i ustabilizował się na obecnym
poziomie około 50-55 proc., PKB, to w
poziomie około 50-55 proc., PKB, to w
sprzyjających okolicznościach można
sprzyjających okolicznościach można
by go
by go
rolować
rolować
bez końca.
bez końca.
Przyczyny powstawania
Przyczyny powstawania
długu publicznego
długu publicznego
Utrzymywanie się i kumulowanie deficytu
Utrzymywanie się i kumulowanie deficytu
budżetowego z poprzednich lat.
budżetowego z poprzednich lat.
Okresy wzmożonych wydatków publicznych.
Okresy wzmożonych wydatków publicznych.
Świadomie realizowana polityka utrzymania
Świadomie realizowana polityka utrzymania
deficytu publicznego jako narzędzie
deficytu publicznego jako narzędzie
interwencjonizmu państwowego, bądź tez
interwencjonizmu państwowego, bądź tez
polityki utrzymania na tym samym poziomie
polityki utrzymania na tym samym poziomie
dochodów i wydatków publicznych nie
dochodów i wydatków publicznych nie
znajdujących pokrycia w dochodach.
znajdujących pokrycia w dochodach.
Wejście władz publicznych w pułapkę
Wejście władz publicznych w pułapkę
zadłużenia.
zadłużenia.
Klasyfikacje długu
Klasyfikacje długu
publicznego
publicznego
Z znaczenia podmiotowego:
Z znaczenia podmiotowego:
-globalny ( sektora finansów publicznych)
-globalny ( sektora finansów publicznych)
- dług Skarbu Państwa
- dług Skarbu Państwa
- dług jednostek samorządu terytorialnego
- dług jednostek samorządu terytorialnego
- sektora jednostek finansów publicznych
- sektora jednostek finansów publicznych
Ze względu na czas trwania:
Ze względu na czas trwania:
- krótkoterminowy (płynny)
- krótkoterminowy (płynny)
- długoterminowy (fundowany)
- długoterminowy (fundowany)
Ze względu na źródło finansowania
Ze względu na źródło finansowania
- wewnętrzny (krajowy)
- wewnętrzny (krajowy)
- zagraniczny
- zagraniczny
Klasyfikacje długu
Klasyfikacje długu
publicznego
publicznego
Z punktu bilansowego
Z punktu bilansowego
- dług publiczny netto
- dług publiczny netto
- dług publiczny brutto
- dług publiczny brutto
Z punktu bilansowego
Z punktu bilansowego
-
-
dług nominalny
dług nominalny
- dług realny
- dług realny
Ze względu na istnienie
Ze względu na istnienie
- dług rzeczywisty
- dług rzeczywisty
- dług potencjalny
- dług potencjalny
Jaki jest rezultat wysokiego
Jaki jest rezultat wysokiego
długu?
długu?
Wysoki dług publiczny hamuje tempo
Wysoki dług publiczny hamuje tempo
rozwoju w Polsce, a w efekcie wydłuża
rozwoju w Polsce, a w efekcie wydłuża
czas niezbędny do skrócenia dystansu, jaki
czas niezbędny do skrócenia dystansu, jaki
dzieli Polskę od krajów rozwiniętych.
dzieli Polskę od krajów rozwiniętych.
Zamiast wydawać publiczne pieniądze np.
Zamiast wydawać publiczne pieniądze np.
na autostrady i edukację, my płacimy ok.
na autostrady i edukację, my płacimy ok.
2,4 proc.
2,4 proc.
PKB tylko za same
PKB tylko za same
odsetki
odsetki
od
od
zaciągniętego długu. Już dziś Polska płaci
zaciągniętego długu. Już dziś Polska płaci
nabywcom obligacji jedne z najwyższych
nabywcom obligacji jedne z najwyższych
odsetek spośród krajów Unii Europejskiej.
odsetek spośród krajów Unii Europejskiej.
Jak zmniejszyć dług
Jak zmniejszyć dług
publiczny?
publiczny?
Przykłady: Chile, Turcja, RPA, Bułgaria.
Przykłady: Chile, Turcja, RPA, Bułgaria.
Spadek długu publicznego najczęściej w
Spadek długu publicznego najczęściej w
60% wynikał z szybkiego wzrostu PKB 40
60% wynikał z szybkiego wzrostu PKB 40
%
%
ze zmniejszenia deficytu finansów
ze zmniejszenia deficytu finansów
publicznych.
publicznych.
Spadek deficytu budżetowego
Spadek deficytu budżetowego
wynikał
wynikał
średnio w 70% z redukcji wydatków
średnio w 70% z redukcji wydatków
publicznych, a jedynie w 30% ze
publicznych, a jedynie w 30% ze
wzrostu podatków
wzrostu podatków
.
.
Od kogo pożycza Polska?
Od kogo pożycza Polska?
Najczęściej od swoich obywateli.
Najczęściej od swoich obywateli.
Każdy Polak, który kupuje obligacje
Każdy Polak, który kupuje obligacje
skarbowe pożycza rządowi swoje
skarbowe pożycza rządowi swoje
pieniądze.
pieniądze.
Co więcej, ten dług zostanie mu
Co więcej, ten dług zostanie mu
spłacony z jego własnych podatków
spłacony z jego własnych podatków
. To
. To
jednak oznacza, że im więcej państwo
jednak oznacza, że im więcej państwo
pożycza, tym więcej musi nakładać
pożycza, tym więcej musi nakładać
podatków. Jeżeli rząd systematycznie
podatków. Jeżeli rząd systematycznie
zwiększa dług, to ciężar jego spłaty spada
zwiększa dług, to ciężar jego spłaty spada
na kolejne pokolenia.
na kolejne pokolenia.
Strategie zarządzania
Strategie zarządzania
długiem publicznym
długiem publicznym
Strategia zarządzania odnosi się do całego
Strategia zarządzania odnosi się do całego
okresu rocznego, w szczególności obejmuje:
okresu rocznego, w szczególności obejmuje:
- stabilność makroekonomiczną
- stabilność makroekonomiczną
gospodarki i jej zdolność do rozwoju
gospodarki i jej zdolność do rozwoju
- bezpieczeństwo finansowania potrzeb
- bezpieczeństwo finansowania potrzeb
- pożyczkowych budżetu państwa
- pożyczkowych budżetu państwa
-
-
koszty obsługi długu Skarbu Państwa
koszty obsługi długu Skarbu Państwa
-
-
kształtowanie struktury zadłużenia
kształtowanie struktury zadłużenia
-
wpływ prowadzonych operacji dłużnych na
wpływ prowadzonych operacji dłużnych na
krajowy rynek finansowy
krajowy rynek finansowy
Pojęcia związane z długiem
Pojęcia związane z długiem
publicznym
publicznym
Rolowanie (refinansowanie długu)
Rolowanie (refinansowanie długu)
Potrzeby pożyczkowe (brutto i netto)
Potrzeby pożyczkowe (brutto i netto)
Kosztu obsługi długu
Kosztu obsługi długu
Konwersja długu
Konwersja długu
Repudiacja długu
Repudiacja długu
Limity (ogólne reguły zadłużenia)
Limity (ogólne reguły zadłużenia)
Polski dług publiczny na
Polski dług publiczny na
tle państw regionu
tle państw regionu
Na tle państw strefy euro polski dług publiczny
może wydawaje się niski. Jednak w porównaniu
do znajdujących się na podobnym poziomie
rozwoju państw regionu, polski dług publiczny jest
wysoki. Wyższy dług publiczny w relacji do PKB
mają tylko Węgry.
Dług publiczny według Polski, a
Dług publiczny według Polski, a
Unii Europejskiej.
Unii Europejskiej.
Różni się! Dlaczego?
Różni się! Dlaczego?
Według Komisji Europejskiej (lis. 2010) polski dług
Według Komisji Europejskiej (lis. 2010) polski dług
publiczny na 55,5% PKB. Rząd Polski zapowiada
publiczny na 55,5% PKB. Rząd Polski zapowiada
53,2%. Skąd ta różnica?
53,2%. Skąd ta różnica?
Rząd polski i Komisja Europejska różnie definiują dług
Rząd polski i Komisja Europejska różnie definiują dług
publiczny. Kluczowe znaczenie ma tu klasyfikacja
publiczny. Kluczowe znaczenie ma tu klasyfikacja
Krajowego Funduszu Drogowego (KFD). Krajowa
Krajowego Funduszu Drogowego (KFD). Krajowa
metodologia powstała niemal tylko i wyłącznie po to,
metodologia powstała niemal tylko i wyłącznie po to,
żeby zmniejszyć ryzyko przekroczenia progu
żeby zmniejszyć ryzyko przekroczenia progu
ostrożnościowego wynoszącego 55%, który nakłada na
ostrożnościowego wynoszącego 55%, który nakłada na
rząd konkretne, obowiązkowe oszczędności (m.in.
rząd konkretne, obowiązkowe oszczędności (m.in.
zamrożenie płac w budżetówce, waloryzacja rent i
zamrożenie płac w budżetówce, waloryzacja rent i
emerytur tylko o inflację). A że oszczędności nie są
emerytur tylko o inflację). A że oszczędności nie są
popularne, rząd woli zmienić definicję długu, niż
popularne, rząd woli zmienić definicję długu, niż
zacząć oszczędzać.
zacząć oszczędzać.
Co jest groźnego w polskim
Co jest groźnego w polskim
długu publicznym?
długu publicznym?
Największym problemem jest szybki
Największym problemem jest szybki
przyrost długu, bo im wyższe mamy
przyrost długu, bo im wyższe mamy
zadłużenie, tym więcej musimy płacić za
zadłużenie, tym więcej musimy płacić za
jego obsługę.
jego obsługę.
Gdyby dług publiczny przestał rosnąć i
Gdyby dług publiczny przestał rosnąć i
ustabilizował się na obecnym poziomie
ustabilizował się na obecnym poziomie
około 50-55 proc., PKB, to w sprzyjających
około 50-55 proc., PKB, to w sprzyjających
okolicznościach można by go
okolicznościach można by go
rolować
rolować
bez
bez
końca.
końca.
Ciekawostka
Ciekawostka
Najbardziej zadłużonym krajem na
Najbardziej zadłużonym krajem na
świecie są USA. Jednak dotyczy to
świecie są USA. Jednak dotyczy to
liczb bezwzględnych, bo jeśli
liczb bezwzględnych, bo jeśli
porównamy ich zadłużenie do PKB to
porównamy ich zadłużenie do PKB to
okaże się, że wcale nie jest tak źle.
okaże się, że wcale nie jest tak źle.
Polska
Polska
w tym zestawieniu nie
w tym zestawieniu nie
wypada źle - z długiem
wypada źle - z długiem
nasz kraj
nasz kraj
zajął 49 miejsce w zestawieniu.
zajął 49 miejsce w zestawieniu.
Dziękujemy za
Dziękujemy za
uwagę
uwagę