background image

Psychologiczne 

Podstawy Edukacji 1

Dr Adam Jagiełło-Rusiłowski

E-mail: arusil@ug.edu.pl

background image

Czym jest psychologia?

http://www.youtube.com/watch?v=0W49PQC
TUGs&feature=related

 

• Naukowe studium zachowania i 

doświadczenia

• Z greckiego: psyche – umysł/dusza, logos – 

badanie/dziedzina wiedzy zatem: badanie 

umysłu?

• William James (1890): nauka o życiu 

umysłowym (naturze i strukturze procesów 

umysłowych)

• Emanuel Kant (1790) 3 nieredukowalne 

cechy umysłu: wiedza, uczucia i pragnienia

background image

Trylogia umysłu (Hilgard, 

1980)

background image

Zakres psychologii

• Podstawowe procesy (jak działa umysł)
• Rozwój (jak powstaje i rozwija się umysł)
• Różnice indywidualne ( jak jednostki 

organizują swoje życie umysłowe)

• Patologia (co i jak zaburza życie umysłowe)
• Zastosowanie wiedzy o umyśle (w 

edukacji, psychoterapii i miejscu pracy)

background image

Psychologia jako nauka o 

zachowaniu

• Antropologia
• Biologia
• Historia
• Socjologia
• Nauki polityczne
• Ekonomia

• PSYCHOLOGIA

• Jak ludzie lub 

zwierzęta 
zachowują się 
względem siebie i 
środowiska, w 
którym żyją

• JAKIE JEST 

PSYCHOLOGICZNE 
WYJAŚNIENIE 
ZACHOWANIA

background image

Ulokowanie psychologii w 

doktrynie mentalizmu 

• STANY UMYSŁOWE

• DZIAŁANIE

• PRZYCZYNA

• SKUTEK

background image

Wyjaśnienie np. 

samobójstwa jako 

zachowania 

background image

Psychologia jako nauka 

społeczna

• Interakcja społeczna 

(współpraca i 
konkurencja)

• Postrzeganie społeczne 

(przekonania, 
atrybucje stereotypy)

• Wpływ społeczny 

(indywidualny i 
grupowy)

• Osobowość (różnice, 

struktura i procesy)

background image

Psychologia jako nauka 

przyrodnicza

• Neuro-nauka i 

neurofizjologia

• Systemy: 

immunologiczny i 
endokryniczny 

• Biologia komórkowa i 

molekularna

• Biologia ewolucyjna
• Genetyka
• Psychofizyka 

•MÓZG 

jako 
FIZYCZNA 
PODSTAW
A UMYSŁU

background image

Ile jest psychologii?

background image

Psychologia przednaukowa

• Życie umysłowe 

wymykające się 

racjonalnej analizie

• Kartezjusz – postawa 

badacza i analityka, 

teoria dualistyczna 

• Locke i Hobbes – 

doświadczenie i 

interakcja ze 

środowiskiem

• Spór empiryzmu i 

racjonalizmu – „nature 

or nurture” i niemieccy 

fizjolodzy (Weber i 

Helmholz)

background image

Ojciec naukowej psychologii

• Założenie 

laboratorium w 
Lipsku przez 
Wilhelma Wundta w 
1879 jako zwiastun 
samodzielnej 
dyscypliny 
naukowej w miejsce 
gałęzi filozofii

background image

Szkoły psychologiczne

• Grupy podzielające 

poglądy w kwestii 

przedmiotu (co badać) 

i metod (jak)

• Powstawały poprzez 

zakwestionowanie 

metod i twierdzeń 

dominujących w 

danym czasie

• Niekiedy współistniały, 

a teraz wyjaśniają 

rozmaitość idei i 

metod współczesnej 

psychologii

background image

Psychologia jako nauka 

niejednolita

• Wielowiekowe 

związki z filozofią: 
idealizmem, 
realizmem, 
materializmem itp. 
znaczone 
rozstaniami i 
powrotami

• Różnice w poglądach 

na naturę człowieka i 
 rzeczywistości

• Historia człowieka 

usiłującego znaleźć 
związek między wiedzą 
o sobie a swoim 
postępowaniem

• Wiedzą i ludzkim 

postępowaniem rządzą 
normy ustanawiane 
przez samego 
człowieka, a te są 
historycznie zmienne

background image

Historia psychologii

http://www.youtube.com/watch?v=A
9tQ7pNV_Mo

http://www.youtube.com/watch?v=I
mCnynPV7R8&feature=related

background image

Koncepcje człowieka w 

psychologii

• Jawne lub ukryte idee proponowane 

przez dany nurt teoretyczny, zbiory 
założeń (A priori lub wynikające z 
doświadczenia) na temat tego, co w 
ludziach jest uniwersalne i 
ponadczasowe

background image

Kryteria

Psycho-

analiza

Behavio

-ryzm

Psyholo

gia

Humani-

styczna

Psycho-

logia 

poznaw

cza

Socjo-

biologia

Post-

moderni

zm

Kim jest 

człowiek
Prosty/zło

-żony
Interesy
Strategie
Biologia/

Doświad-

czenie
Wolność/

konieczno

ść
Czas
Stabilność

/

zmiennoś

ć
Metafora


Document Outline