Wprowadzenie do metod badań społecznych

Wprowadzenie do metod badań społecznych

 

WYKŁAD 7

Porównania w czasie

 

 

Z analizami porównawczymi w czasie 
mamy do czynienia wtedy, gdy:

• dane pochodzą co najmniej z dwóch 

punktów czasowych;

• zmienne dla tych punktów czasowych 

są te same (porównywalne);

• analizy prowadzone są na tym samym 

(porównywalnym) zbiorze jednostek.

 

 

Definicja:

Analizy  porównawcze  w  czasie  są  to 
takie  analizy,  w  których  zmienne 
zależne  „wyjaśniane”  są  zarówno  w 
terminach zmiennych zdefiniowanych 
na 

poziomie 

jednostek, 

jak 

i 

zmiennych 

zdefiniowanych 

(odnoszących 

się) 

na 

poziomie 

porównywanych  okresów  czasu –  np. 
wskaźnik  samobójstw  w  Polsce  w 
1982, 1985, 1990, itd.

 

 

Rodzaje porównań w czasie:
• porównywanie  z  danych  badań  przekrojowych 

realizowanych w kolejnych punktach czasowych:
- badania trackingowe;

• badania panelowe:

- retrospektywne (zadawanie pytań dotyczących 

przeszłości w ramach jednego badania);
-  prospektywne  (powtarzanie  pomiaru  dla  tych 

samych 

respondentów 

w 

badaniach 

realizowanych 

w 

kolejnych 

punktach 

czasowych);

• badania „ciągłe” (telemetria, badania budżetów 

domowych);

• porównywanie grup wieku.

 

 

Badania panelowe – zalety:

• możliwość  ustalania  zależności  przyczynowych 

między analizowanymi zjawiskami: A B;

• możliwość ustalania zależności „zwrotnych”: 

A B A;

• analiza  zmian  w  strukturze  zależności,  np.  jaki 

odsetek  ludzi  „nieubogich”  przechodzi  do 

kategorii  ludzi  ubogich,  i  jaki  odsetek  ubogich, 

np.  z  1992  r.  pozostaje  w  ubóstwie  (dziedziczy 

biedę) do 2011r.;

• możliwość  ustalenia  tendencji,  których  nie 

dałoby  się  inaczej  ustalić:  czy  autorytarni 

rodzice  przekazują  autorytaryzm  dzieciom  albo 

czy uzależnienie od alkoholu sprzyja wejściu na 

ścieżkę narkomanii;

• możliwość 

oddzielenia 

efektu 

„czasu 

historycznego” od wieku i od pokolenia.

 

 

Wady badań panelowych:
• uczenie  się  przez  respondentów  roli 

respondenta (efekt uwrażliwienia);

• efekt zapamiętywania;
• „wypadanie” 

respondentów 

z 

kolejnych fal panelu (efekt „ścierania 
się”);

• najbardziej  kosztowne  ze  wszystkich 

porównań w czasie.