Czynniki krzepnięcia krwi

Dominika Ambroziak

Substancje, które biorą udział w 

krzepnięciu krwi nazywamy 
czynnikami krzepnięcia.

 Do czynników krzepnięcia 

możemy zaliczyć :

o czynniki osoczowe, 
o czynniki płytkowe, 
o czynniki tkankowo- naczyniowe.

Czynniki krzepnięcia krwi są stale uwalniane przez 
różne tkanki do krwi( protrombina, fibrynogen) 
albo sporadycznie np. tromboplastyna 
tkankowa) i wystepują w formie pierwotnej – 
nieczynnej (np. protrombina) lub wtórnej –
czynnej (np. trombina). 

  Białkowe czynniki krzepliwe osocza powstają 

głównie w wątrobie. Czynniki I, II, V, VII, VIII, IX, X, 
a prawdopodobnie również XI i XII powstają w 
rybosomach hepatocytów.  Powstawanie 
niektórych z nich  II, VII, IX, X potrzebują do 
powstania witaminy K. Prawdopodobnie czynniki I 
i VII powstają także w układzie siateczkowym 
wątroby, śledziony i innych miejsc w ustroju.

Osoczowe 

czynniki 

krzepnięcia 

krwi

Osoczowe 

czynniki 

krzepnięcia 

krwi

Krzepliwe

(Prokoagulant

y)

Krzepliwe

(Prokoagulant

y)

Przeciwkrzepli

we

Przeciwkrzepli

we

Osoczowe czynniki aktywujące 

krzepnięcie 

krwi

 (prokoagulanty):

Czynnik

Nazwa

I

Fibrynogen

II

Protrombina

III

Tromboplastyna tkankowa

IV

Jony Ca

2+

V

Proakceleryna (czynnik labilny) globulina 

(przyśpieszająca)

VII

Prokonwertyna , SPCA (czynnik stabilny)

VIII

Czynnik antyhemofilowy (AHF), czynnik 

antyhemofilowy A, globulina antyhemofilowa 

(AHG)

IX

Czynnik Christmasa, czynnik antyhemofilowy B

X

Czynnik Stuarta - Powera

XI

Czynnik Rosenthala , czynnik antyhemofilowy C

XII

Czynnik Hagemana, czynnik kontaktu, czynnik 

szklany

XIII

Stabilizator włóknika, czynnik Laki- Lorand

Czynnik

Nazwa

Pre –Ka

Prekalikreina  czynnik Fletchera

HMW – K

Kininogen wysokocząsteczkowy, czynnik 

Filzgeralda,  

Ka

Kalikreina

PL

Fosfolipid płytkowy

Czynniki  działające hamująco na 
krzepnięcie 

krwi:

oAntytrombina III

oBiałko C

oBiałko S

oα2-makroglobulina

oα –antytrypsyna

oInhibitor C1

oHeparynowy kofaktor II

Większość czynników krzepnięcia 

to białka o działaniu 
enzymatycznym, a ich działanie 
polega na hydrolizie wiązań 
peptydowych.

W momencie krzepnięcia z krwi 

znikają czynniki I, II, V, VIII a 
pojawiają się czynniki aktywne VII, 
IX-XIII oraz utrzymuje się czynnik V. 

Czynniki płytkowe 

krzepnięcia krwi:

Czynnik

Nazwa

1

zewnątrzpłytkowy, jest zaadsorbowanym 

czynnikiem V osocza;

2

wewnątrzpłytkowy, działa proteolitycznie na 

fibrynogen, uczulając go na działanie trombiny;

3

wewnątrzpłytkowy, jest fosfolipidem, , wspólnie z 

czynnikiem VIII i IX, aktywuje czynnik X i razem z 

nim przy udziale czynnika V, uczestniczy w 

powstawaniu aktywatora protrombiny;

4

wewnątrzpłytkowy, ma działanie 

przeciwheparynowe i ułatwia agregację płytek;

5

wewnątrzpłytkowy, jest identyczny z serotoniną, 

wzmagającą napięcie i skurcz naczyń krwionośnych.