N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
54
T E C H N I K A
D E N T Y S T Y C Z N A
Kompozyty XXI wieku
– podstawowy materiał w stomatologii
Bowen i Cobb w latach 60. ubiegłego
wieku udoskonalili pierwszą żywicę
BIS-GMA. Tym samym znacznie zmniej-
szył się skurcz polimerów stosowanych
w warunkach klinicznych w stosunku
do polimetakrylanu metylowego, któ-
rego rola została znacznie ograniczona.
W ciągu ostatnich 15 lat nastąpiły tak
duże zmiany w dziedzinie materiałów
kompozytowych, że w zasadzie trudno
porównać współczesne surowce i tech-
nologie z tymi, które stosowano na prze-
łomie lat osiemdziesiątych i dziewięć-
dziesiątych ubiegłego wieku.
lek. stom. Krzysztof Polanowski*
A
rtykuł opisuje pod-
stawowe różnice
pomiędzy kompozytami, jakie
pojawiły w ciągu 15 lat.
E
WOLUCJA
MATERIAŁÓW
KOMPOZYTOWYCH
Obecnie materiały złożone stosuje się
do wykonawstwa uzupełnień prote-
tycznych bez podbudowy metalowej,
takich jak: korony, mosty oraz wkłady
i nakłady, stosując metody bezpo-
średnie (gabinet stomatologiczny) lub
pośrednie (pracownia protetyczna).
Kompozyty ewaluowały pod względem
jakości komponentów składowych,
technik ich przetwarzania i wskazań
klinicznych. Materiały złożone starszej
generacji wymagały użycia włókien
N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
56
T E C H N I K A
D E N T Y S T Y C Z N A
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
H
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
I
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
K
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
D
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
E
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
S
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
T
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
Y
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
C
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
Z
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
N
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
A
szklanych lub polietylenowych w celu
ich wzmocnienia. Obecnie techno-
logie te stosowane są w materiałach
kompozytowych starszej generacji.
W 1994 roku zakończono prace nad
matrycą PEX (Phenolic Epoxine Mo-
nomer) opartą na mikrokrystalicznej
strukturze o dużej wytrzymałości,
optymalnej estetyce oraz wyjątkowo
dobrych parametrach hydrofobowych.
Badania laboratoryjne przeprowadzone
w wielu krajach potwierdziły kliniczną
przydatność nowego materiału.
Struktura chemiczna kompozytu
wpływa na właściwy rozkład i amor-
tyzację sił żucia, co minimalizuje moż-
liwość występowania pęknięć. Dzięki
tym właściwościom można go stosować
do wykonawstwa prac protetycznych
u osób z bruksizmem i uzupełnień
na implantach.
Praca w tej technologii jest bardzo pro-
sta i szybka. Gotowe uzupełnienia może-
my polerować w sposób konwencjonal-
ny, jak
również
p o k r y w a ć
glazurą z za-
s t o s owa n i e m
pieca do wypala-
nia porcelany lub
lampy polimeryzacyj-
nej (sposób najszybszy, ale
najgorsze parametry).
Technologia ta daje możliwość
wykonania prac o wysokich wa-
lorach estetycznych. Ponadto skurcz
linearny wynoszący 0,2% pozwala
na zachowanie dużej dokładności.
W etapie laboratoryjnym stosujemy
gips IV lub V klasy twardości. Narzędzia
przydatne do modelowania są zbliżone
do tych, jakie stosowane są w gabinecie
stomatologicznym. Podczas pracy na-
leży zachować bezwzględną czystość
otoczenia, narzędzi oraz instrumentów
pomocniczych. Do wykonywania prac
bezmetalowych, takich jak: korona,
wkład, nakład czy most 3-punktowy
(odległość między filarami do 1 cm),
wystarczy dobrej klasy lampa labora-
toryjna o odpowiednich parametrach.
W przypadku prac na metalu niezbęd-
ny jest piec próżniowy (fabryczny) lub
piec do ceramiki. Obraz prac na metalu
w początkowych etapach jest bardzo
podobny do prac z użyciem ceramiki.
Materiał Diamond Crown & Bridge
może występować również w postaci
bloczków i być stosowany do technolo-
gii CAD/CAM.
PEX będzie ewaluował. Barierą
zastosowania jest oczywiście koszt
technologii i ograniczenia patentowe.
Warto zauważyć, że tworzywo może
być przeznaczone do precyzyjnej pracy
ręcznej, jak też do technologii maszyno-
wych, w zależności od oczekiwanego
standardu pracy.
Przedstawione dane
potwierdzone są m.in. przez:
New York University College of Den-
tistry, USA; University of Connecticut
Health Center School of Dentistry,
USA; University of Connecticut Insti-
tute of Material Science, USA; Univer-
sity of Alabama at Birmingham School
of Dentistry, USA; American Dental
Assoc. Research Lab. Chicago, IL USA;
Biotechnics Labs. Los Angeles, CA USA;
Laval University College of Dentistry
Quebec, Canada; University of Torino
College of Dentistry, Italy; University
of Paris V School of Dentistry, France;
Geneva Dental Research Institute,
Switzerland; Melbourne University
School of Dentistry, Australia; Taegu
Dental Implant Research Institute,
S. Korea.
Autor artykułu posiada ponad 95 ra-
portów badawczych (np. z Uniwersytetu
w Tübingen; Niemcy, kier. badań Geis-
Gerstorfer; Włochy, Uniwersytet Vita Sa-
lute San-Raffaele kier. Gherlone; Japonia
Fixed Prosthodontics division Nagasaki
mr Tanouei Atsuta, Uniwersytet Torino,
School of dental Medicine Melbourne
Australia Tyas, Burrow etc.)
KONTAKT
*APOldent
03-185 Warszawa
ul. Myśliborska 18
tel. 22 747 09 18
e-mail: sklep@apoldent.pl
www.apoldent.pl
Fot. 1. Szlif pod bezmetalowe korony
Fot. 2. Korony Diamond Crown
fot. ar
chiwum autora