Panleukopenia

-Wiele podobieństw do parwowirozy psów

-Ostry przebieg

-Wymioty dominują, też biegunka

-Często chorują bardzo młode zwierzęta

-Błyskawiczne odwodnienie

-Rzadko u kotów dorosłych

-Wtedy infekcja bezobjawowa / łagodna

-Najczęściej przy immunosupresji

Etiologia i występowanie panleukopenii

-Obecnie niewiele wiadomo

-Dawniej najczęstsza choroba zakaźna kotów

-Trzymanych w domach i bezpańskich

-Wywoływana przez parwowirus kotów (Feline parvovirus FPV)

-Chorobotwórczy tylko dla kotowatych

-Potem pojawił się CPV-2 - chorobotwórczy tylko dla psów

-Potem pojawił się CPV-2a, CPV-2b (CPV-2c) chorobotwórcze i dla psów i dla kotów

-Około 10% „panleukopenii” wywoływanych jest przez wirus psów

-U kotów trzymanych w domach rzadko obecnie panleukopenia

-Czy to wynik szczepień?

-Czy to wynik lepszej diagnostyki innych chorób?

-Czy to wynik wypierania FPV przez (chyba) mniej chorobotwórcze wirusy CPV-2a, CPV-2b?

-Czy u kotów bezpańskich panleukopenia rzadko?

Etiologia jak wirus parwowirozy psów ~ możliwe jednak zakażenie śródmaciczne!!

Patogeneza panleukopenii

-Zakażenie

-Replikacja wirusa w jamie nosowej i gardle

-Wiremia

-Tropizm zarazka do szybko dzielących się komórek

Odpowiedź immunologiczna

~podobnie jak psy

Szczepienia

~ podobnie jak psy

-ALE

-Nie szczepić ciężarnych kotek szczepionką zawierającą żywy atenuowany wirus

Odporność po szczepieniu przeciw panleukopenii

-Po 2 dawkach (8 i 12 tydzień)

-Nawet inaktywowanego wirusa (FPV)

-Bardzo wysokie miana (1:5000 - 1:10000)

-Utrzymuje się ponad 6 lat (koty izolowane)

-A tu ścisła zależność odporności od poziomu przeciwciał (miano ochronne 1:8)

-Zatem należycie zaszczepione kocię wytwarza dożywotnią odporność

-Odporność na szczepy CPV-2a, CPV-2b (i CPV-2c) nieznana

Katar kotów

-Zakaźne zapalenie jamy nosowej i tchawicy (Herpeswirus kotów typ 1)

-Kaliciwiroza (Kaliciwirus kotów)

-Oraz inne infekcje (gronkowce, paciorkowce, mykoplazmy, Chlamydophila felis, pasteurelle)

Objawy

Nieżyt błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek (często pierwszy objaw) - mrużenie oczu, wysunięcie trzeciej powieki, obrzęk powiek, silny wysięk, bolesność, światłowstręt.

Maceracja skóry pod nosem, ślinienie (kaliciwiroza nadżerki na języku), nadżerki na podniebieniu - herpeswirus; spadek apetytu.

Kot oddycha jamą ustną.

Ciężki przebieg u kotów bezpańskich - liczne powikłania bakteryjne (również zapalenia dolnych dróg oddechowych)

Etiologia

Hepreswirus kotów - 1 Kaliciwirus kotów

-Oba bardzo rozpowszechnione (60-80% dorosłych ma Ab)

-Przy obu długotrwałe nosicielstwo

-Oba atakują koty w skupiskach, młode

a. Dość wrażliwy Bardziej wytrzymały

b. Stabilny antygenowo Bardziej zmienny

c. Słabo immunogenny Bardziej immunogenny

Występowanie

-Duże znaczenie u kociąt

-Występuje w Polsce

-Występują zwłaszcza w skupiskach (nadmierne zagęszczenie)

-Prawdziwa plaga w schroniskach u kotów bezpańskich

Mechanizmy warunkujące przetrwanie wirusa w skupiskach

-Bezpośrednie zakażenia kot od kota (kichanie)

-Zakażenie aerogenne

-Duża rola zagęszczenia

-Przetrwanie wirusa w środowisku

---Herpes szybko ginie

---Kalici dłużej

-Bezobjawowe nosicielstwo

Przebieg zakażenia

-Ostra faza choroby trwa do 2 tygodni

-Potem cofnięcie objawów

-Powrót do zdrowia

-Ale duże prawdopodobieństwo nosicielstwa bezobjawowego

Herpeswirus

-Lubi zakażenia latentne

-Po ostrej fazie zakażenia zostaje „zepchnięty” do stanu latencji (prowirus w DNA komórki gospodarza)

-Brak produkcji wirionów

-Brak wytwarzania Ab - brak pobudzenia odporności

-Po pewnym czasie odporność po przechorowaniu opada

-Wtedy wirus stara się wydostać ze stanu latencji i namnażać

-Rozpoczyna się faza produktywna

-Kot sieje wiriony, często bez objawów

-Trwa to 7-14 dni

-Skutkiem obecności Ag (wirusów) pobudzona odporność i wirus znowu wchodzi w stan latencji

-Skutkiem stresu może dochodzić do częstych faz reaktywacji z latencji (ciąża, laktacja)

Rodzące się kocięta zostają zakażone wirusem, ale także otrzymują odporność bierną rzadko kocięta chorują ale często dochodzi do zakażeń latentnych.

Kaliciwirus

-Nie ma zakażenia latentnego

-Jest kilkumiesięczne namnażanie się w niewielkim stopniu wirusa w gardle po przechorowaniu

-Nie jest to więc dożywotnie nosicielstwo

-Stanowią one zagrożenie dla innych kotów przez około 3 miesiące

Drogi szerzenia

-Skupiska kotów

-Zawlekane często przez bezobjawowych nosicieli

-W wielu skupiskach wybucha katar kociąt po okresie odporności biernej (po 6 tygodniach)

-U dorosłych zachorowania najczęściej pojedyncze ale także przewlekłe i nawrotowe

-Zakażenie przede wszystkim przez kontakt bezpośredni

-Wirus wydalany przede wszystkim przy kichaniu

-Nie można wykluczyć w obrębie hodowli przenoszenia kalici i herpeswirusa drogami pośrednimi (kuwety, ręce, buty, ubranie)

Patogeneza

Hepreswirus

-Okres inkubacji 2-6 dni

-Zarazek wdychany/zlizywany

-Namnażanie w błonie śluzowej jamy nosowej, gardła, migdałków

-Często także w spojówkach, też węzły chłonne żuchwowe

-Dalej w górnych drogach oddechowych

-Uszkadza komórki i wywołuje stan zapalny

-Rozpulchnienie błony śluzowej, owrzodzenia, nadżerki, kaszel itd.

-Po 2-3 tygodniach następuje regeneracja uszkodzonych tkanek ale dołączające się bakterie mogą stan zapalny nasilić i spowodować przejście w stan przewlekły, albo mogą doprowadzić do zapalenia płuc (złe warunki środowiskowe)

-Wiremia krótkotrwała lub brak

Kaliciwirus

-Zarazek wnika podobnie, ale większa różnorodność szczepów różniących się Ag i chorobotwórczością (mniej lub bardziej patogenne oraz tropizm do poszczególnych tkanek - płuca i inne)

-Większość jednak namnaża się w nabłonku górnych dróg oddechowych i w jamie ustnej? (nadżerki, owrzodzenia języka)

-W płucach mogą występować ograniczone ogniska zapalenia, ale w złych warunkach środowiskowych dołączają się bakterie objawy zapalenia płuc

-Wiremia raczej rzadka

-Są wysiewy wirusa do krwi bo można wykazać obecność wirusa w stawach

-Czasami kaliciwirozie towarzyszy lekka kulawizna, z reguły po chorobie, ustąpieniu objawów z układu oddechowego (autoimmunologiczne?)

-Mocne podejrzenie, że kaliciwirus może spowodować przewlekłe zapalenie dziąseł u kotów (dorosłe koty, nawrotowe zapalenie dziąseł - obecnośc kaliciwirusa)

-Generalnie kaliciwiroza jako zapalenie górnych dróg oddechowych przebiega łagodniej niż herpeswiroza

Szczepienia - odporność po szczepieniu przeciw herpeswirusowi

-U kociąt po 2 dawkach nawet żywego wirusa

-Niskie miana przeciwciał SN lub ich brak, ale

-Słaba zależność odporności od poziomu przeciwciał

-Więc to nie znaczy, że nie są odporne (duże znaczenie odporności komórkowej)

-90% z nich po zakażeniu - infekcja subkliniczna a 10% - słabe objawy kataru przez 1-3 dni

-Taka odporność trwa chyba przynajmniej 3 lata

-Więc doszczepić po roku i potem co 3 lata

Odporność po szczepieniu przeciw kaliciwirusowi

-U kociąt po 2 dawkach szczepionki

-Średnie miana przeciwciał SN

-Tu ważniejsza zależność odporności od poziomu przeciwciał

-Taka odporność trwa chyba przynajmniej 3 lata

-Więc doszczepić po roku, potem co 3 lata

-Zmienność wirusa ogranicza skuteczność szczepień

Chlamdohila felis

-Zakażenia bardzo rozpowszechnione w populacji kotów

-Wiele infekcji subklinicznych

-Duży udział w zespole kataru kotów

-Mało odporny na warunki środowiskowe (temperatura pokojowa do 3 dni)

-Jeden z najczęstszych przyczyn zapaleń spojówek i kotów

--Długotrwałe i nawrotowe

--Może dochodzić do infekcji mieszanych

Około 24h w środowisku, niszczony przez powszechne środki dezynfekcyjne

Kilka - kilkanaście dni w temperaturze pokojowej

Jeden serotyp

Możliwość powtórnego zachorowania z powodu innego serotypu wirusa

Typowa cecha herpeswirusów

Trwalsza, trudniejsza do przełamania odporność ale ↑ zmienność antygenowa

Droga pośrednia?

Epi9-02

- 2 -