Temat: Nie ma winy bez kary. O próbie wierności w „Świteziance” Adama Mickiewicza

Cele:

Uczeń:

W zakresie wiadomości i wiedzy:

- poznaje treść ballady A.Mickiewicza

- wymienia cechy charakterystyczne dla ballady

- wie jaką funkcję pełni w utworze narrator

W zakresie umiejętności uczeń:

- czyta tekst „Świtezianki” z podziałem na role, ze zwróceniem uwagi na interpunkcję i intonację

- układa plan zdarzeń do ballady

- umie opowiedzieć zdarzenia chronologicznie

- kształci umiejętność wskazywania cytatów

- potrafi odróżnić postaci i wydarzenia fantastyczne od prawdziwych

- rysuje ilustrację do ballady

W zakresie postaw uczeń

- uważnie słucha recytacji nauczyciela

- próbuje sformułować samodzielne wnioski i sądy

- dochodzi do wniosku, że nie należy zapominać o swoich przyrzeczeniach i obietnicach

- zastanawia się nad koniecznością odpowiadania za swoje czyny

Typ lekcji:

- lekcja wprowadzająca nowy materiał

Metody:

- rozmowa wstępna, hipoteza interpretacyjna, przekład intersemiotyczny,

Formy organizacji nauczania:

- praca jednostkowa

Środki dydaktyczne:

- słownik j.polskiego, słownik frazeologiczny, słownik terminów literackich, karteczki z wyjaśnieniami haseł ( np. świtezianki - ważki, świteź - jezioro - do metody analogii )

Tok lekcji:

Czynności nauczyciela:

1. Przywitanie.

2. Nauczyciel mówi: na dzisiejszych zajęciach poznamy balladę Adama Mickiewicza pt. „Świtezianka” i zastanowimy się dlaczego bohater utworu został ukarany. Zapiszcie temat lekcji.

3. Nauczyciel prosi: przypomnijcie sobie sytuację, w której musieliście złożyć obietnicę lub przysięgę. Jakiego typu to były obietnice?

4. Nauczyciel pyta: Dlaczego należy dotrzymywać obietnic?

5. Nauczyciel mówi: Należy zawsze dotrzymywać obietnic, danego słowa, ale nie zawsze się to udaje. Przeczytam wam teraz balladę Adama Mickiewicza „Świtezianka”. Słuchajcie uważnie, bo poeta porusza bardzo istotny problem.

6. Nauczyciel mówi: Mam nadzieję, że utwór Wam się podobał. Przeczytamy go ponownie, tym razem z podziałem na role. Poproszę teraz dwie osoby ( najlepiej chłopca i dziewczynę ), aby wcielili się w rolę bohaterów ballady. Chłopiec przeczyta fragmenty wypowiadane przez myśliwca, dziewczynka „Dziewczyny spod lasu” i „Dziewicy - świtezianki” (aby podkreślić, że chodzi o tą samą postać). Narratorem będzie reszta klasy ( każdy przeczyta fragment ballady ).

7. Nauczyciel pyta: Zanim zaczniecie czytanie powiedzcie jaką rolę pełni w utworze narrator?

8. Nauczyciel mówi : możecie zacząć czytanie. Pamiętajcie o zwróceniu uwagi na intonację (zdania pytające i wykrzyknikowe ), tempo, modulację głosu.

9. Nauczyciel mówi: zapoznaliście się z tekstem ballady. Sformułujcie teraz kilka zdań dotyczących ważnych treści tekstu „Świtezianki”. Aby ułatwić wam zadanie napiszę na tablicy początek zdania:

- Utwór mówi o.......

- Utwór porusza problem..........

- „Świtezianka” to utwór, w którym...............

10. Nauczyciel prosi : ułóżcie teraz plan wydarzeń.

11. Nauczyciel prosi ; spróbujcie teraz opowiedzieć o tym , co wydarzyło się w przeczytanym utworze.

12. Nauczyciel prosi, aby uczniowie wybrali z tekstu fragment mówiący o złamaniu przysięgi.

13. Nauczyciel mówi: Młodzieniec złamał przysięgę - nie dochował wierności i spotkała go za to kara. Zastanówcie się teraz czy próba, której został poddany i kara za przewinienie odbyły się w sposób realistyczny?

14. Nauczyciel mówi : utwór ten jest ballada, ale mówi o sytuacji często zdarzającej się w prawdziwym życiu. Jakie jest wasze zdanie na ten temat?

15. Nauczyciel prosi uczniów o wykonanie ilustracji przedstawiającej wybraną scenę z utworu - np. dziewczynę - świteziankę wymierzającą karę niewiernemu młodzieńcowi. Prosi, aby uczniowie postarali się odzwierciedlić nastrój sytuacji.

Czynności uczniów:

1. Przywitanie.

2. Uczniowie zapisują temat.

3. Uczniowie odpowiadają: np. obiecałem mamie, że poprawię oceny w szkole, obiecałem koledze pomoc w lekcjach, gdy byłam w pierwszej klasie przyrzekałam, że będę grzeczna w szkole.

4. Uczniowie odpowiadają: bo gdy złamiemy obietnicę to ludzie przestaną nam ufać. Czasami za złamanie przysięgi możemy zostać ukarani.

5. Uczniowie słuchają.

6. Zgłaszają się chętne osoby.

7. Uczniowie odpowiadają: narrator pełni funkcje opowiadacza.

8. Uczniowie czytają z podziałem na role.

9. Uczniowie formułują zdania np. Utwór mówi o miłości i zdradzie, Utwór mówi o karze za złamanie przysięgi.

10. Uczniowie układają plan wydarzeń:

a. Spotkanie strzelca z tajemniczą dziewczyną.

b. Wyznanie miłosne młodzieńca i przysięga wierności.

c. Ostrzeżenie przed złamaniem przysięgi

d. Kuszenie przez piękną nimfę.

e. Zdrada i kara za winę - tysiąc lat męki pod modrzewiem.

11. Uczniowie opowiadają treść utworu.

12. Uczniowie wybierają fragment: „ Wszak kto przysięgę naruszy, ach biada jemu za życia biada! I biada jego złej duszy.

13. Uczniowie odpowiadają : próba wierności i kara przebiegły w sposób fantastyczny: dziewczyna wodząca strzelca na pokuszenie posiadała cechy ponadnaturalne , a młodzieniec został skazany na tysiąc lat męki pod modrzewiem.

14. Uczniowie wypowiadają się.

15. Uczniowie rysują.

KONSPEKT LEKCJI OTWARTEJ PRZEPOWADZONEJ DN. 9. 01. 2003.W KL.6E.

TEMAT: ADAM MICKIEWICZ-POETA, KTÓREGO NALEŻY ZNAĆ I SZANOWAĆ

CELE OPERACYJNE:

POMOCE : Słownik poetów i pisarzy polskich, ilustracje, portret poety, albumy, książki, popiersie Mickiewicza, .komiksy i inne materiały zgromadzone przez uczniów .

METODY I FORMY PRACY: grupowa z elementami jednostkowej, metody aktywne, drama

PRZEBIEG LEKCJI:

I.WPROWADZENIE

1.Czynności organizacyjne, zapoznanie z tematem i celami lekcji.

2. Rozdanie uczniom karteczek z poleceniami do notatki z lekcji :

II. OPRACOWANIE ( opiera się wyłącznie na pracy uczniów w grupach )

GRUPA I - zapoznaje kolegów z biografią A. Mickiewicza

GRUPA II - zaprezentuje wystawkę poświęconą poecie ( omówią zgromadzone materiały )

GRUPA III - przypomni utwory Mickiewicza poznane w kl. IV ( ballada „ Powrót taty'', wiersz „ Przyjaciele `')

GRUPA IV - przypomni utwory poety poznane w kl. V ( fr. „ Pana Tadeusza `'- „ Chmury'', „ Wojskiego opowieść o pojedynku Dowejki z Domejką `'; ballada „ Pani Twardowska''( fr.) , wiersz „Śmierć Pułkownika'')

III. PODSUMOWANIE

1.Nauczyciel ocenia pracę uczniów.

2.Uczniowie dokonują selekcji informacji, poszukują brakujących danych, redagują wypowiedź ustną wg poleceń otrzymanych na początku lekcji.

3.Zadanie pracy domowej - wpisać notatkę do zeszytu, przeczytać kolejny fr. „ Pana Tadeusza''(podr.)

LEKCJĘ PROWADZIŁA ELŻBIETA ADESZKO

Nauczycielka SP 2 w Ełku