background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 

 
 
 
Leszek Świdziński 

 

 
 
 
 

 
Użytkowanie  maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju 
materiałów  oraz  opracowania  elementów  spodu  obuwia 
744[02].Z2.02 

 

 
 

 
 

 
Poradnik dla nauczyciela

 

 
 

 
 
 
 

 

 
 
 
 
 

Wydawca

 

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Bogusław Woźniak 
mgr Barbara Różańska 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Leszek Świdziński 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inż. Jacek Przepiórka 
 
 
 
 

 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  744[02].Z2.02 
Użytkowanie  maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju  materiałów  oraz  opracowania 
elementów  spodu  obuwia  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu 
obuwnik. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI

 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

12 

5.1.  Zasady bezpiecznej obsługi maszyn i narzędzi do rozkroju materiałów oraz 

opracowania elementów spodu obuwia 

 

12 

5.1.1. 

Ćwiczenia 

12 

5.2.  Maszyny do rozkroju materiałów obuwniczych 

15 

5.2.1. 

Ćwiczenia 

15 

5.3.  Maszyny stosowane do opracowania elementów spodu obuwia 

17 

5.3.1. 

Ćwiczenia 

17 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

20 

7.  Literatura 

30 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE

 

 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie obuwnik. W poradniku zamieszczono: 

  wymagania  wstępne,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  mieć  już  ukształtowane, 

aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

  cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy z poradnikiem, 

  przykładowe scenariusze zajęć, 

  przykładowe  ćwiczenia  ze  wskazówkami  do  realizacji,  zalecanymi  metodami  nauczania- 

-uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

  ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

  literaturę uzupełniającą. 

 

Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 
Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróżnicowane,  począwszy  od  samodzielnej 
pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik dla 

ucznia.  Nauczyciel  powinien  ukierunkować  uczniów  na  właściwe  korzystanie  z poradnika do 
nich adresowanego. 

Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają 

podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie uwagi 
na następujące elementy: 

  materiał nauczania – w miarę możliwości uczniowie powinni przeanalizować samodzielnie. 

Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  ważnej  umiejętności,  jaką 
uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu  technicznego  ze 
zrozumieniem, 

  pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest 

przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zależności  od  tematu  można  zalecić  uczniom 
samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  w  formie 
dyskusji  opracowanie  odpowiedzi  na  pytania.  Druga  forma  jest  korzystniejsza,  ponieważ 
nauczyciel sterując dyskusją może uaktywniać wszystkich uczniów oraz w trakcie dyskusji 
usuwać wszelkie wątpliwości, 

  dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 

ćwiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 
teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję 
ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia,  uwzględniając  różne 
możliwości  ich    realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  z  zaproponowanych 
ćwiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły. 
Prowadzący może również zrealizować ćwiczenia, które sam opracował, 

  sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie 

odpowiedzi  na  pytania  w  nim  zawarte.  Uczeń  powinien  samodzielnie  czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu  materiału.  Jeżeli  wystąpią  zaprzeczenia,  nauczyciel  powinien  do  tych  zagadnień 
wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia  
przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania. 
W tym  miejscu  jest  szczególnie  ważna  rola  nauczyciela,  gdyż  od  postawy  nauczyciela, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

sposobu  prowadzenia  zajęć  zależy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń 
niezainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 
umiejętności  założonych  w  jednostce  modułowej.  Należy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną  „ciekawość  wiedzy”.  Potwierdzenie  przez  ucznia  opanowania  materiału  nauczania 
rozdziału  może  stanowić  podstawę  dla  nauczyciela  do  sprawdzenia  wiedzy  i  umiejętności 
ucznia z tego zakresu. Nauczyciel realizując jednostkę modułową powinien zwracać uwagę 
na  predyspozycje  ucznia,  ocenić,  czy  uczeń  ma  większe  uzdolnienia  manualne,  czy  może 
lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, 

  testy  zamieszczone  w  rozdziale  Ewaluacja  osiągnięć  ucznia  zawierają  zadania  z  zakresu 

całej jednostki  modułowej  i  należy  je  wykorzystać  do oceny  uczniów,  a wyniki osiągnięte 
przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej  nauczyciela 
realizującego  tę  jednostkę  modułową. Każdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę 
możliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa  uzależniona  jest  od 
ilości  uzyskanych  punktów.  Nauczyciel  może  zastosować  test  według  własnego  projektu 
oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  Należy  pamiętać,  żeby  tak  przeprowadzić  proces 
oceniania ucznia, aby umożliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności.  

 

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

  pokaz, 

 

ćwiczenie (laboratoryjne lub inne), 

  projektów, 

  przewodniego tekstu. 

 

Miejsce  jednostki  modułowej  w  strukturze  modułu  744[02].Z2  „Maszyny  i  urządzenia 
obuwnicze” jest wyeksponowane na schemacie zamieszczonym poniżej. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

744[02].Z2.01 

Charakteryzowanie części, 

mechanizmów, maszyn i urządzeń 

obuwniczych

 

744[02].Z2.02 

Użytkowanie maszyn, urządzeń 

i narzędzi do rozkroju materiałów 

oraz opracowania elementów spodu 

obuwia 

744[02].Z2 

Maszyny i urz

ądzenia obuwnicze 

744[02].Z2.03 

Użytkowanie maszyn, urządzeń  

i narzędzi do wytwarzania  

cholewek 

744[02].Z2.04 

Zastosowanie maszyn, urządzeń  

i narzędzi do montażu  
i wykończania obuwia 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE

  

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

stosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  środowiska  i ochrony 
przeciwpożarowej podczas montażu i demontażu maszyn i urządzeń, 

 

korzystać z różnych źródeł informacji,  

 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii, 

 

rozpoznawać podstawowe części maszyn i urządzeń, 

 

wyjaśniać zasady współdziałania części i mechanizmów maszyn, 

 

określać rodzaje przekładni i wyznaczać ich przełożenie, 

 

posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną, 

 

odczytywać i sporządziać schematy części i mechanizmów maszyn, 

 

rozróżniać rodzaje połączeń rozłącznych i nierozłącznych, 

 

stosować i zamieniać jednostki układu SI, 

 

wykonywać proste obliczenia matematyczne, 

 

użytkować komputer, 

 

współpracować w grupie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3.  CELE KSZTAŁCENIA

 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

scharakteryzować maszyny do rozkroju materiałów i obróbki elementów obuwia, 

 

określić  budowę,  parametry  techniczne  oraz  zasady  działania  podstawowych 
mechanizmów wycinarek i maszyn do obróbki elementów obuwia, 

 

dobrać wycinaki oraz podkłady do wycinania,  

 

dobrać maszyny do rozkroju materiałów i obróbki elementów obuwia, 

 

określić zasady obsługi pras wulkanizacyjnych, wtryskowych i nalewarek, 

 

posłużyć się dokumentacją technologiczną oraz instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń,  

 

obsłużyć  maszyny  i  urządzenia  stosowane  w  procesie  rozkroju  materiałów  i  obróbki 
elementów spodu obuwia, 

− 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpożarowej  oraz 

ochrony środowiska 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 
Scenariusz zajęć 1  

 
Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:  

Obuwnik 744[02] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

Maszyny i urządzenia obuwnicze 744[02].Z2 

Jednostka modułowa: 

Użytkowanie  maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju 
materiałów  oraz  opracowania  elementów  spodu  obuwia 
744[02[.Z2.02 

Temat:  Zapoznanie się z budową i obsługą wycinarki hydraulicznej. 

Cel ogólny:  Kształtowanie zasad bezpiecznej obsługi wycinarki hydraulicznej na podstawie jej 

budowy. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć 

  rozpoznać i opisać budowę wycinarki hydraulicznej, 

  wyjaśnić działanie układów zabezpieczenia maszyny przed przeciążeniem, 

  wykonać regulację maszyny, 

  przeprowadzić konserwację maszyny, 

  identyfikować zagrożenia występujące podczas pracy na wycinarkach, 

  przestrzegać zasad bezpiecznego użytkowania maszyn do rozkroju. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

  miniwykład, 

  pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

uczniowie pracują w małych grupach 2–3 osobowych. 

 
Czas trwania zajęć: 

 

135 minut 

 
Uczestnicy:
  

 

uczniowie szkoły zasadniczej 

 
Środki dydaktyczne: 

 

stanowiska do pracy grupowej i indywidualnej, 

 

schemat wycinarki hydraulicznej, 

 

wycinarka hydrauliczna, 

 

wykrojniki do rozkroju skór wierzchnich, 

 

materiały na wierzchy obuwia, 

 

komplet kluczy, śrubokręt, kombinerki, 

 

instrukcja bhp podczas obsługi maszyn do rozkroju, 

 

instrukcja obsługi wycinarki hydraulicznej, 

 

arkusze papieru format A2, 

 

poradnik dla ucznia, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Przebieg zajęć: 
1. Sprawy organizacyjne. 
2. Nawiązanie do tematu, omówienie celu zajęć. 
3. Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
4. Podział uczniów na grupy i wybór lidera. 
5. Realizacja tematu: 
 
I. Budowa i zasada działania wycinarki hydraulicznej 

 

nauczyciel  zdejmuje  osłony  maszyny  i  zapoznaje  uczniów  z  ogólną  budową 
poszczególnych układów i mechanizmów maszyny, 

 

uczniowie identyfikują poszczególne mechanizmy, 

 

nauczyciel prezentuje schemat kinematyczny wycinarki hydraulicznej, 

 

uczniowie  rozpoznają  wskazane  przez  nauczyciela  na  schemacie  układy  i mechanizmy 
maszyny, 

 

uczniowie pracując indywidualnie zapisują do zeszytu najważniejsze informacje. 

 
II. Zapoznanie uczniów z obsługą wycinarki 

 

nauczyciel  uruchamia  maszynę  a  następnie  przeprowadza  rozkrój  materiałów 
wierzchowych  ze  szczególnym  zwróceniem  uwagi  na  prawidłowy  i  bezpieczny  sposób 
obsługi maszyny, 

 

objaśnia uczniom sposób regulacji maszyny, 

 

uczniowie  zwracają  uwagę  na  procedury  zachowania  bezpieczeństwa  podczas  obsługi 
wycinarki, 

 

nauczyciel pokazuje usytuowanie wyłącznika „wszystko stop” i wyjaśnia jego działanie. 

 
III. Zasady  bezpiecznej  obsługi  maszyn  do  rozkroju
  (należy  podzielić  uczniów  na  grupy 

2 ÷ 3 osobowe) 

 

uczniowie otrzymują instrukcję obsługi wycinarki hydraulicznej, 

 

uczniowie w grupach zapoznają się z przepisami bezpiecznej obsługi wycinarki, 

 

uczniowie  pod  nadzorem  nauczyciela  uruchamiają  maszynę  a  następnie  z  zachowaniem 
zasad  bezpieczeństwa  podczas  obsługi  wycinarki  hydraulicznej  przeprowadzają  rozkrój 
materiałów wierzchowych, 

 

uczniowie w grupach opracowują zasady bezpiecznego użytkowania wycinarki hydraulicznej, 

 

uczniowie w grupach zapisują opracowane zasady na kartce papieru, 

 

nauczyciel przez cały czas nadzoruje pracę uczniów w grupach. 

7. Po wykonaniu zadania lider grupy prezentuje wypracowane zasady. 
8. Nauczyciel sprawdza poprawność wykonanej pracy. 
9. Uczniowie pozostałych grup oceniają jakość wykonanej pracy. 
10. Klasa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny wykonanego ćwiczenia. 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa: 
Odszukaj  w  czasopismach  fachowych  informacji  dotyczących  najczęstszych  przyczyn 
wypadków podczas obsługi wycinarek. Napisz notatkę w zeszycie przedmiotowym.  
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Scenariusz zajęć 2  

 
Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:  

Obuwnik 744[02] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

Maszyny i urządzenia obuwnicze 744[02].Z2 

Jednostka modułowa: 

Użytkowanie  maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju 
materiałów  oraz  opracowania  elementów  spodu  obuwia 
744[02[.Z2.02 

Temat:  Zapoznanie  się  ze  sposobem  regulacji  położenia  ramienia  uderzeniowego 

wycinarki. 

Cel ogólny:  Kształtowanie  umiejętności  ustawiania  odległości  ramienia  uderzeniowego 

w przypadku  wymiany  wykrojników  na  wyższe  lub  wycinania  materiałów 
o różnej grubości. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

  przeprowadzić regulację maszyny, 

  zmienić wysokość położenia ramienia wycinarki, 

  dokonać regulacji skoku ramienia uderzeniowego. 

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: 

  praca w zespole, 

  organizacja i planowanie pracy, 

  ocena pracy zespołowej, 

  prezentacja uzyskanych wyników. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

  dyskusja dydaktyczna, 

 

ćwiczenie praktyczne.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w grupach po 3 ÷ 4 osoby. 

 
Czas: 
90 minut. 
 
Uczestnicy:
  

  uczniowie szkoły zasadniczej. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

stanowiska do pracy grupowej, 

 

wycinarka hydrauliczna, 

 

wykrojniki o różnej wysokości, 

 

materiały wierzchowe o różnej (znacząco) grubości, 

 

kartka papieru milimetrowego i w kratkę, przybory do pisania i kreślenia, 

 

poradnik dla ucznia, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Zadanie dla ucznia: 
Wykonaj ustawienie ramienia uderzeniowego wycinarki hydraulicznej w zależności od rodzaju 
wykrojnika i grubości rozkrawanych materiałów. 
 
Faza wstępna 
1.  Określenie tematu zajęć. 
2.  Wyjaśnienie uczniom tematu i szczegółowych celów kształcenia. 
3.  Wyjaśnienie uczniom zasad pracy metodą tekstu przewodniego. 
4.  Podział uczniów na zespoły. 
 
Faza właściwa 

Praca metodą tekstu przewodniego. 

 
Faza I: Informacje 
Pytania prowadzące: 
1.  Co rozumiesz pod pojęciem położenie ramienia uderzeniowego i jego skok? 
2.  Jak  wpływa  zmiana  wycinaków  na  wyższe  lub  wymiana  podkładu  na  grubszy  na  jakość 

wycinania? 

3.  Co decyduje o trwałości podkładów i wykrojników? 
4.  Jak przebiega proces wgłębiania się wykrojnika w rozkrawany materiał i podkład? 
 
Faza II. Planowanie 
1.  Jakie są powody niejednakowego wgłębiania się wykrojnika w wycinany materiał? 
2.  Jakie mogą być przyczyny niedocięć rozkrawanych materiałów? 
3.  Jak  wpływa  na  trwałość  maszyny  i  wykrojnika  zbyt  głębokie  zagłębianie  się  ostrza 

wycinaka w podkład? 

 
Faza III. Ustalenie 
1.  Uczniowie pracując w zespole określają sposób regulacji ramienia uderzeniowego maszyny 

w zależności od grubości rozkrawanego materiału i wysokości wykrojnika. 

2.  Uczniowie określają sposób przeprowadzenia regulacji maszyny. 
3.  Uczniowie ustalają warunki bezpiecznego przeprowadzenia ćwiczenia. 
4.  Uczniowie  konsultują  z  nauczycielem  poprawność  zgłoszonych  propozycji  i  przyjętych 

założeń. 

 
Faza IV. Wykonanie 
1.  Uczniowie  pod  nadzorem  nauczyciela  i  przy  zachowaniu  zasad  i  przepisów  bhp,  ze 

szczególną ostrożnością uruchamiają maszynę i wykonują kilka prób wycinania. 

2.  Uczniowie  sprawdzają  głębokość  zagłębiana  się  wykrojnika  w  podkład  na  następnie 

wybierają do rozkroju wykrojnik o mniejszej wysokości. 

3.  Uczniowie  opuszczają  ramie  uderzeniowe wycinarki tak,  aby  podczas  rozkroju  wykrojnik 

prawidłowo wycinał materiał. 

4.  Przy  prawidłowo  ustawionej  wysokości  ramienia  uderzeniowego  uczniowie  wymieniają 

materiał na znacząco grubszy i przeprowadzają ustawienie skoku maszyn. 

 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

Faza V. Sprawdzanie 
1.  Uczniowie  sprawdzają  poprawność  wykonania  ćwiczenia  i  przygotowują  się  do 

zaprezentowania  swojej  pracy.  Wyznaczają  lidera zespołu,  który  omówi  sposoby regulacji 
maszyny. 

2.  Nauczyciel sprawdza poprawność wykonanych prac. 
 
Faza VI. Analiza końcowa 

Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  wykonanego  zadania  sprawiły  im 

trudności.  Nauczyciel  powinien  podsumować  całe  ćwiczenie,  wskazać  jakie  umiejętności były 
ćwiczone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać na przyszłość. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowa ankieta. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

5.  ĆWICZENIA

 

 

 

5.1.  Zasady  bezpiecznej  obsługi  maszyn  i  narzędzi  do  rozkroju 

materiałów i opracowania elementów spodu obuwia

 

 
5.1.1. Ćwiczenia 

 

 

Ćwiczenie 1 

Porównaj zagrożenia występujące podczas obsługi wycinarki mechanicznej i hydraulicznej. 

Wskaż  zastosowane  rozwiązania  konstrukcyjne  zwiększające  bezpieczeństwo  pracy  na 
wycinarce hydraulicznej. 
 

Wskazówki do realizacji

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  przeanalizować zagrożenia występujące podczas obsługi obu rodzajów wycinarek, 
3)  wypisać w kolumnach zagrożenia występujące podczas pracy na wycinarkach, 
4)  wskazać  maszynę  bezpieczniejszą,  porównując  zagrożenia  występujące  podczas  ich 

obsługi, 

5)  omówić  zastosowane  w  wycinarce rozwiązania  zwiększające  bezpieczeństwo  podczas  jej 

obsługi, 

6)  zaprezentować swoja pracę. 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja bhp obowiązująca na oddziale rozkroju, 

 

instrukcja obsługi wycinarki mechanicznej, 

 

instrukcja obsługi wycinarki hydraulicznej, 

 

przybory do pisania, 

 

kartki formatu A4, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 2 

Opracuj  zestaw  czynność  poprzedzających  rozpoczęcie  pracy  na  wycinarce  elementów 

wierzchowych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  zapoznać się z instrukcją obsługi wycinarki wierzchowej, 
3)  zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi podczas pracy na wycinarkach, 
4)  opracować zestaw czynności przed przystąpieniem do pracy na wycinarkach, 
5)  zaprezentować swoją pracę. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcje obsługi wycinarki elementów wierzchowych, 

 

instrukcja bhp na stanowisku do wycinania elementów wierzchowych, 

 

kartka papieru w kratkę, 

 

przybory piśmiennicze, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 3 

Wypisz  zagrożenia  występujące  podczas  obsługi  maszyn  i  urządzeń  do  rozkroju 

i opracowania elementów spodu obuwia. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  zapoznać  się  z  instrukcją  obsługi  wszystkich  maszyn  do  rozkrawania  i  opracowania 

elementów spodu obuwia, 

3)  wypisać zagrożenia na kartce, 
4)  zaprezentować swoją pracę i porównać z wynikami innych uczniów. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

Środki dydaktyczne: 

 

instrukcja obsługi maszyn do rozkroju i opracowania elementów spodu obuwia, 

 

instrukcja bhp na oddziale rozkroju i opracowania elementów spodu obuwia, 

 

kartka papieru w kratkę, 

 

przybory piśmiennicze, 

 

literatura z rozdziału 7.

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

5.2.  Maszyny do rozkroju materiałów obuwniczych

 

 
5.2.1.  Ćwiczenia 

 

 

Ćwiczenie 1 

Dobierz rodzaj wycinaka oraz sposób ułożenia materiału (pojedynczo czy warstwowo) dla 

skóry naturalnej, tworzyw skóropodobnych, tkaniny oraz texonu. 
 

Wskazówki do realizacji

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp,

 

omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  poukładać materiały przydzielone przez nauczyciela, 
3)  dobrać do każdego materiału odpowiedni rodzaj wycinaka, 
4)  ustalić, które materiały można rozkrawać warstwowo, 
5)  porównać otrzymane wyniki i zapisać wnioski. 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

próbki skór naturalnych, tworzyw skóropodobnych, tkanin i texonu, 

 

wycinaki o różnej wysokości i przeznaczeniu, 

 

przybory do pisania,

 

 

literatura z rozdziału 7

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj regulację położenia ramienia uderzeniowego wycinarki hydraulicznej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  porównać wysokości otrzymanych wycinaków, 
3)  uruchomić maszynę i sprawdzić dolne położenie jej ramienia bez wycinaka, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

4)  uruchomić  ramię  maszyny  z  wycinakiem  i  sprawdzić  na  jaką  głębokość  zagłębił  się 

w podkład, 

5)  podnieść ramie uderzeniowe maszyny w celu zastosowania wycinaka wyższego, 
6)  uruchomić maszynę i sprawdzić poprawność regulacji bez wycinaka, 
7)  uruchomić  ramię  maszyny  z  wycinakiem  i  sprawdzić  na  jaka  głębokość  zagłębił  się 

w podkład, 

8)  zapisać wnioski z wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

wycinarka hydrauliczna do skór miękkich, 

 

wykrojniki stalowe o dowolnym kształcie i wysokości 19 i 21 mm, 

 

zeszyt przedmiotowy,

 

 

przybory do pisania.

 

 

literatura z rozdziału 7.

 

 
Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj rodzaj materiału podkładu oraz określ jego przeznaczenie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  ułóż obok siebie próbki otrzymanych materiałów, 
3)  określ rodzaj materiału z jakich wykonane są próbki materiałów, 
4)  opisz poszczególne próbki, 
5)  określi  do  jakich  materiałów  obuwniczych  oraz  z  wykorzystaniem  jakiego  systemu 

zabezpieczenia maszyny powinno się stosować poszczególne materiały na podkład, 

6)  sprawdzić poprawność wykonanego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

próbki materiałów na podkłady z drewna, tworzyw sztucznych, gumy i metalu, 

 

kartki papieru w kratkę, 

 

przybory do pisania,

 

 

poradnik dla ucznia,

 

 

literatura z rozdziału 7.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

5.3.  Maszyny  stosowane  do  opracowania  elementów  spodowych 

obuwia

 

 
5.3.1.  Ćwiczenia 

 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj dwojenie wskazanych przez nauczyciela materiałów spodowych. 

 

Wskazówki do realizacji

 

Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  przypomnieć sobie zasady bhp obowiązujące w oddziale rozkroju, 
3)  zapoznać się z przepisami bhp podczas obsługi dwojarek, 
4)  posegregować otrzymane do dwojenia materiały, 
5)  ustawić parametry maszyny (grubość dwojenia, ewentualnie kąt ustawienia noża) zgodnie 

z wytycznymi podanymi przez nauczyciela, 

6)  wykonać dwojenie materiałów spodowych, 
7)  poskładać zdwojone materiały, 
8)  zapisać w zeszycie przedmiotowym wnioski z przeprowadzonego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

  dwojarka elementów spodowych, 

  instrukcja obsługi dwojarki elementów spodowych, 

  różne materiały spodowe, 

  przybory do pisania, 

  zeszyt przedmiotowy,

 

  poradnik dla ucznia,

 

  literatura z rozdziału 7

 
Ćwiczenie 2 
 

Wykonaj formowanie podpodeszew. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  przypomnieć sobie zasady bhp obowiązujące w oddziale opracowania elementów spodu, 
3)  zapoznać się z przepisami bhp podczas obsługi formowarek podpodeszew, 
4)  włączyć maszynę i uruchomić grzanie form i płyty zaprasowującej, 
5)  włożyć pęsetą do gniazda formującego przygotowaną podpodeszwę, 
6)  uruchomić maszynę, 
7)  wyjąć  po  zakończeniu  formowania  pęsetą  uformowaną  podpodeszwę  a  na  jej  miejsce 

włożyć kolejną do formowania, 

8)  zapisać w zeszycie przedmiotowym wnioski z przeprowadzonego ćwiczenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

formowarka podpodeszew, 

 

instrukcja obsługi formowarki podpodeszew, 

 

wzmocnione i skoszone w pięcie podpodeszwy, 

 

gumki do składania uformowanych podpodeszew, 

 

przybory do pisania, 

 

zeszyt przedmiotowy, 

 

literatura z rozdziału 7. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj formowanie zakładek, ustawiając maszynę na pracę przerywaną. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  Materiał  nauczania.  Należy  zwrócić  uwagę  na  zagadnienia  związane 
z przestrzeganiem przepisów bhp, omówić zakres i technikę wykonywania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia, 
2)  przypomnieć sobie zasady bhp obowiązujące w oddziale rozkroju, 
3)  zapoznać się z przepisami bhp podczas obsługi formowarki zakładek, 
4)  włączyć maszynę i uruchomić system grzania formy i płyty zaprasowującej, 
5)  sprawdzić czy maszyna jest ustawiona w tryb pracy przerywanej, 
6)  wsadzić pęsetą do gniazda formującego ścienioną zakładkę, 
7)  uruchomić maszynę, 
8)  wyjąć  pęsetą  gotową  zakładkę  po  zakończeniu  formowania,  a  na  jej  miejsce  włożyć 

kolejną do formowania, 

9)  zapisać w zeszycie przedmiotowym wnioski z przeprowadzonego ćwiczenia. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

pokaz z objaśnieniem, 

– 

ćwiczenia praktyczne, 

– 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

formowarka zakładek, 

 

instrukcja obsługi formowarki zakładek, 

 

ścienione zakładki, 

 

pojemnik na uformowane zakładki, 

 

przybory do pisania, 

 

zeszyt przedmiotowy, 

 

literatura z rozdziału 7. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego  

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

 

„Użytkowanie maszyn, urządzeń 

i  narzędzi  do  rozkroju  materiałów  oraz  opracowania  elementów  spodu 
obuwia”  

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

 

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 są z poziomu podstawowego, 

 

zadania 15, 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt  
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 
Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego, 

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,  

  dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,  

  bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  18  zadań,  w  tym  co  najmniej  5  z  poziomu 

ponadpodstawowego. 

 

Klucz  odpowiedzi:  1.  a,  2.  a,  3.  d,  4.  d,  5.  a,  6. c7. c, 8. a, 9. d, 10. a, 11. d,  
12. b, 13. b, 14. b, 15. a, 16. b, 17. a, 18. c, 19. c, 20. b

 

 
Plan testu  

 

Nr 
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Wskazać maszyną na której nie 
wykonuje się rozkroju 

Podać przeznaczenie wycinarki 
mostowej 

Wskazać element konstrukcyjny 
wycinarki, którego nieprawidłowe 
działanie jest przyczyną powtórnego 
uderzenia ramienia 

Wskazać mechanizm napędzający ramię 
uderzeniowe wycinarki 

Podać nazwę oprzyrządowania do 
perforacji 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

Wskazać do wycinania jakich 
materiałów stosuje się wycinaki 
z oznaczeniami rozmiaru i tęgości 

Podać przeznaczenie podkładu podczas 
wycinania 

Podać przeznaczenie krajarek 

Podać jaki ruch wykonuje nóż 
w krajarce 

10 

Podać jaki ruch wykonuje nóż 
w dwojarce elementów spodowych 

11  Wskazać elementy, które można dwoić 

12 

Podać maszynę, której mechanizmem 
roboczym jest stempel 

13 

Podać nazwę maszyny współpracującej 
z głowicą cechującą 

14 

Wskazać elementy obuwia, które 
obrabia się poprzez frezowanie 

15 

Określić cel operacji formowania 
elementów spodowych 

PP 

16 

Wskazać właściwy sposób regulacji 
wycinarki podczas zmiany wycinaka 

PP 

17 

Wskazać właściwy sposób regulacji 
wycinarki podczas zmiany wycinanych 
materiałów na grubsze 

PP 

18 

Określić sposób zmiany parametrów 
skrawania podczas dwojenia 

PP 

19 

Określić rodzaj tworzywa 
przetwarzanego metodą wtrysku 

PP 

20 

Wytypować miejsce uplastyczniania 
tworzywa we wtryskarce  

PP 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

Przebieg testowania  

 
Instrukcja dla nauczyciela 

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na 

udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test zawiera 20 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz 
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X. 

7.  Staraj się wyraźnie zaznaczać odpowiedzi. Jeżeli się pomylisz i błędnie zaznaczysz odpowiedź, 

otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

8.  Test  składa  się  z  14  zadań  z  poziomu  podstawowego  i  6  zadań  z  poziomu 

ponadpodstawowego  i  te  mogą  przysporzyć  Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie 
wyższym niż pozostałe (dotyczy to pytań o numerach od 15 do 20). 

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  sprawiało  Ci  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut.  

Powodzenia

 

Materiały dla ucznia: 

 

– 

instrukcja, 

– 

zestaw zadań testowych, 

– 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 
1.  Która  z  wymienionych  maszyn  nie  jest  stosowana  w  procesie  rozkroju  i  opracowania 

materiałów spodowych? 
a)  formowarka. 
b)  wycinarka mostowa. 
c)  wycinarka ramienna. 
d)  krajarka. 

 
2.  Wycinarka mostowa przeznaczona jest do 

a)  materiałów ułożonych w warstwy. 
b)  skór podszewkowych. 
c)  skór wierzchnich. 
d)  dwoin bydlęcych. 

 
3.  Przyczyną powtórnego uderzenia młota wycinarki mechanicznej jest 

a)  brak oleju w układzie hydraulicznym. 
b)  przerwa w dostawie energii elektrycznej 
c)  zmęczenie pracownika. 
d)  niewłaściwie działający hamulec maszyny. 

 
4.  Ramię uderzeniowe w wycinarce hydraulicznej otrzymuj napęd od 

a)  mechanizmu śrubowego. 
b)  mechanizmu korbowo-wodzikowego, 
c)  siłownika pneumatycznego. 
d)  siłownika hydraulicznego. 

 
5.  Zdobienia na elementach cholewek poprzez wycięcie otworów wykonuje się 

a)  matrycą do perforacji.  
b)  wykrojnikiem przelotowym. 
c)  wykrojnikiem wyrzutnikowym. 
d)  wykrojnikiem z nożykami i nakłuwakami. 

 
6.  Wykonane oznaczenie długości i tęgości na wykrojniku wskazuje, że jest on przeznaczony 

do wycinania 
a)  podeszew. 
b)  międzypodszewek. 
c)  elementów cholewki. 
d)  składek obcasa. 

 
7.  Podkłady do wycinania stosuje się w celu ochrony 

a)  pracownika. 
b)  rozkrawanego materiału. 
c)  ostrza wykrojnika. 
d)  układu zasilającego maszynę. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

8.  Za pomocą krajarek można rozkrawać materiały 

a)  tekstylne. 
b)  zakładkowe. 
c)  podnoskowe. 
d)  spodowe. 

 

9.  Nóż w krajarce taśmowej wykonuje ruch 

a)  wahadłowy. 
b)  posuwisto-zwrotny. 
c)  przerywany. 
d)  jednostajny. 

 
10.  Nóż w dwojarce elementów spodowych podczas pracy 

a)  jest nieruchomy. 
b)  obraca się. 
c)  drga. 
d)  wykonuje ruch postępowo-zwrotny. 

 
11.  Na dwojarce elementów spodowych można dokonywać obróbki 

a)  skór wierzchnich. 
b)  podszewek. 
c)  zakładek. 
d)  podpodeszew. 

 
12.  Grawerowany stempel jest elementem 

a)  ścieniarki. 
b)  stemplowarki. 
c)  numerowarki. 
d)  formowarki. 

 
13.  Głowicę cechującą należy zamocować do 

a)  wycinarki. 
b)  numerowarki. 
c)  zgrzewarki. 
d)  ścieniarki. 

 
14. Za pomocą frezowania można dokonywać obróbki 

a)  podnosków. 
b)  podeszew i obcasów. 
c)  podpodeszew. 
d)  wzmocnień podpodeszwy. 

 
 
15. Proces formowania elementów spodowych przeprowadzamy w celu uformowanie 

a)  podpodeszew. 
b)  elementów cholewki. 
c)  uszytej cholewki. 
d)  wyłożeń. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

16. Podczas wycinania elementów cholewki, zmieniając wykrojnik na wyższy należy 

a)  zwiększyć skok ramienia uderzeniowego. 
b)  podnieść ramię uderzeniowe. 
c)  zmniejszyć skok ramienia uderzeniowego. 
d)  opuścić ramię uderzeniowe. 

 
17. Podczas wycinania elementów cholewki, zmieniając rozkrawany materiał na grubszy należy 

a)  zwiększyć skok ramienia uderzeniowego. 
b)  podnieść ramię uderzeniowe. 
c)  zmniejszyć skok ramienia uderzeniowego. 
d)  opuścić ramię uderzeniowe. 

 
18. Regulację  kąta  ustawienia  noża  w  dwojarce  elementów  spodowych  przeprowadzamy 

w celu 

a)  zwiększenia szybkości podawania elementów. 
b)  zmiany grubości dwojenia. 
c)  zmiany parametrów procesu dwojenia.  
d)  zniwelowania nierównoległości ustawienia wałków podających. 

 
19. Spody obuwnicze otrzymywane metodą wtrysku wykonane są z  

a) 

żywicy epoksydowej. 

b) 

tworzyw chemoutwardzalnych. 

c) 

tworzyw termoplastycznych. 

d) 

dyspersji wodnej kauczuków nitrylowych. 

 
20. Tworzywo sztuczne podczas wtrysku ulega uplastycznieniu w 

a) 

formie wtryskowej. 

b) 

cylindrze wtryskarki. 

c) 

dyszy wtryskowej.  

d) 

leju zasypowym. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

 

Imię i nazwisko.......................................................................................... 

 
Użytkowanie  maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju  materiałów  oraz 
opracowania elementów spodu obuwia.

 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź

.

  

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

Razem:   

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

TEST 2 

 

 
Test praktyczny typu „próba pracy” do jednostki modułowej „Użytkowanie 
maszyn,  urządzeń  i  narzędzi  do  rozkroju  materiałów  oraz  opracowania 
elementów spodu obuwia” 744[02].Z2.02. 

 
Treść zadania 
 

Dokonaj  rozkroju  materiałów  wierzchowych  i  spodowych  obuwia  zgodnie  z  opisem 

technologiczno-materiałowym wzoru obuwia dostarczonego przez nauczyciela. 
 

W  badaniu  osiągnięć  ucznia  w  nabywaniu  umiejętności  praktycznych  przewidzianych 

w celach jednostki modułowej zaleca się zastosowanie zadania testowego typu „próba pracy”. 
Zadanie  jest  tak  dobrane  aby  pozwoliło  sprawdzić  poziom  ukształtowanych  umiejętności 
w zakresie  wiedzy  teoretycznej i sprawności wykonywania czynności praktycznych. Uczniowi 
należy  stworzyć  możliwość  inwencji  w  zaplanowaniu  poszczególnych  etapów  wykonywania 
zadania:  zorganizowania  stanowiska  pracy,  doboru  odpowiednich  maszyn  lub  urządzeń 
produkcyjnych,  wykonanie  podstawowych  ustawień  i  regulacji  maszyn  oraz  wykazania  się 
umiejętnością  wykonania  rozkroju  i  obsługi  maszyn  i  urządzeń  do  opracowania  elementów 
spodu  obuwia.  Jest  to  jednocześnie  możliwość  samodzielnego  sprawdzenia  przez  ucznia 
poziomu nabytych umiejętności i dokonania analizy podjętych działań praktycznych. Zadaniem 
nauczyciela jest stworzenie warunków umożliwiających uczniowi wykonanie zadania zgodnie z 
zasadami  technologicznymi  i  przepisami  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  w  określonym 
czasie. 
 

Uczeń powinien mieć udostępnione: 

-

  opis  technologiczno-materiałowy  (fragment  dotyczący  doboru  materiałów,  rozkroju  oraz 

opracowania elementów spodowych obuwia) 

-

  skóry wierzchowe wg opisu technologiczno-materiałowego, 

-

  materiały  podszewkowe,  na  wyściółki  i  na  międzypodszewki  wg  opisu  technologiczno-

materiałowego, 

-

  materiały  na  podpodeszwy,  wzmocnienie  podpodeszwy  itp.  wg  opisu  technologiczno-

materiałowego, 

-

  stanowisko pracy z wycinarką ramienną do skór miękkich, 

-

  stanowisko pracy z wycinarką ramienną do elementów spodowych obuwia, 

-

  pozostałe  maszyny  wyszczególnione  w  części  dotyczącej  rozkroju  i  opracowania 

elementów spodowych wyszczególnione w opisie technologiczno-materiałowym, 

-

  matryce  do  perforacji,  usztywniacze,  wycinaki  do  rozkroju  zgodnie  z  szablonami 

wzorników obuwia wyszczególnionymi w opisie technologiczno-materiałowym, 

-

  kreda lub dermatograf do znaczenia wad materiałów, 

-

  pojemniki na gotowe elementy 

-

  pojemnik na odpad, 

-

  podkład do wycinania, 

-

  gumki do wiązania elementów w pary, 

-

  instrukcję obsługi maszyn. 

 
 
 

Nauczyciel powinien: 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

-

  zadbać  o  przygotowanie  odpowiedniego  stanowiska  produkcyjnego  w  warsztatach 

szkolnych lub zakładzie produkcyjnym, 

-

  przygotować wycinaki, matryce, podkłady i narzędzia do rozkroju, 

-

  przygotować skóry wierzchowe, 

-

  przygotować pozostałe materiały wyszególnione w opisie technologiczno-materiałowym, 

-

  przypomnieć  uczniom  zasady  użytkowania  maszyn  używanych  w  trakcie  ćwiczeń  oraz 

zwrócić  uwagę  na  przestrzeganie  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy;  nakazać  ich 
przestrzeganie, 

-

  skontrolować użycie właściwego ubioru ochronnego, 

-

  przydzielić uczniom narzędzia i materiały do obróbki oraz dokumentację technologiczną, 

-

  określić czas na wykonanie zadania, 

-

  nadzorować na bieżąco pracę uczniów, 

-

  dokonać oceny wykonanej pracy. 

 
Instrukcja dla ucznia 

Uczeń powinien wykonać następujące czynności: 

-

  dobrać i założyć odzież ochronną, 

-

  obejrzeć  i  scharakteryzować  przydzieloną  do  rozkroju  materiały;  zaznaczyć 

dermatografem lub kredą zauważone wady skóry; 

-

  wskazać: maszyny oraz narzędzia, których użyje przy rozkroju, 

-

  przygotować  stanowisko  pracy  pod  względem  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy, 

rozmieszczenia urządzeń i narzędzi, rozwiązań ergonomicznych, oświetlenia, 

-

  skontrolować  jakość  materiałów  i  sprawdzić  czy  jest  zgodna  z  dokumentacją 

technologiczną, 

-

  uregulować  parametry  techniczne  maszyny  (skok  ramienia  wycinarki,  poziom  oleju 

w zbiorniku i poziom substancji smarowych), 

-

  uruchomić  maszynę  i  sprawdzić  poprawność parametrów pracy (wielkość zagłębiania się 

wykrojnika  w  podkład,  poprawność  perforacji,  prawidłowość  przytwierdzenia 
usztywniacza itp.) dla każdej maszyny na której będzie wykonywał pracę, 

-

  wykonać  czynności  zgodnie  z  opisem  technologicznym  na  każdej  maszynie  wskazanej 

przez nauczyciela, 

-

  kontrolować w czasie pracy poprawność wykonywania poszczególnych czynności, 

-

  skompletować obrobione elementy i ułożyć je w parach, 

-

  skontrolować jakość wykonanej pracy na poszczególnych elementach i ustalić ich ilość, 

-

  posegregować odpady powstałe w procesie rozkroju, 

-

  dokonać samooceny wykonanej pracy, 

-

  posprzątać stanowisko pracy, zakonserwować maszynę, ułożyć urządzenia i narzędzia. 

 
Umiejętności podlegające ocenie 

Lp. 

Czynność wykonywana przez ucznia 

Punkty do 

uzyskania 

Punkty 

przyznane 

1.  Dobranie odzieży ochronnej. 

 

2.  Sposób oględzin i charakterystyka materiałów wierzchowych. 

10 

 

3.  Zaplanowanie kolejnych czynności. 

10 

 

4.  Dobranie maszyny. 

10 

 

5.  Przygotowanie stanowiska pracy: 

  czystość i porządek miejsca pracy, 

  zabezpieczenie pod względem BHP, 

  przygotowanie  maszyny  oraz  potrzebnych  urządzeń 

 
 

20 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

i narzędzi pomocniczych. 

6.  Wykonywanie zadania (np. rozkrój skór wierzchowych): 

-

  kontrola, regulacja i przygotowanie maszyny do pracy, 

-

  kontrola  otrzymanych  materiałów  (np.  grubości  skóry 

i oznaczenie na jej powierzchni wad i uszkodzeń), 

-

  stosowanie zasad, systemów i metod rozkroju, 

-

  kontrola jakości i ilości wyciętych elementów. 

 

 

10 
10 

 

7.  Wykonanie oględzin i ocena organoleptyczna wykonania pracy. 

 

8.  Posprzątanie stanowiska pracy. 

 

9.  Zaprezentowanie wykonania zadania. 

 

 

Razem 

100 

 

 
Normy wymagań na poszczególne oceny szkolne: 
 

Ocena 

Liczba uzyskanych punktów 

dopuszczający 

60÷70 

dostateczny  

71÷80 

dobry 

81÷90 

bardzo dobry 

   91÷100 

 
 
Umiejętności  podlegające  ocenie  powtórzyć dla każdej następnej maszyny obsługiwanej przez 
ucznia (za wyjątkiem punktu 1). Z ocenę końcową można przyjąć średnią arytmetyczną z ocen 
cząstkowych przyznawanych za wykonanie czynności na każdej maszynie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

7.  LITERATURA

 

 

 
1.  Borzeszkowski  A.,  Borzeszkowski  W.,  Peresz  T.:  Obuwnictwo  przemysłowe  część  I. 

WSIP, Warszawa 1979 

2.  Charasz  A.:  Mechanizmy  wykonawcze  i  elementy  robocze  maszyn  obuwniczych.  WSI 

w Radomiu, Radom 1988 

3.  Charasz  A.,  Glinka  R.,  Maleńczak  J.:  Maszyny  obuwnicze  (laboratorium).  WSI 

w Radomiu, Radom 1982 

4.  Christ J. W.: Technologia obuwia. WSIP, Warszawa 1986 
5.  Encyklopedia Techniki: Przemysł Lekki. WNT, Warszawa 1986 
6.  Grabkowski  M.  (red.):  Zarys  procesów  wytwarzania  obuwia.  Politechnika  Radomska, 

Radom 2003 

7.  Pala S.: Maszyny i urządzenia obuwnicze. WSIP, Warszawa 1973 

 

Czasopisma: 
– 

Przegląd Skórzany [wydania archiwalne] 

– 

Świat Butów [wydania archiwalne i bieżące] 

 

Literatura metodyczna 
1.  Dretkiewicz-Więch  J.:  ABC  nauczyciela  przedmiotów  zawodowych.  Operacyjne  cele   

kształcenia. Zeszyt 32. CODN, Warszawa 1994 

2.  Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom, 2000