5. Pomiar ekspozycji firmy na ryzyko zmian cen na rynkach finansowych 167
Skonsolidowany rachunek wyników oraz sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Jeśli chodzi o możliwości ukazywania informacji o ryzyku finansowym, na jakie narażona jest firma, to bilans przedsiębiorstwa podlega pewnym ograniczeniom, jest on bowiem jak fotografia: ukazuje stan finansów firmy w ściśle określonym momencie. Bilans nie mówi nic o tym, czy stan ten ulega poprawie, czy też pogorszeniu, ani czy firmie nie zagrażają trudności finansowe.
Aby ocenić zmiany finansów firmy w czasie oraz ich wpływ na profil ryzyka przedsiębiorstwa, niezbędne jest uzyskanie dodatkowych informacji - będących zarówno fotograficznym, jak i filmowym ujęciem kondycji finansowej przedsiębiorstwa (w żargonie finansów mówi się o „zapasach” i „przepływach”). W ten sposób dochodzimy do skonsolidowanego rachunku wyników oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych.
Skonsolidowany rachunek wyników. Sprawozdanie to zawiera informacje o stanie podstawowego zakresu działalności firmy - czyli o popycie na produkty firmy oraz o wzorcu kosztów. Ułatwia ono również analizę bieżącej kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Analiza rachunku wyników pozwala ocenić ryzyko finansowe, które może zagrozić pozycji firmy lub ją poprawić. Poniższej przedstawiamy krótką listę pytań, jakie zadaliby analitycy, studiując rachunek wyników przedsiębiorstwa.
Jaki jest stan rynku produktów firmy? Czy firma rozwija swą podstawową działalność, czy też działalność ta ulega pogorszeniu? Liczby, jakie można poddać analizie, to zmiany wielkości przychodów netto ze sprzedaży oraz wskaźnik obrotu zapasów.
Czy koszty ponoszone przez firmę zmieniają się w stosunku do dochodów? Analizie poddać warto koszty uzyskania przychodów, koszty sprzedaży, ogólne koszty zarządu oraz marżę zysku brutto.
Czy firma jest narażona na działanie ryzyka walutowego? Rachunek wyników stanowi źródło informacji o walutach, w jakich denominowane są transakcje zawierane przez przedsiębiorstwo. Dodatkowo analitycy zwracają uwagę na dodatnie i ujemne różnice kursowe.
W jaki sposób firma znosi obciążenie z tytułu zadłużenia? Czy w ciągu roku zachodzą zmiany w poziomie zadłużenia lub zmiany wrażliwości tego zadłużenia na działanie czynników zewnętrznych? Należy zwracać uwagę na takie wskaźniki, jak wskaźnik pokrycia odsetek oraz wskaźnik pokrycia zadłużenia.