background image

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Normalizacja - normy

Opracowanie: mgr inż. Zbigniew Górski

background image

 

 

2

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Definicje: 
Za Popularną  Encyklopedia Powszechną 2002

STANDARDY – 

cechy 

specyficzne 

charakteryzujące 

określony  produkt,  obejmujące  takie 

cechy 

jak: 

rozmiar, 

jakość, 

zastosowanie, bezpieczne użytkowanie.
Mogą również obejmować terminologię, 

metody 

sprawdzania, 

opakowanie, 

oznaczanie, 

kwalifikowanie 

do 

określonych asortymentów lub klas.

background image

 

 

3

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Definicje:
Za Leksykonem Naukowo – Technicznym PWN (1984):

Standard → Norma

Norma – zasada, przepis, wzór,

zwykle jest to dokument techniczno- 

prawny określający jednoznacznie 

wymagania jakościowe lub ilościowe 
odnośnie przedmiotu normy, a także 

zalecający lub zobowiązujący do ich 

przestrzegania

background image

 

 

4

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Normalizacja (łac. normalis = 

uregulowany)

background image

 

 

5

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Ustawa o normalizacji z dnia 12 września 2002  
      (DzU nr 169, poz1386) stwierdza, 

     iż  poprzez normalizację należy rozumieć
 „  

działalność zmierzającą do uzyskania 

optymalnego, w danych okolicznościach, 
stopnia uporządkowania w określonym 
zakresie, poprzez ustalenie postanowień 
do powszechnego użytku i wielokrotnego 
stosowania, dotyczących istniejących lub 
mogących wystąpić problemów”.

background image

 

 

6

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Cele normalizacji:

usuwanie barier handlowych i technicznych 

poprzez stosowanie reguł technicznych lub 

rozwiązań organizacyjnych;

zapewnienie ochrony życia, zdrowia, 

środowiska i interesu konsumentów;

zagwarantowanie jakości (ze szczególnym 

uwzględnieniem niezawodności, 

funkcjonalności, kompatybilności i zamienności) 

produktów materialnych, usług czy procesów;

poprawę funkcjonalności, niezawodności, 

funkcjonalności, kompatybilności i zamienności 

wyrobów, procesów i usług oraz regulowania ich 

różnorodności;

ułatwianie porozumiewania się przez 

określenie terminów, definicji, oznaczeń i 

symboli do powszechnego stosowania.

background image

 

 

7

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Unifikacja (łac. unificare , -atum – 
jednoczyć) 
oznacza uczynienie czegoś 
jednolitym, spójnym, jednakowym, 
sprowadzenie do jednej postaci.
W działalności normalizacyjnej polega na 
sprowadzeniu niektórych wyrobów i 
oznaczeń (symboli) do jednej postaci, np.: 
unifikacja miar i wag, wymiarów elementów 
budowlanych, formatów papieru, wymiarów 
śrub i nakrętek, palet, kontenerów, itp.

background image

 

 

8

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Typizacja – to działalność normalizacyjna 
zmierzająca do określenia ograniczonej 
liczby typów podstawowych konstrukcji, 
wyrobów i urządzeń o tych samych 
własnościach.
Polega ona na ujednoliceniu wyrobów, 
urządzeń, konstrukcji według cech 
charakterystycznych w celu usprawnienia i 
potanienia produkcji oraz ułatwienia 
eksploatacji.

background image

 

 

9

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Definicja normy wg PN –EN 45020:2000:

Dokument przyjęty na zasadzie 

konsensusu i zatwierdzony przez 

upoważnioną jednostkę organizacyjną – do 

powszechnego i wielokrotnego stosowania- 

zasady, wytyczne lub charakterystyki 

odnoszące się do różnych rodzajów 

działalności lub ich wyników i zmierzający 

do uzyskania optymalnego uporządkowania 

w określonym zakresie. Zaleca się aby 

normy były oparte na osiągnięciach 

zarówno nauki, techniki, jak i praktyki oraz 

miały na celu uzyskanie optymalnych 

korzyści społecznych”.

background image

 

 

10

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Klasyfikacja norm:

A)

Ze względu na charakter prawny:

Normy obligatoryjne – 
niestosowanie których powoduje 
odpowiedzialność karną lub 
cywilną,

Normy fakultatywne- tzw. normy 
zalecane, stosowanie których jest 
dobrowolne

background image

 

 

11

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Klasyfikacja norm:
B) Ze względu na zakres treściowy:

Normy znaczeniowe

Normy klasyfikacyjne,

Normy techniczne,

Normy czynnościowe,

Normy terminologiczne,

Normy podstawowe,

Normy badań,

Normy wyrobu,

Normy procesu

Normy usługi,

Normy interfejsu,

Normy danych

background image

 

 

12

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Klasyfikacja norm:
C) Ze względu na zasięg działania:

Międzynarodowe,

Regionalne,

Krajowe

D) Ze względu na wzajemne 

powiązania norm

Normy podstawowe

Normy związane

background image

 

 

13

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Trochę historii:

1901 – Committe of Standards-W. Brytania

1928 – BSI -W. Brytania

1917 – Niemiecki Komitet Normalizacyjny 
(obecnie Niemiecki Instytut Normalizacyjny –
DIN)

1926 – International Standards Association – 
przekształcony w 1946 w International 
Organization for Standarization – ISO

WPolsce –Polski Komitet normalizacyjny -PKN

background image

 

 

14

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Certyfikacja

1.

Rozwój ubezpieczeń

2.

Popyt na usługi 
rzeczoznawców technicznych

3.

Produkt usług- certyfikat 
techniczny- atest

background image

 

 

15

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Definicje:

Certyfikacja zgodności – działania trzeciej 

strony ( jednostki niezależnej od dostawcy i 

odbiorcy), wykazujące, że zapewniono 

odpowiedni stopień zaufania, iż należycie 

zidentyfikowany wyrób, proces lub usługa są 

zgodne z określoną normą , lub właściwymi 

przepisami prawnymi.
Certyfikat zgodności – dokument wydany 

zgodnie z zasadami certyfikacji wykazujący, 

że zapewniono odpowiedni stopień zaufania, 

iż należycie zidentyfikowany wyrób, proces 

lub usługa są zgodne z określoną norma , 

lub właściwymi przepisami prawnymi.

background image

 

 

16

INŻYNIERIA JAKOŚCI

 

Certyfikat kompetencji – 
dokument wystawiony zgodnie z 
zasadami certyfikacji, 
stwierdzający, że zapewniono 
odpowiedni stopień zaufania, iż 
wymieniona z nazwiska osoba jest 
kompetentna w zakresie 
wykonywania określonych usług.

background image

 

 

17

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Certyfikaty:

Obszaru regulowanego- gdy 
wymaga go ustawodawca

Obszaru kontraktowego- gdy 
wymaga go partner umowy 
gospodarczej

background image

 

 

18

INŻYNIERIA JAKOŚCI

 

Certyfikat obszaru regulowanego 

– musi być wystawiony bez względu 

na wolę stron umowy. Jest on 

ustalony w ustawie warunkiem 

dopuszczenia do obrotu i 

potwierdza, że produkt spełnia 

ustalone wymagania , zapewniające 

bezpieczeństwo ludzi, upraw, 

hodowli lub środowiska 

naturalnego.
 Certyfikaty obszaru 

regulowanego  - certyfikaty 

urzędowe!

background image

 

 

19

INŻYNIERIA JAKOŚCI

Certyfikat techniczny -  jest 
elementem pakietu wzajemnych 
zobowiązań , negocjowanych przez 
strony zawierające umowę. Celem 
certyfikatu jest udokumentowanie tych 
cech technicznych wyrobu lub procesu, 
które odbiorca uważa za ważne.
 Certyfikat techniczny -Certyfikat 
komercyjny
 

background image

 

 

20

INŻYNIERIA JAKOŚCI

 

Certyfikaty promocyjne – są to 
badania techniczne wykonywane z 
inicjatywy i na zlecenia wytwórców, 
służące do udokumentowania 
walorów  wyrobów lub procesów 
dla celów promocyjnych.
Certyfikaty promocyjne  - 
certyfikaty Systemów zarządzania: 
jakości, środowiskowego, BHP i 
inne.

background image

 

 

21

INŻYNIERIA JAKOŚCI

 

Od 1 maja 2004 Polska członkiem UE.

Producent  wyrobów,  które  podlegają 

jakiekolwiek z Dyrektyw Europejskich 

zobowiązany jest uzyskania

  certyfikatu bezpieczeństwa  CE, 

który 

umożliwia 

eksport 

do 

wszystkich krajów Unii.
Certyfikat  bezpieczeństwa  należy  do 

obszaru regulowanego

background image

 

 

22

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

23

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

24

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

25

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

26

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

27

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

28

INŻYNIERIA JAKOŚCI

ISO 45000

 - systemy zarządzania w laboratoriach, w tym: 

PN-EN 45001

 Ogólne kryteria działania laboratoriów 

badawczych, 

PN-EN 45002 Ogólne kryteria oceny laboratoriów 

badawczych, 

PN-EN 45003 Ogólne kryteria dotyczące jednostek 

akredytujących laboratoria badawcze, 

PN-EN 45011 Ogólne kryteria dotyczące jednostek 

certyfikujących wyroby, 

PN-EN 45012 Ogólne kryteria dotyczące jednostek 

certyfikujących systemy jakości, 

PN-EN 45013 Ogólne kryteria dotyczące jednostek 

certyfikujących personel, 

PN-EN 45014 Ogólne kryteria dotyczące deklaracji 

zgodności wydawanej przez dostawców. 

PN-EN ISO/IEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące 

laboratoriów badawczych i wzorcujących 

 

background image

 

 

29

INŻYNIERIA JAKOŚCI

background image

 

 

30

INŻYNIERIA JAKOŚCI


Document Outline