WA308�7 II5947 NAUKA O LUDACH310 I

WA308�7 II5947 NAUKA O LUDACH310 I



294

i wiele ustaw poddaństwa bezwarunkowego można biło tern usprawiedliwić, że niewolnicy moralni potrzebowali karności i przymusu do pracy, że pod ciężarem owego ucisku lepszy Dyt mieli i że wiaika część ich pracy zginęła bezpowrotnie dla społeczeństwa po ich oswobodzeniu. A jednak każde serce szlachetne uzna te nikczemno korzyści za zbyt drogo okupione, gdyż wszelki przymus i niewola są mu nienawistne. Tę tkliwość naszego sumienia zawdzięczamy zaś naukom ewanielii, które nam w dzieciństwie wpajano.

Obwiniając chrzesciaństwo o jego prześladowanie kacerzy, jego św. inkwizycją, jego wojny religijne, i w ogóle o jego nietolerancją, robimy właściwie te zarzuty tym, którzy naukę dobrotliwości zmienili w przeciwieństwo tejże. O treść etyczną chrześciaństwa nie było zaś nigdy sporu, tylko o dogmata, ustanowione wyrokami zborów Chrystus sam toczył walkę z tóm wszystkićm, co się prawowierni em Judaizmem zwało, on, co oświadczył, że sabbat jest ustanowionym dla człowieka, a przeciwko wszystkim, co dogmata obmyślają, te słowna potępienia pozostawił x): „Nadaremnie starają się służyć mi rozszerzaniem i nauczaniem swych zasad, płodu ludzkich postanowień.

Ludzie gardzący naukami ewanielicznemi wr naszych czasach, nie zwracają zwykle na to uwagi, że wszystkie dobro ludzkości na oku mające usiłowania, zawszę w nauce chrześciańskiei najgorliwszą znajdowały podporę. O zniesieniu niewolnictwa Murzynów wspomnieliśmy już powyżej, lecz i uznanie równości praw w życiu publicznem dla wszystkich znajdywało w chrześciańskićm poczuciu obowiązku zawsze najgorętszego rzecznika. Przykazaniu nakarmić głodnego i przyodziać nagiego zawdzięczamy dzisiejszą staranność o biednych. Wiele z tego, co nam się w naukach ewanielii dziwnem być wydaje, polega może na złem zrozumieniu uczni, a może i znaczenie wyrzeczonych po syryjsku słów ucierpiało mniej lub wiecćj przy przełożeniu ich na język grecki albo nakoniec ciemność porównań zmieni się kiedyś jeszcze może w jasność zupełną przy lepszem zrozumieniu naszem Wschodu, jak to np. nastąpiło szczęśliwie z ową przypowieścią o wiei-bo na przesąd zie. albo też na lubowuictwie; podobnież i wladzcy wysj Fidżi trz\-mali i żywili dla swćj zabawy kaleki. W ais* (Gerland) Antliropol. T. "V I. etr. 626.

i) Marek. VII, 7, MócyjV oś zafibityl jj.s,    Z'.y.zvsyt7.X-

li.c-.zy. a'^pui%ov.

http://rcin.org.pl


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH032 I 16 wiadomą przyczynę, toby wszyscy geologowie, botanicy i zoolog
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH095 I 79 na południowym brzegu Kalahari, można przeciwnie niedostatecz
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH266 I 2ó0 wisk, bezpośrednio zmysłowi nieuchwytny cli, lecz mogących j
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH331 I PLEMIONA LUDZKIE W jednym z powyższych rozdziałów doszliśmy do t
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH360 I 344 rana, stanowiąca znamię takiego posła, nie zarośnie zupełnie
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH389 I 373 nowozelandzkich władzcow obejmują 18 — 20 pokoleń w tył, tak
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH503 I 487 tyckich Mongołów w pewnych granicach. P run er Bey1) donosi
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH510 I 494 skiej świnki 1 kaczki moszusowej. Przekonamy się jednak szyb
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH536 I 520 bardzo jeszcze nieokrzesani; lecz to dowodzi tylko tyle, że
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH050 I 34 Również i wybór owej widowni jest o wiele piawowierniejszy an
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH099 I 83 zaś jest o wiele krótszym u kobiet, które prędzej od nas płci
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH117 I 101 gły. nim do nas się dostały. Wprawdzie wiele ludów posiada t
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH226 I 210 wistości są w złoto i srebro uboższe o wiele od Afryki nawet
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH231 I 215 trudny do zbadania, gdyż niedbali mieszkańcy nie troszczą si
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH345 I ustąpić musiaiy, walka ta odbywała się w Australii w ciaśniejszy
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH379 I 363 wyrabiają wiele rzeźb przedstawdących ludzi i zwierząt. Wyob
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH472 I 456 Odzież Ost.iaków w ogói-e nie wiele się rożni od tej, tylko
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH409 I 39 3 teryjała, albo na szyi, albo u pasa, albo też na rękojeści
WA308?7 II5947 NAUKA O LUDACH425 I 409 czyć, iż wysokiego stopnia umysłowego rozwoju dosięgnął. Lec

więcej podobnych podstron